आदित्यरथसंकाशं रथरत्नविभूषितम्। शातकुंभमयं दिव्यं घंटाचामरभूषितम्
तो दिव्य रथावर चढला, जो सूर्याच्या रथासारखा तेजस्वी होता, रत्नांनी सजलेला, शुद्ध सोन्याचा बनवलेला आणि घंटा व चामरांनी सुशोभित होता.
पताकाध्वजसंपूर्णं रम्यं शक्ररथोपमम्। समारुह्य महावीरो हिरण्याक्षोऽसुराधिपः
पताका आणि ध्वजांनी भरलेला, सुंदर आणि इंद्राच्या रथासारखा तो रथ, त्या महावीर हिरण्याक्ष असुराधिपतीने आरूढ केला.
जघान शरजालैश्च दुर्निवार्यः सुरासुरैः। ससैन्यानि गजान्वीरो रथांश्च सह सैंधवान्
देवांना आणि असुरांना जिंकता न येणारा तो, बाणांच्या वर्षावाने सैन्ये, हत्ती, रथ आणि सिंधू योद्ध्यांनाही पाडू लागला.
पातयामास भूमौ च शतशोथ सहस्रशः। एवं चरन्स वृंदेषु निखिलेषु दिवौकसाम्
त्याने शेकडो-हजारो सैनिक आणि रथ पृथ्वीवर पाडले; अशा प्रकारे तो सर्व देवांच्या सैन्यात संचार करीत होता.
पातयामास दैत्येंद्रः शरौघान्मृत्युसन्निभान्। क्रमेण समरे चाथ देवसैन्यान्यमंथत
दैत्यराजाने मृत्यूसमान बाणांच्या वर्षावाने शत्रूंना पाडले आणि नंतर युद्धात देवांच्या सैन्याचा एकामागून एक संहार केला.
यथा पुष्करिणीवृंदे गजः कंजवनं शितैः। शरपातैरथो वेगात्सिंहनादैः पुनः पुनः
जसा एखादा हत्ती कमळाच्या तलावात आपल्या सुळ्यांनी कमळवन उद्ध्वस्त करतो, तसा तो बाणांच्या वर्षावाने, वेगवान हल्ल्यांनी आणि सिंहगर्जनेसारख्या आरोळ्यांनी वारंवार आक्रमण करू लागला.
धरण्यां पतिता वेगात्तदा दैत्येश्वरस्य च। दशभिश्च सुतीक्ष्णाग्रैर्जयंतं स जघान ह
त्या जोरात अनेक जण पृथ्वीवर कोसळले, आणि दैत्यराजाने जयंताला दहा तीक्ष्ण बाणांनी घायाळ केले.
रेमंतं पंचभिर्बाणैः शक्रं पंचदशेन तु। चित्ररथं विंशतिभिःपंचविंशतिभिर्गुहम्
त्याने रेमंताला पाच बाणांनी, शक्राला पंधरा बाणांनी, चित्ररथाला वीस बाणांनी आणि गुहाला पंचवीस बाणांनी जखमी केले.
हेरंबं त्रिशरेणैव चत्वारिंशच्छरैर्यमम्। तथैव कालं मृत्युं च पाणिना द्विगुणेन च
त्याने हेरंबाला तीन बाणांनी, यमाला चाळीस बाणांनी, आणि काळ व मृत्यू यांना हाताने त्याच्या दुप्पट बाणांनी घायाळ केले.
गुह्यकेशं जगत्प्राणं दशभिर्दशभिः शरैः। षडिभश्च सप्तभिश्चैव रुद्रान्सर्वान्पृथक्पृथक्
त्याने गुह्यकेश, जो जगाचा प्राण आहे, त्याला दहा बाणांनी, आणि सर्व रुद्रांना प्रत्येकी सहा आणि सात बाणांनी वेगवेगळे घायाळ केले.
वसून्सर्वांश्च सशरैः सिद्धगंधर्वपन्नगान्। दशाष्टदशभिः षडिभर्युद्धे देवान्भिनत्त्यसौ
त्याने सर्व वसु, सिद्ध, गंधर्व आणि नाग यांना बाणांनी जखमी केले; युद्धात त्याने देवांना दहा, अठरा आणि सहा बाणांनी घायाळ केले.
ओजौघादतिवीर्यात्तु शीघ्रलाघवर्दशनान्। आपत्प्राप्ताः सुरा भीत्या प्रतिकर्तुं न चेश्वराः
त्याच्या प्रचंड सामर्थ्यामुळे आणि वेगवान हल्ल्यांमुळे, देवता जरी बलवान आणि चपळ असले तरी, भीतीने गारद झाले आणि प्रतिकार करू शकले नाहीत.
महेशशूलसंकाशैः शरैर्मर्मविभेदिभिः। ताडिता निर्जरा युद्धे मूर्च्छिता धरणीं ययुः
महेशाच्या त्रिशूळासारख्या बाणांनी, जे अमरांच्या शरीरातील नाजूक जागा भेदत होते, त्या युद्धात अमर देवता जबर मार लागून बेशुद्ध होऊन जमिनीवर कोसळले.
तस्यैव संमुखे स्थातुं न शेकुः प्रवरास्सुराः। ततो देवा विनिर्धूतास्त्रिदिवेशेन संयुताः
त्याच्या समोर उभे राहण्याची ताकद श्रेष्ठ देवतांमध्येही राहिली नाही; मग त्रैलोक्याधिपतीने त्यांना पराभूत केले आणि देवता तिथून पळाले.
शरण्यं ते हरिं तत्र शरणं ताडिता ययुः। एतस्मिन्नंतरे विष्णुः प्राह जिष्णुं खगेश्वरम्
ते जखमी देवता तिथेच रक्षण करणाऱ्या हरिकडे धावले; त्याच वेळी विष्णूंनी खगाधिपती जिष्णूला बोलावले.
