नमोनमो मत्स्यवपुर्द्धराय नमोस्तु ते कच्छपरूपधारिणे। नमः प्रकुर्मश्च नृसिंहरूपिणे तथा पुनर्वामनरूपिणे नमः
'मच्छ्यरूप धारण करणाऱ्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; कूर्मरूप घेतलेल्या तुला नमस्कार; नरसिंहरूपात आणि पुन्हा वामनरूपात तुला आम्ही वंदन करतो.'
नमोस्तु ते क्षत्रविनाशनाय रामाय रामाय दशास्यनाशिने। प्रलंबहंत्रे शितिवाससे नमो नमोस्तु बुद्धाय च दैत्यमोहिने
'क्षत्रियांचा नाश करणाऱ्या तुला नमस्कार; रामरूपात, दशलोकांचा नाश करणाऱ्या रामाला नमस्कार; प्रलंबाचा वध करणाऱ्या, शुभ्र वस्त्र परिधान केलेल्या तुला आणि बुद्धरूपात, दैत्यांना भ्रमित करणाऱ्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.'
म्लेच्छांतकायापि च कल्किनाम्ने नमः पुनः क्रोडवपुर्धराय। जगद्धितार्थं च युगेयुगे भवान्बिभर्ति रूपं त्वसुराभवाय
'म्लेच्छांचा नाश करणाऱ्या कल्की रूपाला, आणि पुन्हा वराहरूप धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; जगाच्या कल्याणासाठी, प्रत्येक युगात, असुरांचा नाश करण्यासाठी तू नवनवीन रूपे घेतोस.'
निषूदितोऽयं ह्यधुना किल त्वया दैत्यो हिरण्याक्ष इति प्रगल्भः। यश्चेंद्रमुख्यान्किललोकपालान्संहेलया चैव तिरश्चकार
'हा गर्विष्ठ हिरण्याक्ष दैत्य आता तुझ्या हातून मारला गेला आहे; ज्याने पूर्वी इंद्रासह सर्व लोकपालांना तुच्छतेने दूर लोटलं होतं.'
स वै त्वया देवहितार्थमेव निपातितो देववर प्रसीद। त्वमस्य विश्वस्य विसर्गकर्ता ब्राह्मेण रूपेण च देवदेव
'देवतांच्या हितासाठी त्याचा नाश तुझ्या हातून झाला आहे, हे देवश्रेष्ठा, कृपा कर; ब्रह्मरूपात, हे देवाधिदेव, तूच या विश्वाचा सर्जक आहेस.'
पाता त्वमेवास्य युगेयुगे च रूपाणि धत्से सुमनोहराणि। त्वमेव कालाग्निहरश्च भूत्वा विश्वं क्षयं नेष्यसि चांतकाले
'तूच या जगाचा रक्षक आहेस, प्रत्येक युगात सुंदर रूपे धारण करतोस; आणि शेवटी, तूच काळाग्नी होऊन या विश्वाचा विनाश करशील.'
अतो भवानेव च विश्वकारणं न ते परं जीवमजीवमीश। यत्किंच भूतं च भविष्यरूपं प्रवर्त्तमानं च तथैव रूपम्
म्हणून, हे प्रभो, या सृष्टीचे खरे कारण तुम्हीच आहात; तुमच्याशिवाय दुसरे कोणतेही, जिवंत किंवा निर्जीव, कारण नाही. जे काही आहे, जे होणार आहे, आणि जे सध्या घडत आहे—हे सर्व रूप तुमचंच आहे.
सर्वं त्वमेवासि चराचराख्यं न भाति विश्वं त्वदृते च किंचित्। अस्तीति नास्तीति च भेदनिष्ठं त्वय्येव भातं सदसत्स्वरूपम्
चालतं असो किंवा स्थिर असो, सर्व काही तुम्हीच आहात; तुमच्याशिवाय या विश्वात काहीच तेजस्वी नाही. 'आहे' किंवा 'नाही', वेगळेपण, आणि असण्याचं-नसण्याचं स्वरूप—हे सगळं फक्त तुमच्यातच दिसून येतं.
