वृत्रवासवयोर्युद्धं वृत्रवासवयोरिव। केशान्वृत्रस्य उत्प्लुत्य संप्रधृत्यासिना द्रुतं
वृत्र आणि वासव यांचे युद्ध पूर्वीप्रमाणेच घडले; त्याने झपाट्याने वृत्राच्या केसांवर उडी मारून तलवारीने पकड घेतली.
शिरश्चिच्छेद सहसा मघवा रणमूर्धनि। जयशब्दस्ततस्त्वासीद्देवानां च समंततः
मघवानने रणभूमीच्या मध्यभागी अचानक त्याचे डोके छाटले; मग सर्वत्र देवांनी विजयाचा जयघोष केला.
प्रोत्फुल्लहृदया देवा मघवंतमपूजयन्। देवदुंदुभयो नेदुर्ननृतुश्चाप्सरोगणाः
देवतांच्या मनात आनंद फुलून आला आणि त्यांनी मगवानाचे पूजन केले. देवांचे नगारे वाजले आणि अप्सरांचा समूह आनंदाने नाचू लागला.
गीतं गायंति गंधर्वा मुनयः स्तुतिपाठकाः। भीताः पलायिताः सर्वे दैत्यास्त्यक्तायुधा दिशः
गंधर्वांनी गाणी गायली, ऋषींनी स्तुतीचे पाठ केले. सगळे दैत्य घाबरून आपली शस्त्रे टाकून सर्व दिशांना पळाले.
इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे वृत्रासुरवधोनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीपद्मपुराणाच्या सृष्टीखंडातील 'वृत्रासुरवध' नावाचा त्र्याहत्तरावा अध्याय संपला.
व्यास उवाच- चतुर्भिस्तुरगैर्जुष्टं रथं सूर्यसमप्रभं। त्रैपुरिः संरुरोहाथाब्रवीद्वाक्यं गणाधिपं
व्यास म्हणाले— चार घोड्यांनी सजवलेला, सूर्यासारखा तेजस्वी रथ घेऊन त्रैपुरी पुढे आला आणि गणाधिपतीला म्हणाला—
पिता मे निहतः पित्रा तव यस्माद्गणाधिप। तस्मात्त्वामद्य विशिखैर्नयामि यमसादनं
गणाधिपती, तुझ्या वडिलांनी माझ्या वडिलांचा वध केला म्हणून आज मी तुला बाणांनी भेदून यमाच्या घरात पाठवणार आहे.
ततस्तमब्रवीद्देवो गणेशस्त्रिपुरात्मजं। तव तातेन दुष्टेन सुराणामहितं पुरा
तेव्हा गणेशाने त्रिपुराच्या पुत्राला सांगितले, 'तुझ्या वडिलांनी पूर्वी देवांचे मोठे अहित केले होते.'
कृतं कर्ममहत्पापं श्रुतं नो जनकेन हि। पापकर्मरतं दुष्टं ज्ञात्वा ज्ञानबलेन च
'आम्ही तुझ्या वडिलांनी केलेल्या मोठ्या पापाची कथा ऐकली आहे. तो नेहमी वाईट कृत्यांत गुंतलेला होता, हे आम्ही ज्ञानाच्या बळावर ओळखले.'
अवधीत्तं शरैकेन पितरं ते बलेन च। पंकात्प्रतारितो मोहात्प्रेषितो यममंदिरं
'त्याला एका बाणाने, बळाचा वापर करून, चुकवून, मोहात पाडून, चिखलातून ओढून, यमाच्या घरात पाठवले.'
त्वां चाहं तत्पथं दैत्य प्रेषयामि क्षणादिह। उक्तवंतं महाप्राज्ञं सुराणां च गणाधिपं
'आता, दैत्य, मी तुलाही त्याच मार्गाने लगेच पाठवतो,' असे महाप्रज्ञ गणाधिपतीने त्याला सांगितले.
विव्याध दशभिस्तीक्ष्णैः कालानलसमप्रभैः। ततः शरसहस्रैस्तु दैत्यं विव्याध साहसात्
त्याने काळाग्नीप्रमाणे तेजस्वी, दहा तीक्ष्ण बाणांनी त्याला भेदले. मग हजारो बाणांनी त्या दैत्यावर जोरदार हल्ला केला.
