स्त्रीणां च पुरुषाणां च शृणुष्वैकमना मम। मलपंकधरा नित्यं सत्यशौचविवर्जिताः
आता स्त्रिया आणि पुरुष यांच्याबद्दल मी सांगतो, जे नेहमी घाण आणि चिखलाने माखलेले असतात, आणि ज्यांच्यात सत्य किंवा स्वच्छता नसते.
दंतकुंतलवस्त्राणां वपुषो मलसंचयाः। गृहपीठादिपात्राणां सकृच्छौचं न रोचते
त्यांचे दात, केस आणि कपडे घाणाने भरलेले असतात. घर, आसन किंवा भांडी एकदाही स्वच्छ करावी असे त्यांना वाटत नाही.
न पश्यंति सुखं स्त्रीणां विशंति कानने द्रुतं। विघसोच्छिष्टपूतीनां भक्षणेभिरता भुवि
स्त्रियांना सुख दिसत नाही; त्या पटकन जंगलात जातात आणि जमिनीवर उरलेले, खराब, अशुद्ध अन्न खात राहतात.
अन्नपानं च शयनमन्धकारेषु रोचते। कदाचित्स्वस्थता नास्ति क्वचिद्वा शुचितातनौ
अन्न, पाणी आणि अंधारात झोपणे यांना आवडते; कधी शरीराला आरोग्य मिळत नाही, तर कधी शुद्ध शरीरालाही ते लाभत नाही.
लक्षणं नरलोकेषु प्रेतानामीदृशं किल। हिताहितं न जानंति मित्रामित्रं गुणागुणम्
माणसांत फिरणाऱ्या प्रेतांची अशीच खूण आहे: त्यांना काय हितकारक, काय अहितकारक, कोण मित्र, कोण शत्रू, काय गुण, काय दोष हे कळत नाही.
पापपुण्यादिकं स्थानं स्नानं देवद्विजार्चनं। अरिमित्रमुदासीनं न विंदंति स्वभावतः
त्यांच्या स्वभावामुळे त्यांना पुण्य किंवा पाप मिळवायची जागा, स्नान, देव किंवा ब्राह्मणांची पूजा, शत्रू, मित्र किंवा तटस्थ कोणीच सापडत नाही.
मर्त्यस्थाः पशवस्ते च ज्ञायंते बुद्धिसंमतैः। बुद्ध्या नानात्वभावाश्च भ्रमंति च मृषा भुवि
माणसांत आणि जनावरांत राहणाऱ्यांना समजूतदार लोक ओळखतात; बुद्धीमुळे वेगवेगळे भेद दिसतात, पण ते खोट्या समजुतींमध्ये भटकत राहतात.
यक्षरूपा नरास्ते च सर्वकर्मबहिष्कृताः। एषां भेदं प्रवक्ष्यामि लक्षणं धरणीतले
हे पुरुष यक्षांच्या रूपात असून सर्व कर्मांपासून वंचित आहेत; मी त्यांच्या वेगळेपणाची आणि खूणांची माहिती सांगतो.
विजाता मर्त्यलोकेषु पापस्यैवानुरूपतः। मलीमस भुविप्रस्थं नागरं छद्मरूपिणं
पापाच्या प्रमाणानुसार ते माणसांत जन्म घेतात, अपवित्र असतात, जमिनीवर वावरतात आणि शहरात खोट्या रूपात राहतात.
विघसादिप्रभोक्तारं काकमाहुर्मनीषिणः। अभक्ष्ये निरतः पापः कुकुरः पूतिसंप्रियः
शहाणे लोक उरलेले अन्न खाणाऱ्याला 'कावळा' म्हणतात; जे पापी आहेत, जे न खावयास योग्य असे खातात, त्यांना 'कुत्रा' म्हणतात, कारण त्यांना घाण आवडते.
