योगयुक्तो यथा मृत्युं कौमोदक्याहनच्च तम्। ततः पुना रुषाविष्टो हिरण्याक्षो महाबलः
योगाच्या सामर्थ्याने, त्याने कौमुदकी गदेनं त्याला मृत्यूसारखं मारलं; मग पुन्हा, रागाने पेटून, बलवान हिरण्याक्ष—
मुष्टिना प्राहरद्देवं दक्षिणे तु भुजे प्रभोः। एवं युद्धं महाघोरं सव्यासव्यं गतागतम्
त्याने प्रभूच्या उजव्या हातावर मुष्ट्याने देवाला मारलं; अशा रीतीने, दोन्हीकडून हल्ले आणि प्रत्युत्तर, पुढे-पुढे आणि मागे-मागे अशी भयंकर लढाई सुरू झाली.
परिभ्रमणविक्षेपं कृतानुकरणं तथा। ततो ब्रह्मादयो देवा युद्धं पश्यंति खे स्थिताः
गोल फिरवणं, फेकणं आणि एकमेकांची नक्कल करणं असं चालू होतं; तेव्हा ब्रह्मा आणि इतर देवता आकाशात उभे राहून हे युद्ध पाहू लागले.
स्वस्ति प्रजाभ्यो देवेभ्य ऋषिभ्यश्चेति चाब्रुवन्। ऊचुश्च देवदेवेशं विष्णुं वाराहरूपिणम्
'सर्व प्रजांना, देवांना आणि ऋषींना कल्याण लाभो,' असं त्यांनी म्हटलं; आणि देवांचा देव, वराहरूप धारण केलेल्या विष्णूला त्यांनी संबोधलं.
मा क्रीड बालवद्देव जह्यमुं देवकंटकम्। ततो विष्णुर्महातेजा मायावाराहरूपधृत्
'देवा, लहान मुलासारखं खेळू नकोस; या देवांचा शत्रूचा नाश कर.' मग तेजस्वी विष्णूने मायेनं वराहाचं रूप घेतलं—
ब्रह्माद्यनुमतिं प्राप्य चक्रं प्राक्षिपदुल्बणम्। सहस्रसूर्यसंकाशं सहस्रारं महाप्रभम्
ब्रह्मा आणि इतरांची संमती घेऊन, त्याने हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी, हजार काट्यांचा, प्रचंड प्रभेचा चक्र सोडला.
दैत्यांतकरणं रौद्रं प्रलयाग्निसमप्रभम्। तच्चक्रं विष्णुना मुक्तं हिरण्याक्षं महाबलम्
दैत्यांचा नाश करणारा, प्रलयाग्नीइतका भयंकर आणि तेजस्वी तो चक्र, विष्णूने सोडताच, बलवान हिरण्याक्षाला क्षणात भस्म केलं.
चकार भस्मसात्सद्यो ब्रह्मादीनां च पश्यताम्। दैत्यांतकरणं रौद्रं चक्रं चागमदच्युतम्
ब्रह्मा आणि इतरांच्या डोळ्यांसमोर, त्याला क्षणात राख केलं; तो दैत्यांचा नाश करणारा, भयंकर चक्र पुन्हा अचल विष्णूकडे परत गेला.
ततो ब्रह्मादयो देवाः शक्रमुख्याश्च लोकपाः। दृष्ट्वा च विजयं विष्णोः स्तुवंति स्म समागताः
मग ब्रह्मा आणि इतर देवता, आणि इंद्रासह सर्व लोकपाल, विष्णूचा विजय पाहून एकत्र जमले आणि त्याची स्तुती करू लागले.
देवा ऊचुः-। नताः स्म विष्णुं जगदादिभूतं सुरासुरेंद्रं जगतां प्रपालकम्। यन्नाभिपद्मात्किल पद्मयोनिर्बभूव तं वै शरणं गताः स्मः
देव म्हणाले— 'जगाचा आदि, देवांचा आणि असुरांचा स्वामी, सर्व जगाचा रक्षक असलेल्या विष्णूला आम्ही वंदन करतो; ज्याच्या नाभीच्या कमळातून कमलजन्मा ब्रह्मा उत्पन्न झाला, त्याच्या चरणी आम्ही शरण आलो आहोत.'
