कुर्वंति सततं वीरा व्रतं यज्ञं सनातनम्। कदाचिद्दैवयोगाच्च गृहस्थश्च स कोविदः
हे धैर्यवान लोक नेहमीच शाश्वत व्रत आणि यज्ञ करतात; आणि कधी कधी, दैवी योगाने, गृहस्थही विद्वान होतो.
वह्नौ जुहोति विप्रर्षि राज्यं मंत्रेण मंत्रवित्। तस्मिन्काले च तस्यैव मूत्रकृच्छ्रं सुदारुणम्
मंत्र जाणणारा तो ब्राह्मण ऋषि राज्यासाठी अग्नीमध्ये आहुती देतो; त्याच वेळी त्याला फार कठीण मूत्ररोग होतो.
तत्प्रोज्झितुं गतः सोपि रक्षार्थं स्थाप्य चेटिकाम्। तस्यास्त्वनवधानेन शुना चाज्यं च भक्षितम्
तो आपली शंका दूर करण्यासाठी गेला आणि रक्षणासाठी एक दासी ठेवली; तिच्या दुर्लक्षामुळे कुत्र्याने तूप खाल्ले.
भिया तया ततः पात्रं स्वीयमूत्रेण संभृतम्। असंलक्ष्या जुहोदग्नौ स विप्रस्त्वरया ततः
भीतीपोटी तिने ते पात्र स्वतःच्या मूत्राने भरले; ब्राह्मणाने ते लक्षात न घेता घाईघाईने ते अग्नीमध्ये ओतले.
आश्चर्यं च ततो वह्नौ लक्षितं तेन तत्क्षणात्। कूटं हेममयं साक्षात्स्वर्णं जांबूनदप्रभं
त्या क्षणी अग्नीमध्ये एक अद्भुत गोष्ट घडली; तिथे जांबूनद सोन्यासारखा तेजस्वी सोन्याचा गोटा प्रकट झाला.
गृहीत्वा तन्मुदा विप्रः पापयोगं चकार ह। पप्रच्छ विस्मयाद्दासीं कथमेतद्वद प्रिये
तो ब्राह्मण आनंदाने तो गोटा घेऊन पाप केले; आश्चर्यचकित होऊन त्याने दासीला विचारले, 'प्रिय, हे कसे झाले ते सांग.'
मुदा तत्र यथावृत्तं कथितं तु तया द्विज। ततो नित्यं यथाकालं तच्च तस्य प्रवर्तते
तीने आनंदाने घडलेली गोष्ट त्याला सांगितली; त्यानंतर योग्य वेळी त्याच्यासाठी हे नेहमी घडू लागले.
समृद्धिरद्भुता गेहे लोकविस्मयकारिणी। ततः परस्पराच्छ्रुत्वा सर्वैरेव च तत्पुरे
घरात अद्भुत समृद्धी आली, जी लोकांना आश्चर्यचकित करणारी होती; मग एकमेकांकडून ऐकून त्या शहरातील सर्वांना हे कळले.
कृतं कर्म दुराचारं श्रुत्वा लोभादसाधुभिः। गुरुलोभाच्च सुमहत्स्वांते पंकं विशत्यपि
ते वाईट कृत्य ऐकून, लोभामुळे दुष्ट लोकांनीही तसे केले; मोठ्या लोभामुळे अखेरीस मोठे लोकही दलदलीत अडकले.
पंकादेव भयान्मोहान्मतिभ्रंशोऽभवत्ततः। अथ किल्बिषकूटेन दग्धमेव पुरं च तत्
त्या दलदलीमुळे, भीती आणि मोहातून त्यांची बुद्धी भ्रष्ट झाली; मग पापाच्या ओझ्याने ते शहर जळून गेले.
स्त्रियो दुष्टा जना दुष्टाः सर्वे पापबलात्तदा। वृद्धो ज्ञाता द्विजस्तत्र तत्कार्ये न मतिं दधौ
त्या वेळी सर्व स्त्रिया आणि लोक पापाच्या जोरामुळे वाईट झाले; तिथला वृद्ध ब्राह्मण मात्र त्या कृत्यात मन लावला नाही.
तस्य भार्या तदा साध्वी पुरुदुःखेन संयुता। भर्तारं कृच्छ्रसन्तप्ता पुरकार्यं जगाद सा
त्याची सती पत्नी, अनेक दुःखांनी ग्रस्त, कष्टाने जळणाऱ्या पतीला शहरातील घडामोडी सांगू लागली.
ब्राह्मण्युवाच-। कष्टं मे वर्तते नाथ दृष्ट्वा त्वां दुःखसंयुतम्। ग्रामाचारमिमं यद्वाप्यऽपरं कर्तुमर्हसि
ब्राह्मणपत्नी म्हणाली: 'नाथा, तुला दुःखात पाहून मला फार वाईट वाटते; या गावातील प्रथा किंवा दुसरे काही तरी तू करायला हवे.'
ततस्तत्र स दोषज्ञः स्मित्वा वचनमब्रवीत्। यस्तु जीवति पापेन त्यक्त्वा धर्मं परं हितम्
मग दोष जाणणाऱ्या त्या ब्राह्मणाने हसून सांगितले: 'जो धर्म सोडून पापाने जगतो, तो मोठे अनिष्ट घडवतो.'
स वैधेयो महाभागे प्रगच्छत्यपुनर्भवम्। एते विप्रा दुराचाराः सदारास्सपरिच्छदाः
अशी व्यक्ती, हे महाभागे, टाळली पाहिजे आणि ती पुन्हा न येणाऱ्या अवस्थेत जाते; हे ब्राह्मण वाईट वागणारे, त्यांच्या बायका आणि संपत्तींसह आहेत.
