जयं शौर्यादिकं पुण्यं पुनःपापक्षयं व्रजेत्। एवमुर्व्यां तथा नाके नागलोके यमालये
शौर्य वगैरेमुळे विजय आणि पुण्य मिळवतात, आणि पुन्हा पाप नष्ट झाल्यावर पुढे जातात; असे पृथ्वीवर, स्वर्गात, नागलोकात आणि यमाच्या ठिकाणी घडते.
उग्रेण तपसा कश्चित्सुरत्वं लभते दिवि। वासुदेवं समाराध्य प्रह्लादः सुरपूजितः
कठोर तप करून कोणी स्वर्गात देवपद मिळवतो; वासुदेवाची भक्ती करून प्रह्लाद देवांनी पूजिला गेला.
हरं तथान्धको दैत्यः स्तुत्वा तत्सभ्यकोऽभवत्। तस्यैव गणमुख्यत्वं लेभे भृंगी महाबलः
अंधक दैत्याने हराची स्तुती केली म्हणून तो त्याच्या सभेत सामील झाला; आणि महाबळवान भृंगी त्याच्या गणांचा प्रमुख झाला.
एते चान्ये च बहवो बलिरिंद्रो भविष्यति। गच्छंति सद्गतिं तात इहामुत्र च सर्वदा
हे आणि इतर अनेक, बळी देखील इंद्र होईल, असे सर्वजण नेहमीच या जगात आणि पुढच्या जन्मातही श्रेष्ठ अवस्था प्राप्त करतात.
केचिद्दैत्यकुले जाताः पृथिव्यां सुरसत्तमाः। भावयंति पितॄन्सर्वान्शतशोथ सहस्रशः
काही जण दैत्यकुळात जन्मले तरी पृथ्वीवर श्रेष्ठ देव होतात; ते आपल्या सर्व पितरांची शेकड्यांनी आणि हजारोंनी सेवा करतात.
एकेनापि सुपुत्रेण कुलत्राणं च धीमता। एकोपि वैष्णवः पुत्रः कुलकोटिं समुद्धरेत्
एकही सुज्ञ आणि सद्गुणी पुत्र संपूर्ण कुटुंबाचे रक्षण करू शकतो; एकही वैष्णव पुत्र आपल्या कुटुंबातील कोट्यवधी लोकांना तारू शकतो.
जितेंद्रियोपि धर्मात्मा द्विजदेवार्चने रतः। क्षये धर्मे कलौ शेषे पुरे जनपदेषु च
इंद्रियांवर विजय मिळवलेला, धर्मनिष्ठ, द्विज आणि देवांची पूजा करणारा एकजरी माणूस, कलियुगाच्या शेवटी, शहरात किंवा खेड्यात —
एको रक्षति धर्मात्मा पुरे ग्रामं जनं कुलम्। विज्ञातृमेदुरं चासीद्ब्राह्मणानां पुरं महत्
एक धर्मनिष्ठ माणूस शहर, गाव, लोक आणि कुटुंबाचे रक्षण करतो; पूर्वी ब्राह्मणांचे एक मोठे नगर होते, त्याचे नाव विज्ञातृमेधुरा होते.
तत्र सर्वे द्विजाः शश्वत्संध्योपासनतत्पराः। वेदपाठरता धीरा देवातिथिद्विजार्चकाः
तेथे सर्व ब्राह्मण नेहमी संध्याकाळच्या वेळी उपासना करण्यात मग्न असतात, वेदपठणात रमलेले, स्थिरचित्त, आणि देव, पाहुणे, तसेच ब्राह्मणांची भक्ती करतात.
यज्ञव्रताग्निकर्माणः षट्कर्मपरिनिश्चयाः। अतिकृच्छ्रे च तेषां वै न पापे वर्तते मनः
यज्ञ, व्रत आणि अग्निकर्मे करण्यात ते गुंतलेले असतात, सहा कर्तव्यांमध्ये ठाम असतात, आणि मोठ्या संकटातसुद्धा त्यांचे मन कधीही पापाकडे वळत नाही.
कुर्वंति सततं वीरा व्रतं यज्ञं सनातनम्। कदाचिद्दैवयोगाच्च गृहस्थश्च स कोविदः
हे धैर्यवान लोक नेहमीच शाश्वत व्रत आणि यज्ञ करतात; आणि कधी कधी, दैवी योगाने, गृहस्थही विद्वान होतो.
वह्नौ जुहोति विप्रर्षि राज्यं मंत्रेण मंत्रवित्। तस्मिन्काले च तस्यैव मूत्रकृच्छ्रं सुदारुणम्
मंत्र जाणणारा तो ब्राह्मण ऋषि राज्यासाठी अग्नीमध्ये आहुती देतो; त्याच वेळी त्याला फार कठीण मूत्ररोग होतो.
तत्प्रोज्झितुं गतः सोपि रक्षार्थं स्थाप्य चेटिकाम्। तस्यास्त्वनवधानेन शुना चाज्यं च भक्षितम्
तो आपली शंका दूर करण्यासाठी गेला आणि रक्षणासाठी एक दासी ठेवली; तिच्या दुर्लक्षामुळे कुत्र्याने तूप खाल्ले.
भिया तया ततः पात्रं स्वीयमूत्रेण संभृतम्। असंलक्ष्या जुहोदग्नौ स विप्रस्त्वरया ततः
भीतीपोटी तिने ते पात्र स्वतःच्या मूत्राने भरले; ब्राह्मणाने ते लक्षात न घेता घाईघाईने ते अग्नीमध्ये ओतले.
आश्चर्यं च ततो वह्नौ लक्षितं तेन तत्क्षणात्। कूटं हेममयं साक्षात्स्वर्णं जांबूनदप्रभं
त्या क्षणी अग्नीमध्ये एक अद्भुत गोष्ट घडली; तिथे जांबूनद सोन्यासारखा तेजस्वी सोन्याचा गोटा प्रकट झाला.