प्रवृत्तस्सर्वगृह्येषु भक्ष्याभक्ष्यसजीवनः। भूम्यां पश्वादियोनीनां कुलेषु प्राप्तसंभवाः
सर्व घरांमध्ये वावरणारे, खाण्यायोग्य आणि न खाण्यायोग्य गोष्टींवर जगणारे, हे जमिनीवर जनावरांच्या कुळात जन्म घेतात.
शुनो विगृह्य हस्तेन म्लेच्छानां भक्षणप्रियाः। विशेषात्सूकराणां च तथा च रणयोधिनां
हातात धरलेला कुत्रा म्लेच्छ लोकांना खाण्याचा आवडता असतो; विशेषतः डुकरांमध्ये आणि तसेच योद्ध्यांमध्येही.
पोषणे भक्षणे प्रीताः पूतिगर्ह्येष्वसाधुषु। पर्वतेकरणाद्वह्नेः काष्ठसंचयसंग्रहे
पोषण आणि खाण्यात त्यांना आनंद मिळतो, अशुद्ध आणि तुच्छ गोष्टींतही; पर्वतावरील अग्नीसाठी लाकूड गोळा करण्यातही ते रमतात.
विज्ञेयास्ते सदा म्लेच्छाः क्षत्रियाणां भयाकुलाः। लोकानां नष्टधर्मे च सदा शौचविवर्जिते
हे नेहमी म्लेच्छच समजावेत, कारण त्यांना क्षत्रियांपासून भीती वाटते; ज्या लोकांत धर्म हरवला आहे आणि शुद्धता नाहीशी झाली आहे, तिथे हे असतात.
कुलीनानां तदा म्लेच्छा भविष्यंति च दस्यवः। तेषां संसर्गतोन्ये च संबंधादन्नभोजनात्
त्या वेळी कुलीन घरांत म्लेच्छ दरोडेखोर होतील; त्यांच्या संगतीने, नात्याने आणि एकत्र अन्न खाल्ल्याने इतरही तसेच होतील.
मैथुनात्तस्य योषासु तद्भावं तु व्रजंति ते। तस्मिन्काले जनास्सर्वे दुःखरोगप्रतापिताः
त्यांच्या स्त्रियांशी संबंध आल्याने लोक त्यांच्यासारखेच होतात; त्या काळात सर्व लोक दुःख आणि आजारांनी त्रस्त असतात.
दुर्भिक्षान्न परामूढाः सदा राजप्रपीडिताः। तत्रासत्येरता मर्त्याः सर्वशौचविवर्जिताः
दुष्काळ आणि अन्नामुळे लोक नेहमीच गोंधळलेले असतात, राजांकडून छळले जातात; तिथे माणसे असत्याला चिकटलेली आणि सर्व शुद्धतेपासून वंचित असतात.
न श्रूयंते जनैरेव पुराणागमसंहिताः। मद्यमांसप्रियाः पापास्सर्वभक्षास्सुदारुणाः
पुराण आणि आगम यांचे ग्रंथ लोक ऐकत नाहीत; पापी, मद्य आणि मांस प्रिय, सर्व काही खाणारे, फारच क्रूर असतात.
दारुणाचारनिरता नित्यं छलपरायणाः। न पुष्णंति सुतास्तातं प्रसुवं च गुरूनपि
ते नेहमीच क्रूर वर्तन करतात, फसवणुकीत मग्न असतात; ते मुलांना, वडिलांना, आईला किंवा गुरूंना पोसत नाहीत.
न शुश्रूषंति वै भृत्याः स्वामिनं गुणशालिनम्। भर्तारं न स्त्रियः काश्चिच्छ्वशुरौ च स्वमातरः
भृत्य आपल्या गुणी मालकाची सेवा करत नाहीत; काही स्त्रिया पती, सासरे किंवा स्वतःच्या आईचेही ऐकत नाहीत.
नित्यकष्टा नरास्तत्र कलहश्च गृहे गृहे। नृपा म्लेच्छाः सुरापाश्च तथा मंत्रिपुरोहिताः
तेथे माणसं नेहमी दुःख सहन करतात, आणि प्रत्येक घरात वाद होत असतात. राजे हे जणू काही अनार्य आणि मद्यपान करणारे असतात, तसेच त्यांचे मंत्री आणि पुरोहित सुद्धा.