नमोनमो मत्स्यवपुर्द्धराय नमोस्तु ते कच्छपरूपधारिणे। नमः प्रकुर्मश्च नृसिंहरूपिणे तथा पुनर्वामनरूपिणे नमः
'मच्छ्यरूप धारण करणाऱ्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; कूर्मरूप घेतलेल्या तुला नमस्कार; नरसिंहरूपात आणि पुन्हा वामनरूपात तुला आम्ही वंदन करतो.'
नमोस्तु ते क्षत्रविनाशनाय रामाय रामाय दशास्यनाशिने। प्रलंबहंत्रे शितिवाससे नमो नमोस्तु बुद्धाय च दैत्यमोहिने
'क्षत्रियांचा नाश करणाऱ्या तुला नमस्कार; रामरूपात, दशलोकांचा नाश करणाऱ्या रामाला नमस्कार; प्रलंबाचा वध करणाऱ्या, शुभ्र वस्त्र परिधान केलेल्या तुला आणि बुद्धरूपात, दैत्यांना भ्रमित करणाऱ्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.'
म्लेच्छांतकायापि च कल्किनाम्ने नमः पुनः क्रोडवपुर्धराय। जगद्धितार्थं च युगेयुगे भवान्बिभर्ति रूपं त्वसुराभवाय
'म्लेच्छांचा नाश करणाऱ्या कल्की रूपाला, आणि पुन्हा वराहरूप धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; जगाच्या कल्याणासाठी, प्रत्येक युगात, असुरांचा नाश करण्यासाठी तू नवनवीन रूपे घेतोस.'
निषूदितोऽयं ह्यधुना किल त्वया दैत्यो हिरण्याक्ष इति प्रगल्भः। यश्चेंद्रमुख्यान्किललोकपालान्संहेलया चैव तिरश्चकार
'हा गर्विष्ठ हिरण्याक्ष दैत्य आता तुझ्या हातून मारला गेला आहे; ज्याने पूर्वी इंद्रासह सर्व लोकपालांना तुच्छतेने दूर लोटलं होतं.'
स वै त्वया देवहितार्थमेव निपातितो देववर प्रसीद। त्वमस्य विश्वस्य विसर्गकर्ता ब्राह्मेण रूपेण च देवदेव
'देवतांच्या हितासाठी त्याचा नाश तुझ्या हातून झाला आहे, हे देवश्रेष्ठा, कृपा कर; ब्रह्मरूपात, हे देवाधिदेव, तूच या विश्वाचा सर्जक आहेस.'
पाता त्वमेवास्य युगेयुगे च रूपाणि धत्से सुमनोहराणि। त्वमेव कालाग्निहरश्च भूत्वा विश्वं क्षयं नेष्यसि चांतकाले
'तूच या जगाचा रक्षक आहेस, प्रत्येक युगात सुंदर रूपे धारण करतोस; आणि शेवटी, तूच काळाग्नी होऊन या विश्वाचा विनाश करशील.'
अतो भवानेव च विश्वकारणं न ते परं जीवमजीवमीश। यत्किंच भूतं च भविष्यरूपं प्रवर्त्तमानं च तथैव रूपम्
म्हणून, हे प्रभो, या सृष्टीचे खरे कारण तुम्हीच आहात; तुमच्याशिवाय दुसरे कोणतेही, जिवंत किंवा निर्जीव, कारण नाही. जे काही आहे, जे होणार आहे, आणि जे सध्या घडत आहे—हे सर्व रूप तुमचंच आहे.
सर्वं त्वमेवासि चराचराख्यं न भाति विश्वं त्वदृते च किंचित्। अस्तीति नास्तीति च भेदनिष्ठं त्वय्येव भातं सदसत्स्वरूपम्
चालतं असो किंवा स्थिर असो, सर्व काही तुम्हीच आहात; तुमच्याशिवाय या विश्वात काहीच तेजस्वी नाही. 'आहे' किंवा 'नाही', वेगळेपण, आणि असण्याचं-नसण्याचं स्वरूप—हे सगळं फक्त तुमच्यातच दिसून येतं.
ततो भवंतं कतमोपि देव न ज्ञातुमर्हत्यविपक्वबुद्धिः। ऋते भवत्पादपरायणं जनं तेनागता स्मश्शरणं शरण्यम्
म्हणून, देवा, ज्यांची बुद्धी अजून परिपक्व नाही, अशा कोणालाही तुम्हाला खऱ्या अर्थाने ओळखता येत नाही; फक्त तुमच्या चरणांवर प्रेम करणाऱ्यांनाच हे शक्य आहे. म्हणूनच आम्ही, सर्वांचा आधार असलेल्या तुमच्याकडे शरण आलो आहोत.