ततो भवंतं कतमोपि देव न ज्ञातुमर्हत्यविपक्वबुद्धिः। ऋते भवत्पादपरायणं जनं तेनागता स्मश्शरणं शरण्यम्
म्हणून, देवा, ज्यांची बुद्धी अजून परिपक्व नाही, अशा कोणालाही तुम्हाला खऱ्या अर्थाने ओळखता येत नाही; फक्त तुमच्या चरणांवर प्रेम करणाऱ्यांनाच हे शक्य आहे. म्हणूनच आम्ही, सर्वांचा आधार असलेल्या तुमच्याकडे शरण आलो आहोत.
व्यास उवाच-। ततो विष्णुः प्रसन्नात्मा उवाच त्रिदिवौकसः। तुष्टोस्मि देवा भद्रं वो युष्मत्स्तोत्रेण सांप्रतम्
व्यास म्हणाले: त्यानंतर विष्णू प्रसन्न मनाने देवांना म्हणाले, 'देवांनो, मी तुमच्या या स्तोत्रामुळे तृप्त झालो आहे; तुमचं कल्याण होवो.'
य इदं प्रपठेद्भक्त्या विजयस्तोत्रमादरात्। न तस्य दुर्लभं देवास्त्रिषुलोकेषु किंचन
जो कोणी हा विजयाचा स्तोत्र भक्तीने आणि आदराने म्हणतो, त्याला या तिन्ही लोकांत काहीच दुर्लभ राहत नाही.
गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्। तत्फलं समवाप्नोति कीर्तनाच्छ्रवणान्नरः
शंभर हजार गायी योग्य पद्धतीने दान दिल्याचं जे फळ मिळतं, तेच फळ हा स्तोत्र म्हणण्याने किंवा ऐकण्याने मनुष्याला मिळतं.
सर्वकामप्रदं नित्यं देवदेवस्य कीर्तनम्। अतः परं महाज्ञानं न भूतं न भविष्यति
देवतांचा देव याचं कीर्तन नेहमी सर्व इच्छा पूर्ण करणारं आहे; यापेक्षा मोठं ज्ञान न झालंय, ना कधी होईल.
संजय उवाच-। येऽसुराश्च मृता युद्धे संमुखे विमुखेऽपि वा। गतिं तेषामहं ब्रह्मन्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
संजय म्हणाला: जे असुर युद्धात समोरासमोर किंवा मागे वळून मारले गेले, हे ब्रह्मन्, त्यांच्या पुढच्या स्थितीबद्दल मला खरी माहिती ऐकायची आहे.
असंख्याता इमे दैत्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे। अद्याप्यासन्गताः कुत्र एतन्मे शंस भो गुरो
हे गुरुजी, हे दैत्य तीनही लोकांत, चल-अचल सृष्टीत अगणित आहेत; आजही ते कुठे गेले, हे मला सांगा.
व्यास उवाच-। ये मृतास्संमुखे शूरा दैत्यानां प्रवरा रणे। स्वयं प्राप्य च देवत्वं भोग्यमश्नंति शाश्वतम्
व्यास म्हणाले: जे दैत्य रणांगणात समोरासमोर शूरपणे मरण पावले, ते स्वतःच्या पराक्रमाने देवपदाला पोहोचून शाश्वत सुख उपभोगतात.
प्रासादा यत्र सौवर्णा नानारत्नाविभूषिताः। सर्वकामप्रदा वृक्षाः स्वर्णदीतोय संयुताः
जिथे सोन्याचे महाल विविध रत्नांनी सजलेले आहेत, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी झाडं आणि सोन्याच्या पाण्याच्या नद्या आहेत.
पद्मोत्पलसुकल्हारैर्गंधाढ्यैरन्यपुष्पकैः। दधिदुग्धाज्यखंडैश्च युता पुष्करिणी शुभा
कमळ, नीलकमळ, सुगंधी फुलांनी आणि दही, दूध, तूप, मिठाई यांनी भरलेली सुंदर पुष्करिणी तिथे आहे.
अतीवरूपसंपन्नाः सदैव नवयौवनाः। तत्र राज्यं प्रकुर्वंति तथैव वसुधातले
ते अत्यंत देखणे, नेहमी तारुण्यात असतात; तिथेही ते पृथ्वीवरासारखे राज्य करतात.
एवं जन्माष्टकं प्राप्य धनिनोऽध्यक्षमंत्रिणः। अर्धसंमुखगात्रेण दिवमश्नंति शाश्वतम्
अशा प्रकारे आठ जन्म मिळाल्यावर, ते श्रीमंत, प्रमुख आणि मंत्री होतात; अर्धवट देवांकडे वळलेल्या देहाने, ते शाश्वत स्वर्गसुख उपभोगतात.