अधुना गच्छ दैत्यस्य संमुखं रणमूर्धनि। नाशाय सततस्तूर्णं गतस्तस्यांतिकं जवात्
आता तू लगेच त्या दैत्याच्या समोर युद्धाच्या मध्यभागी जा; त्याचा नाश करण्यासाठी नेहमीच त्याच्या जवळ पोहोच.
सरथं मार्गणैर्भित्वा विष्णुमारोधयज्जवम्। रथस्य संमुखे दैत्य उवाच विष्णुमव्ययम्
विष्णूंनी बाणांनी त्याचा रथ फोडून त्याचा वेग थांबवला; मग रथाच्या समोर उभा राहून दैत्याने अविनाशी विष्णूंना उद्देशून बोलले.
अन्य सृष्टिं करोम्यद्य हत्वा त्वां च सनिर्ज्जरम्। ततो विष्णुरुवाचेदं गर्जंतं दैत्यपुंगवम्
आज मी तुला आणि अमर देवतांना मारून नवीन सृष्टी निर्माण करीन; त्यावर विष्णूंनी त्या गर्जणाऱ्या दैत्यराजाला उत्तर दिले.
शक्तस्त्वं स्पर्द्धने पाप यदि युद्धे स्थिरो भव। ततः शरशतैरेव जघान विष्णुमव्ययम्
अरे दुष्ट, जर तुला खरोखरच स्पर्धा करायची असेल तर युद्धात ठाम उभा रहा; मग त्याने विष्णूंवर बाणांचा मारा केला.
असंभ्रांतः स चिच्छेद यमदंडनिभान्शरान्। पुनः शरसहस्राणि प्रेरयामास तं रणे
तो अजिबात घाबरला नाही; यमाच्या दंडासारखे बाण त्याने छाटले आणि पुन्हा हजारो बाण युद्धात सोडले.
तांश्च छित्वा शरैः शौरिस्तं च विव्याध मार्गणैः। प्रगौरवादहार्याभैः संस्पर्शाद्बाडवानलैः
त्याने ते बाण आपल्याच बाणांनी छाटले आणि जड, थांबवता न येणारे, स्पर्श होताच ज्वाळा पेटवणारे शस्त्रांनी त्याला भोसकले.
शरैश्च भेदकैस्तीक्ष्णैः खगमैश्च मनोजवैः। लाघवात्केशवास्त्रस्य तूलशुष्कतृणोपमैः
तीक्ष्ण, भेदक बाण आणि मनासारख्या वेगवान खड्ग, केशवाच्या शस्त्रांच्या चपळतेमुळे ते सुक्या गवतासारखे किंवा कापसासारखे वाटत होते.
हैमैः शरसहस्रैस्तु ताडितो दैत्यपुंगवः। बाधयाभ्यर्दितः क्रुद्धो धृत्वा शिखरिणं रणे
सुवर्णाच्या हजारो बाणांनी जखमी झाल्यावर, तो दैत्यांचा प्रमुख त्रासाने संतप्त होऊन युद्धात एक डोंगर उचलून घेतो.
जघान माधवं वेगाद्धिरण्याक्षो महाबलः। तं च संचूर्णयामास गदया लीलया हरिः
महाबलवान हिरण्याक्षाने मोठ्या वेगाने माधवावर प्रहार केला; पण हरिने सहजपणे आपली गदा फिरवून त्याचा चुरा केला.
एवं पर्वतसाहस्रं पातितं तु क्रमेण हि। तथैव लाघवाच्चूर्णं हरिणा दानवारिणा
अशा प्रकारे, हजारो डोंगर एकामागून एक टाकले गेले आणि हरिच्या चपळतेमुळे दानवांचा शत्रू ते सर्व डोंगर चूर्ण करून टाकत होता.
पुनर्बाहुसहस्राणि कृत्वासौ दानवोत्तमः। शरैः शक्तिभिरत्युग्रैः शूलैः परशुकादिभिः
पुन्हा त्या श्रेष्ठ दैत्याने हजारो हात निर्माण केले आणि अतिशय भयंकर बाण, भाले, त्रिशूळ, कुऱ्हाडी आणि इतर शस्त्रांनी—
ववर्ष बहुभिर्विष्णुं क्रोधाविष्टेन चेतसा। तांस्तु तेनैव प्रहितांश्चिच्छेद सुरसत्तमः
त्याने क्रोधाने भरलेल्या मनाने अनेक शस्त्रांचा वर्षाव विष्णूवर केला; पण देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या विष्णूंनी त्याने सोडलेली ती सर्व शस्त्रे छाटली.
शरैर्दीप्तैर्महाघोरैरसुराणां भयंकरैः। विव्याध सर्वगात्रेषु शंभुशूलोपमैश्शरैः
तेजस्वी, भयंकर आणि दानवांना भीतीदायक अशा बाणांनी त्याने त्यांच्या सर्व अंगांवर शंभूच्या त्रिशूळासारखे बाण घुसवले.
दानवाधिपतिः संख्ये ह्यव्ययो हरिरीश्वरः। स च कश्मलतां गत्वा सर्वशक्तिमनुत्तमाम्
युद्धात अविनाशी आणि देवांचा स्वामी असलेल्या हरिने, सर्व शक्ती असलेल्या त्या दैत्यराजाला बेशुद्ध अवस्थेत आणले.
कालजिह्वोपमां घोरामष्टघंटासमन्विताम्। हरेरुरसि पीने च विद्रुत्या पातयद्द्रुतम्
काळाच्या जिभेसारखे, आठ घंटांनी सजलेले ते भयंकर शस्त्र त्याने वेगाने हरिच्या रुंद छातीवर फेकले.