अतिपातकयोगाच्च महापातकसंमताः। सह पापेन महता प्रयास्यंति रसातलम्
मोठ्या पापांशी संबंध आल्यामुळे ते मोठे पापी मानले जातात; मोठ्या पापासह ते सगळे रसातळात जातील.
अंतेऽपुनर्भवं प्राप्यापराधांतो न विद्यते। अहमेकोत्र तिष्ठामि स्वपुण्यपरिरक्षणात्
शेवटी पुन्हा जन्म न घेता मिळवले की, मग काहीही दोष राहत नाही; मी एकटाच इथे उरलो, माझ्या पुण्याचे रक्षण करत.
ततस्सा तमुवाचेदं लोकहास्यवचस्तव। वक्तुमर्हसि नश्चाग्रे न पुरोऽन्यस्य कस्यचित्
मग तिने त्याला लोकांना हसवणारे असे शब्द सांगितले: तू आमच्याशी फक्त एकांतात बोलावे, दुसऱ्यांसमोर नाही.
द्विज उवाच-। यदि यास्यामि चान्यत्र इतोऽहं तत्क्षणात्प्रिये। सवित्तैः स्वजनैरेव पुरीयास्यत्यथोगतिम्
ब्राह्मण म्हणाला: प्रिये, मी जर आत्ता इथून दुसरीकडे गेलो, तर माझ्या धनासह आणि आप्तजनांसह हे शहरही आपली वाट चालेल.
इत्युक्त्वा परमप्रीतः संगृह्य च धनं स्वकम्। क्षिप्रं स च तया सार्धं ययौ सीमांतरं द्विजः
असे म्हणून, अत्यंत आनंदाने, आपले धन घेऊन ब्राह्मण तिला सोबत घेऊन पटकन सीमेजवळ गेला.
स्थित्वाऽपश्यत्पुरी तावत्स्थिरा तिष्ठति पूर्ववत्। सा चाह तं पतिं साध्वी पुरी चेयं न नश्यति
तिथे उभा राहून त्याने पाहिले की, ते शहर पूर्वीप्रमाणेच स्थिर आहे; आणि सद्गृहस्थ पतिव्रता म्हणाली, 'हे शहर नाहीसे होत नाही.'
विमृश्यतामुवाचेदं विप्रवर्यस्सुविस्मितः। किं नु तिष्ठति तत्रैव द्रव्यमस्मद्गृहाद्बहिः
त्या ब्राह्मणश्रेष्ठाने आश्चर्यचकित होऊन तिला विचारले: 'विचार कर, आपल्या घराबाहेर आपले काही धन राहिले आहे का?'
विचार्य सा धवं प्राह मया भ्रांत्या उपानहौ। नानीते तिष्ठतस्तत्र धारयिष्यामि किं नु वै
ती विचार करून पतीला म्हणाली: 'माझ्या चुकून मी पायातील चपला आणल्या नाहीत; त्या तिथेच राहिल्या, आता मी काय करू?'
एवमुक्त्वा पतिं साध्वी गृहीत्वा ते उपागता। पत्युरभ्याशतो दृष्टं पुरं निर्व्यथनं गतम्
असे म्हणून ती पतिव्रता त्या चपला घेऊन पतीजवळ आली; पतीच्या जवळून पाहिल्यावर, ते शहर दुःखरहितपणे नाहीसे झाले होते.
ततो विप्रादयो वर्णाः कच्चराः पुरवासिनः। तिष्ठंति नरके घोरे दुःखिताश्चापुनर्भवे
मग ब्राह्मण आणि इतर जाती, तसेच दुष्ट नगरवासी, हे सगळे भयंकर नरकात राहतात, दुःखी होऊन पुन्हा जन्म घेत नाहीत.
कृच्छाद्यमपुरं यांति नास्ति तेषां च निष्कृतिः। पूतिगंधं ततो मेध्यं वर्जनीयं प्रकीर्तितम्
ते लोक अन्नाशिवाय कठीण अशा नगरीत जातात, त्यांना काहीही प्रायश्चित्त नाही; तिथे दुर्गंध येतो म्हणून ते अपवित्र आणि वर्ज्य मानले जाते.
पूर्ववद्भक्षणे प्रीतो ह्यद्यपापं करोति च। स्तेयशीलो निशाचारी बुधैर्ज्ञेयस्स वंचकः
पूर्वीप्रमाणेच खाण्यात आनंद मानणारा, आजही पाप करणारा, चोरीची सवय असलेला आणि रात्री हिंडणारा, ज्ञानी लोक त्याला फसवणारा समजतात.
अबुधः सर्वकार्येषु अज्ञातः सर्वकर्मसु। समयाचारहीनस्तु पशुरेव स बालिशः
जो सर्व कामांत मूर्ख असतो, सर्व कृत्यांत अज्ञात असतो, आणि योग्य वर्तन नसतो, तो बालिश प्राणीच आहे.
एवमुष्ट्रादयस्संति भक्षादि नकुलादयः। हिंस्रो ज्ञातिजनोद्वेगरिते युद्धे च कातरः
अशा प्रकारे उंट वगैरे, तसेच खाणारे मुंगूस वगैरे असतात; जे क्रूर, नातलगांना त्रास देणारे आणि युद्धात घाबरणारे असतात.
विघसादिप्रियो नित्यं नरः श्वा कीर्तितो बुधैः। चौर्यकर्मरतो नित्यं बहुमित्रप्रवंचकः
जो नेहमी उरलेले अन्न आवडीने खातो, त्याला ज्ञानी लोक कुत्रा म्हणतात; जो नेहमी चोरी करतो आणि अनेक मित्रांची फसवणूक करतो.