तांश्च छित्वा शरैः शौरिस्तं च विव्याध मार्गणैः। प्रगौरवादहार्याभैः संस्पर्शाद्बाडवानलैः
त्याने ते बाण आपल्याच बाणांनी छाटले आणि जड, थांबवता न येणारे, स्पर्श होताच ज्वाळा पेटवणारे शस्त्रांनी त्याला भोसकले.
शरैश्च भेदकैस्तीक्ष्णैः खगमैश्च मनोजवैः। लाघवात्केशवास्त्रस्य तूलशुष्कतृणोपमैः
तीक्ष्ण, भेदक बाण आणि मनासारख्या वेगवान खड्ग, केशवाच्या शस्त्रांच्या चपळतेमुळे ते सुक्या गवतासारखे किंवा कापसासारखे वाटत होते.
हैमैः शरसहस्रैस्तु ताडितो दैत्यपुंगवः। बाधयाभ्यर्दितः क्रुद्धो धृत्वा शिखरिणं रणे
सुवर्णाच्या हजारो बाणांनी जखमी झाल्यावर, तो दैत्यांचा प्रमुख त्रासाने संतप्त होऊन युद्धात एक डोंगर उचलून घेतो.
जघान माधवं वेगाद्धिरण्याक्षो महाबलः। तं च संचूर्णयामास गदया लीलया हरिः
महाबलवान हिरण्याक्षाने मोठ्या वेगाने माधवावर प्रहार केला; पण हरिने सहजपणे आपली गदा फिरवून त्याचा चुरा केला.
एवं पर्वतसाहस्रं पातितं तु क्रमेण हि। तथैव लाघवाच्चूर्णं हरिणा दानवारिणा
अशा प्रकारे, हजारो डोंगर एकामागून एक टाकले गेले आणि हरिच्या चपळतेमुळे दानवांचा शत्रू ते सर्व डोंगर चूर्ण करून टाकत होता.
पुनर्बाहुसहस्राणि कृत्वासौ दानवोत्तमः। शरैः शक्तिभिरत्युग्रैः शूलैः परशुकादिभिः
पुन्हा त्या श्रेष्ठ दैत्याने हजारो हात निर्माण केले आणि अतिशय भयंकर बाण, भाले, त्रिशूळ, कुऱ्हाडी आणि इतर शस्त्रांनी—
ववर्ष बहुभिर्विष्णुं क्रोधाविष्टेन चेतसा। तांस्तु तेनैव प्रहितांश्चिच्छेद सुरसत्तमः
त्याने क्रोधाने भरलेल्या मनाने अनेक शस्त्रांचा वर्षाव विष्णूवर केला; पण देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या विष्णूंनी त्याने सोडलेली ती सर्व शस्त्रे छाटली.
शरैर्दीप्तैर्महाघोरैरसुराणां भयंकरैः। विव्याध सर्वगात्रेषु शंभुशूलोपमैश्शरैः
तेजस्वी, भयंकर आणि दानवांना भीतीदायक अशा बाणांनी त्याने त्यांच्या सर्व अंगांवर शंभूच्या त्रिशूळासारखे बाण घुसवले.
दानवाधिपतिः संख्ये ह्यव्ययो हरिरीश्वरः। स च कश्मलतां गत्वा सर्वशक्तिमनुत्तमाम्
युद्धात अविनाशी आणि देवांचा स्वामी असलेल्या हरिने, सर्व शक्ती असलेल्या त्या दैत्यराजाला बेशुद्ध अवस्थेत आणले.
कालजिह्वोपमां घोरामष्टघंटासमन्विताम्। हरेरुरसि पीने च विद्रुत्या पातयद्द्रुतम्
काळाच्या जिभेसारखे, आठ घंटांनी सजलेले ते भयंकर शस्त्र त्याने वेगाने हरिच्या रुंद छातीवर फेकले.
शुशुभे स सुरश्रेष्ठस्तडित्त्वत्सान्द्रमेघवत्। ततश्च चुक्रुशुर्दैत्या जयेति साधुवादिनः
तो देवतांमधला श्रेष्ठ, विजेच्या आणि चंद्रप्रकाशाच्या मेघासारखा तेजस्वी दिसत होता. मग दैत्यांनी आनंदाने 'जय हो!' असे उद्गार काढले.
ततश्चक्रं दैत्यसैन्ये दानवारिर्व्यसर्जयत्। तेषां शिरांसि संच्छिद्य माधवं पुनरागमत्
नंतर दानवांचा शत्रू असलेल्या त्याने आपले चक्र दैत्यांच्या सैन्यावर सोडले; त्याने त्यांच्या डोकी उडवली आणि पुन्हा माधवाजवळ परतले.
स दैत्यं शक्तिपातेन पातयामास वै रणे। चिरात्संज्ञां समालंब्य वह्निबाणेन केशवम्
त्याने रणभूमीत दैत्याला शूलाच्या प्रहाराने खाली पाडले; बरीच वेळ शुद्धीवर येऊन, त्याने अग्नीबाणाने केशवाला जखमी केले.
निजघान रणे क्रुद्धो हरिः कौबेरमाक्षिपत्। ततो मुमोच मायास्त्रं चासुरं चातिदारुणम्
रणात क्रोधाने हरिने कौबेराला ठार केले; त्यानंतर असुराने अत्यंत भयंकर मायास्त्र सोडले.
सिंहव्याघ्रलुलायांश्च तद्वद्द्विप सरीसृपान्। जघान समरे विष्णुं हिरण्याक्षः प्रतापवान्
सिंह, वाघ, कोल्हे, तसेच हत्ती आणि साप — हे सर्व हिरण्याक्षाने आपल्या पराक्रमाने युद्धात विष्णूवर सोडले.