व्यास उवाच-। ततो विष्णुः प्रसन्नात्मा उवाच त्रिदिवौकसः। तुष्टोस्मि देवा भद्रं वो युष्मत्स्तोत्रेण सांप्रतम्
व्यास म्हणाले: त्यानंतर विष्णू प्रसन्न मनाने देवांना म्हणाले, 'देवांनो, मी तुमच्या या स्तोत्रामुळे तृप्त झालो आहे; तुमचं कल्याण होवो.'
य इदं प्रपठेद्भक्त्या विजयस्तोत्रमादरात्। न तस्य दुर्लभं देवास्त्रिषुलोकेषु किंचन
जो कोणी हा विजयाचा स्तोत्र भक्तीने आणि आदराने म्हणतो, त्याला या तिन्ही लोकांत काहीच दुर्लभ राहत नाही.
गवां शतसहस्रस्य सम्यग्दत्तस्य यत्फलम्। तत्फलं समवाप्नोति कीर्तनाच्छ्रवणान्नरः
शंभर हजार गायी योग्य पद्धतीने दान दिल्याचं जे फळ मिळतं, तेच फळ हा स्तोत्र म्हणण्याने किंवा ऐकण्याने मनुष्याला मिळतं.
सर्वकामप्रदं नित्यं देवदेवस्य कीर्तनम्। अतः परं महाज्ञानं न भूतं न भविष्यति
देवतांचा देव याचं कीर्तन नेहमी सर्व इच्छा पूर्ण करणारं आहे; यापेक्षा मोठं ज्ञान न झालंय, ना कधी होईल.
संजय उवाच-। येऽसुराश्च मृता युद्धे संमुखे विमुखेऽपि वा। गतिं तेषामहं ब्रह्मन्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
संजय म्हणाला: जे असुर युद्धात समोरासमोर किंवा मागे वळून मारले गेले, हे ब्रह्मन्, त्यांच्या पुढच्या स्थितीबद्दल मला खरी माहिती ऐकायची आहे.
असंख्याता इमे दैत्यास्त्रैलोक्ये सचराचरे। अद्याप्यासन्गताः कुत्र एतन्मे शंस भो गुरो
हे गुरुजी, हे दैत्य तीनही लोकांत, चल-अचल सृष्टीत अगणित आहेत; आजही ते कुठे गेले, हे मला सांगा.
व्यास उवाच-। ये मृतास्संमुखे शूरा दैत्यानां प्रवरा रणे। स्वयं प्राप्य च देवत्वं भोग्यमश्नंति शाश्वतम्
व्यास म्हणाले: जे दैत्य रणांगणात समोरासमोर शूरपणे मरण पावले, ते स्वतःच्या पराक्रमाने देवपदाला पोहोचून शाश्वत सुख उपभोगतात.
प्रासादा यत्र सौवर्णा नानारत्नाविभूषिताः। सर्वकामप्रदा वृक्षाः स्वर्णदीतोय संयुताः
जिथे सोन्याचे महाल विविध रत्नांनी सजलेले आहेत, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी झाडं आणि सोन्याच्या पाण्याच्या नद्या आहेत.
पद्मोत्पलसुकल्हारैर्गंधाढ्यैरन्यपुष्पकैः। दधिदुग्धाज्यखंडैश्च युता पुष्करिणी शुभा
कमळ, नीलकमळ, सुगंधी फुलांनी आणि दही, दूध, तूप, मिठाई यांनी भरलेली सुंदर पुष्करिणी तिथे आहे.
अतीवरूपसंपन्नाः सदैव नवयौवनाः। तत्र राज्यं प्रकुर्वंति तथैव वसुधातले
ते अत्यंत देखणे, नेहमी तारुण्यात असतात; तिथेही ते पृथ्वीवरासारखे राज्य करतात.
एवं जन्माष्टकं प्राप्य धनिनोऽध्यक्षमंत्रिणः। अर्धसंमुखगात्रेण दिवमश्नंति शाश्वतम्
अशा प्रकारे आठ जन्म मिळाल्यावर, ते श्रीमंत, प्रमुख आणि मंत्री होतात; अर्धवट देवांकडे वळलेल्या देहाने, ते शाश्वत स्वर्गसुख उपभोगतात.