मनुष्यैश्च बलिस्तेषां मत्स्यैर्मांसैर्निरामिषः। पाषंडायासयोगेभ्यः प्रधाना गुणवार्तयोः
त्यांची ताकद माणसांतून, मासे आणि मांस खाणाऱ्यांतून, तसेच मांस न खाणाऱ्यांतून येते. नेते हे धर्मभ्रष्ट असतात आणि मुख्य लक्ष गुण आणि नफा यावर असते.
धनिकैः कोकिलैर्मंदैर्व्याप्तं तैस्तु महीतलम्। ततोन्योन्यं प्रिया मूढा वने वा नगरेषु च५० 1.76.
पृथ्वीवर श्रीमंत लोक, मंदबुद्धी कोकीळा आणि अशा प्रकारच्या लोकांनी भरलेली असते. मग, जिकडे तिकडे, वनात किंवा शहरात, मूर्ख प्रियकर आढळतात.
भक्ष्याभक्ष्यं समश्नंति मत्स्यमांसादिकं नराः। वने द्विजातयश्चान्ये भुंजते चानुपापकम्
माणसं सर्व प्रकारचं अन्न खातात, जे योग्य आणि अयोग्य आहे, त्यात मासे आणि मांस यांचाही समावेश असतो. वनात, इतर द्विज सुद्धा जे खाऊ नये ते खातात.
भक्तिमंतं पशुं चान्यत्सर्वे यांत्यपुनर्भवम्। पातयंति पितॄन्पापाः सर्वे ते पूर्वदेवकाः
जे लोक भक्त प्राण्यांना मारतात, ते सर्व पुन्हा न येणाऱ्या अवस्थेला जातात. पापी लोक आपल्या पितरांना पडतात, जरी ते पूर्वी देव होते.
पिशाचा राक्षसा ये च मुर्त्यका गुह्यका ध्रुवम्। एते चाविनयप्रीता न देवा न च मानुषाः
जे पिशाच्च, राक्षस, मृत्यक आणि गुह्यक आहेत, हे सर्व निश्चितच उद्धटपणावर आसक्त असतात, आणि हे ना देव असतात ना माणसं.
संजय उवाच-। कथं च मर्त्यभावेषु लक्षंजानंतितात्त्विकाः। एतं मे संशयं नाथ दूरीकुरु ततस्ततः
संजय म्हणाला: जे खरे जाणकार आहेत, ते मर्त्य लोकांत हे चिन्ह कसे ओळखतात? हे प्रभो, माझ्या या शंकेचे पूर्णपणे निरसन करा.
व्यास उवाच-। कृतपापानुरूपास्तु द्विजातिष्वन्यजातिषु। असुरा राक्षसाः प्रेताः स्वभावं न त्यजंति ते
व्यास म्हणाले: पूर्वीच्या पापांनुसार, असुर, राक्षस आणि प्रेत हे द्विज किंवा इतर जातींत जन्म घेतात, पण आपला स्वभाव सोडत नाहीत.
जाता ये चासुरा मर्त्ये सदाते कलहोत्सुकाः। कुहकाः कच्चराः क्रूराः विज्ञेया राक्षसाभुवि
जे असुर माणसांत जन्म घेतात, ते नेहमीच वादासाठी उत्सुक असतात; फसवे, भटकंती करणारे आणि क्रूर असतात, त्यांना पृथ्वीवर राक्षस समजावं.
जनोद्विग्नादिकं दानं तथा देवार्चनं भुवि। उग्रभावाद्धनं लब्ध्वा राज्यं भुञ्जंति शाश्वतम्
लोकांना त्रास देणारे दान आणि पृथ्वीवर देवांची पूजा करून, ते कठोरतेने संपत्ती मिळवतात आणि दीर्घकाळ राज्य भोगतात.