विमुखाः कातरा भीता ये च मायाविनो रणे। ते यांति निरयं घोरं ये च देवद्विजद्विषः
जे युद्धात मागे वळले, घाबरले, किंवा मायाचारी केले, तसेच जे देव आणि ब्राह्मणद्वेषी आहेत, ते भयंकर नरकात जातात.
पतितं मूर्च्छितं भग्नमन्ययोद्धारमाहवे। हंतारो निरयं यांति ते च म्लेच्छाः कुवाचकाः
युद्धात जे पडलेल्यांना, बेशुद्धांना, जखमींना किंवा दुसऱ्याच्या सारथ्याला मारतात, तसेच म्लेच्छ आणि वाईट बोलणारे, हे सर्व नरकात जातात.
परन्यासापहर्तारो विमुखास्संति तत्त्वतः। रात्रौ वा विपिने नष्टे चोरास्साहसकारिणः
जे दुसऱ्याचं ठेवलेलं धन चोरतात, युद्धात मागे वळतात, किंवा रात्री, जंगलात चोरी किंवा हिंसा करतात, तेही अशाच प्रकारचे मानले जातात.
सर्वभक्षरता मूढा म्लेच्छा गोब्रह्मघातकाः। कुवाचकाः परे म्लेच्छा एते ये कूटयोनयः
सर्व काही खाणारे, अज्ञानी, म्लेच्छ, गायी आणि ब्राह्मणांचे हत्यारे, वाईट बोलणारे आणि इतर म्लेच्छ—हे सगळे खोट्या कुळातील आहेत.
तेषां पैशाचिकी भाषा लोकाचारो न विद्यते। नास्ति शौचं तपो ज्ञानं न देवपितृतर्पणम्
त्यांची भाषा पिशाचांसारखी असते, त्यांना नीट समाजातील वागणूक माहीतच नसते. त्यांच्यात स्वच्छता, तप, ज्ञान किंवा देव-पूर्वजांना नैवेद्य अर्पण करण्याची सवय नसते.
दानश्राद्धादिकं यज्ञे सुराणां च प्रपूजनम्। पितॄणां च न शुश्रूषा द्विजदेवतपस्विनाम्
त्यांच्यात दान, श्राद्ध, यज्ञ किंवा देवांची नीट पूजा करण्याची पद्धत नाही. ते पूर्वज, ब्राह्मण, देव किंवा तपस्वी यांची सेवा करत नाहीत.
ज्ञानलोपादतस्तेषां मलशौचं न विद्यते। मातरं भगिनीं चान्यां गृहिणीं कामयंति च
ज्ञानाचा अभाव असल्यामुळे त्यांना शरीराची स्वच्छता राखावी असे वाटत नाही. ते स्वतःच्या आईला, बहिणीला, इतर स्त्रियांना आणि स्वतःच्या पत्नीला सुद्धा वासनेने पाहतात.
सर्वो विपर्ययो लोकात्सदाचारो मलीमसः। तार्क्ष्यस्योद्ववनानां च अन्येषां गोत्रवासिनाम्
संपूर्ण जगात जे चांगले वागणे आहे, ते त्यांच्या समाजात उलटे आणि अशुद्ध असते. हे तार्क्ष्याच्या संततींसाठी आणि इतर कुळांमध्ये राहणाऱ्यांसाठीही लागू आहे.
कुलजातास्सदा दैत्या येषां पुण्यमकारणम्। दुर्गतिं च मृता यांति द्विजस्त्रीशिशुघातिनः
जे दैत्य चांगल्या घरात जन्मले तरी पुण्याचे काहीही काम करत नाहीत, ते मृत्यूनंतर वाईट अवस्थेला जातात, विशेषतः जे ब्राह्मण, स्त्री किंवा मुलांना मारतात.
गवाशिनो दुरात्मानो ह्यभक्ष्यभक्षणे रताः। कीटयोनिं व्रजंत्येते तरवश्च पिपीलिकाः
ते गायी खातात, वाईट वृत्तीचे असतात आणि निषिद्ध गोष्टी खाण्यात आनंद मानतात. असे लोक पुढे किडे, झाडे किंवा मुंग्या बनतात.