गृहीत्वा तन्मुदा विप्रः पापयोगं चकार ह। पप्रच्छ विस्मयाद्दासीं कथमेतद्वद प्रिये
तो ब्राह्मण आनंदाने तो गोटा घेऊन पाप केले; आश्चर्यचकित होऊन त्याने दासीला विचारले, 'प्रिय, हे कसे झाले ते सांग.'
मुदा तत्र यथावृत्तं कथितं तु तया द्विज। ततो नित्यं यथाकालं तच्च तस्य प्रवर्तते
तीने आनंदाने घडलेली गोष्ट त्याला सांगितली; त्यानंतर योग्य वेळी त्याच्यासाठी हे नेहमी घडू लागले.
समृद्धिरद्भुता गेहे लोकविस्मयकारिणी। ततः परस्पराच्छ्रुत्वा सर्वैरेव च तत्पुरे
घरात अद्भुत समृद्धी आली, जी लोकांना आश्चर्यचकित करणारी होती; मग एकमेकांकडून ऐकून त्या शहरातील सर्वांना हे कळले.
कृतं कर्म दुराचारं श्रुत्वा लोभादसाधुभिः। गुरुलोभाच्च सुमहत्स्वांते पंकं विशत्यपि
ते वाईट कृत्य ऐकून, लोभामुळे दुष्ट लोकांनीही तसे केले; मोठ्या लोभामुळे अखेरीस मोठे लोकही दलदलीत अडकले.
पंकादेव भयान्मोहान्मतिभ्रंशोऽभवत्ततः। अथ किल्बिषकूटेन दग्धमेव पुरं च तत्
त्या दलदलीमुळे, भीती आणि मोहातून त्यांची बुद्धी भ्रष्ट झाली; मग पापाच्या ओझ्याने ते शहर जळून गेले.
स्त्रियो दुष्टा जना दुष्टाः सर्वे पापबलात्तदा। वृद्धो ज्ञाता द्विजस्तत्र तत्कार्ये न मतिं दधौ
त्या वेळी सर्व स्त्रिया आणि लोक पापाच्या जोरामुळे वाईट झाले; तिथला वृद्ध ब्राह्मण मात्र त्या कृत्यात मन लावला नाही.
तस्य भार्या तदा साध्वी पुरुदुःखेन संयुता। भर्तारं कृच्छ्रसन्तप्ता पुरकार्यं जगाद सा
त्याची सती पत्नी, अनेक दुःखांनी ग्रस्त, कष्टाने जळणाऱ्या पतीला शहरातील घडामोडी सांगू लागली.
ब्राह्मण्युवाच-। कष्टं मे वर्तते नाथ दृष्ट्वा त्वां दुःखसंयुतम्। ग्रामाचारमिमं यद्वाप्यऽपरं कर्तुमर्हसि
ब्राह्मणपत्नी म्हणाली: 'नाथा, तुला दुःखात पाहून मला फार वाईट वाटते; या गावातील प्रथा किंवा दुसरे काही तरी तू करायला हवे.'
ततस्तत्र स दोषज्ञः स्मित्वा वचनमब्रवीत्। यस्तु जीवति पापेन त्यक्त्वा धर्मं परं हितम्
मग दोष जाणणाऱ्या त्या ब्राह्मणाने हसून सांगितले: 'जो धर्म सोडून पापाने जगतो, तो मोठे अनिष्ट घडवतो.'
स वैधेयो महाभागे प्रगच्छत्यपुनर्भवम्। एते विप्रा दुराचाराः सदारास्सपरिच्छदाः
अशी व्यक्ती, हे महाभागे, टाळली पाहिजे आणि ती पुन्हा न येणाऱ्या अवस्थेत जाते; हे ब्राह्मण वाईट वागणारे, त्यांच्या बायका आणि संपत्तींसह आहेत.
अतिपातकयोगाच्च महापातकसंमताः। सह पापेन महता प्रयास्यंति रसातलम्
मोठ्या पापांशी संबंध आल्यामुळे ते मोठे पापी मानले जातात; मोठ्या पापासह ते सगळे रसातळात जातील.
अंतेऽपुनर्भवं प्राप्यापराधांतो न विद्यते। अहमेकोत्र तिष्ठामि स्वपुण्यपरिरक्षणात्
शेवटी पुन्हा जन्म न घेता मिळवले की, मग काहीही दोष राहत नाही; मी एकटाच इथे उरलो, माझ्या पुण्याचे रक्षण करत.
ततस्सा तमुवाचेदं लोकहास्यवचस्तव। वक्तुमर्हसि नश्चाग्रे न पुरोऽन्यस्य कस्यचित्
मग तिने त्याला लोकांना हसवणारे असे शब्द सांगितले: तू आमच्याशी फक्त एकांतात बोलावे, दुसऱ्यांसमोर नाही.
द्विज उवाच-। यदि यास्यामि चान्यत्र इतोऽहं तत्क्षणात्प्रिये। सवित्तैः स्वजनैरेव पुरीयास्यत्यथोगतिम्
ब्राह्मण म्हणाला: प्रिये, मी जर आत्ता इथून दुसरीकडे गेलो, तर माझ्या धनासह आणि आप्तजनांसह हे शहरही आपली वाट चालेल.
इत्युक्त्वा परमप्रीतः संगृह्य च धनं स्वकम्। क्षिप्रं स च तया सार्धं ययौ सीमांतरं द्विजः
असे म्हणून, अत्यंत आनंदाने, आपले धन घेऊन ब्राह्मण तिला सोबत घेऊन पटकन सीमेजवळ गेला.