ततो मायास्त्रसंभूतान्शस्त्रास्त्रौघान्रणे हरिः। प्रचिच्छेद शरैरेव शूलेनैवमताडयत्
मग हरिने त्या मायास्त्रातून निर्माण झालेल्या शस्त्रांचा वर्षाव बाणांनी छेदला आणि शूलानेही त्यांना प्रहार केला.
स विह्वलित सर्वांगस्तत्क्षणं लोहितोक्षितः। विचकर्ष हरन्विष्णुरसृग्विप्लुतविग्रहः
त्याचे सर्व अंग थरथर कापू लागले आणि रक्ताने माखले गेले; अशा अवस्थेत, रक्तात न्हालेला विष्णू असुराला ओढत नेऊ लागला.
तच्छूलं च त्रिभिर्बाणैः प्रविव्याध सुराधिपः। वरूथं सध्वजं केतुं रथं चैवातपत्रकम्
देवताधिपतीने त्या शूलावर तीन बाणांनी प्रहार केला आणि त्याचे कवच, ध्वज, पताका, रथ आणि छत्रही फोडून टाकले.
यंतारं च प्रचिच्छेद दशभिश्च हरिः शरैः। पातिते च रथे दैत्यः संप्लुत्याथ रथं परम्
हरिने दहा बाणांनी सारथ्यालाही ठार केले; रथ पडल्यावर दैत्याने उडी मारून दुसऱ्या उत्तम रथावर चढले.
आरुरोह स दैत्येंद्रः संमुखं चाकरोद्बली। ततो युद्धं महाघोरमभवल्लोमहर्षणम्
तो दैत्यराजा नव्या रथावर बसून समोर उभा राहिला; मग फार भयंकर आणि अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.
हिरण्याक्षस्य च हरेर्लोकविस्मापनं महत्। अस्त्रयुद्धं तथान्योन्यं कृतप्रतिकृतं च तत्
हिरण्याक्ष आणि हरि यांच्यात मोठे, सर्वांना अचंबित करणारे अस्त्रयुद्ध झाले, ज्यात एकमेकांचे अस्त्र परस्पर छेदले जात होते.
ततो नियुद्धे सततं दिव्यवर्षशतं गतम्। ततो दैत्यो महासत्वो ववृधे वामनो यथा
त्या युद्धात सतत शंभर दिव्य वर्षे गेली; मग मोठ्या सामर्थ्याचा दैत्य वामनासारखा वाढू लागला.
मुखेन जग्राह रुषा त्रैलोक्यं सचराचरम्। भूमंडलं समुद्धृत्य विवेश च रसातलम्
रागाने त्याने तोंडाने साऱ्या त्रैलोक्याला, जंगम आणि स्थावरांसह, पकडले; पृथ्वी उचलून तो रसातळात गेला.
शेषाश्च विविशुर्दैत्यास्तमनु प्रीतिसंयुताः। ततो विष्णुर्महातेजा ज्ञात्वा दैत्यबलं महत्
बाकीचे दैत्य आनंदाने त्याच्या मागे रसातळात गेले; मग विष्णू, मोठ्या तेजाचा, दैत्यांची प्रचंड शक्ती ओळखून—
दधार रूपं वाराहं दैत्यराजजिघांसया। धृत्वा क्रोडतनुं विष्णुर्विवेश तमनुद्रुतम्
दैत्यराजाचा वध करण्याच्या इच्छेने विष्णूने वराहाचे रूप धारण केले आणि तो पळणाऱ्या दैत्यामागे वराहशरीर घेऊन गेला.
तत्र गत्वा रसामूले रसातलगतां महीम्। दृष्ट्वा स्वदंष्ट्रयोर्दध्रे लोकाधारां वसुंधराम्
तेथे रसाच्या मुळाशी जाऊन, त्याने रसातळात गेलेली पृथ्वी पाहिली; मग सर्व लोकांची आधार असलेली वसुंधरा आपल्या दातांवर उचलली.
तां धृत्वा गच्छतस्तस्य विष्णोरमिततेजसः। समाजगाम दैत्येंद्रो धृष्टं वाग्भिस्तुदन्ननु
अपरंपार तेजाचा विष्णू पृथ्वी उचलून नेत असताना, दैत्यराजा धाडसीपणाने पुढे आला आणि कठोर शब्दांनी त्याची निंदा करू लागला.
मायाक्रोडतनुर्विष्णुर्दुर्वचांसि सहन्रुषा। जलोपरि दधारेमां धरां भूधर एव च
मायिक वराहरूपातील विष्णूने रागात असूनही त्या कठोर शब्दांना सहन केले; पाण्यावर, पर्वतासारखा, त्याने पृथ्वीला आपल्या पाठीवर घेतले.
तस्यां न्यस्य स्वसत्वं च स चकार तदाचलाम्। ततः पश्चात्स संलग्नो दैत्यराट्समुपस्थितः
त्याठिकाणी स्वतःचं स्वरूप ठेवून त्याने ते अचल केलं. त्यानंतर त्या स्वरूपाशी एकरूप होऊन, दैत्यांचा राजा तिथे आला.
क्रोधेन महताविष्टो जघान गदया हरिम्। मायया सूकरो विष्णुस्तां गदां समवंचयत्
मोठ्या रागाने भरून, त्याने गदाने हरिला मारलं; पण विष्णूने वराहाच्या रूपात मायेनं ती गदा चुकवली.