यमदंडसमैर्बाणैः क्षुरप्रैश्च शिलीमुखैः। कंकपत्रैर्महातीक्ष्णैर्वज्रानलसमप्रभैः
यमाच्या दंडासारखे भयंकर बाण, कापणारे, लोखंडी टोकांचे, काटेरी, वज्रासारखे धारदार आणि अग्निसारखे प्रखर बाण त्याने सोडले.
विचकर्त शरांश्चास्य लंबोदरः सुरार्चितः। पुनर्विव्याध विशिखैः सहसाभि दुरोपमैः
देवतांनी पूजिलेल्या लंबोदराने त्याचे बाण छाटले आणि पुन्हा अचानक रोखता न येणाऱ्या बाणांनी त्याच्यावर हल्ला केला.
शरैरर्दितसर्वांगो मूर्च्छितस्त्वपतद्भुवि। ततो भद्रश्च सौभद्रो भीषणो निर्जरांतकः
संपूर्ण शरीर बाणांनी भेदले गेले म्हणून तो बेशुद्ध होऊन जमिनीवर पडला. मग भद्र, सौभद्र, भीषण आणि निर्जरांतक हे—
स्वां स्वां गदां समादाय दुद्रुवुस्तं विनायकम्। युगपत्ते गदापातैर्निजघ्नुर्गणनायकम्
प्रत्येकाने आपापली गदा उचलली आणि विनायकावर धावले. सर्वांनी एकत्र गदांच्या प्रहारांनी गणनायकावर हल्ला केला.
लाघवात्तु वृथा कृत्वा गदास्तेषां महाबलः। भद्रकस्य तु शीर्षे चाहनत्परशुना तदा
पण त्याच्या चपळाईमुळे त्या सर्वांच्या गदा व्यर्थ ठरल्या. मग त्याने भद्राच्या डोक्यावर कुऱ्हाडीने प्रहार केला.
सौभद्रस्योत्तमांगं च असिनाग्रे निपातितम्। भीषणस्य कुठारेण खड्गेन निर्जरांतकम्
त्याने सौभद्राचे डोके तलवारीच्या एका फटक्याने उडवले; भीषणाला कुऱ्हाडीने आणि निर्जरांतकाला तलवारीने ठार केले.
पातयित्वा च हेरम्बो महागिरिसमांस्तदा। चतुरो गणमुख्यांश्च अन्यांश्चापातयद्द्विषः
मग मोठ्या पर्वतासारखा हिरंबाने त्यांना खाली पाडले; त्याने चार प्रमुख गण आणि इतर शत्रूंनाही जमिनीवर पाडले.
ततः संज्ञां समालभ्य त्रैपुरिश्चासुरोत्तमः। समारुह्य रथं स्वं च जघान सुरसत्तमम्
नंतर शुद्धीवर येऊन, त्रैपुरी या श्रेष्ठ दैत्याने आपला रथ चढला आणि देवांपैकी श्रेष्ठावर प्रहार केला.
विशिखैरर्धचंद्रैश्च क्षुरप्रैर्भल्लकैस्तथा। तांस्तु चिच्छेद धर्मात्मा पुनर्विव्याध तं शरैः
अर्धचंद्राकार, कडवट, आणि टोकदार बाणांनी त्या धर्मात्म्याने त्यांना छाटले आणि पुन्हा त्याच्यावर बाणांचा वर्षाव केला.
चतुर्भिः सैंधवांश्चैव शरैकेन च सारथिम्। शरैः संपातयामास धरण्यां गणनायकान्
त्याने चार बाणांनी सिंधूच्या वीरांना, आणि एका बाणाने सारथ्याला घायाळ केले; बाणांनी त्याने सेनापतींना जमिनीवर पाडले.
लाघवात्तु रथं चान्यं गत्वा त्रिपुरनंदनः। विशिखैर्वज्रसंकाशैः संबिभेद गणाधिपम्
मग त्रिपुराचा आनंद करणारा, आपल्या चपळतेने दुसऱ्या रथावर चढला आणि वज्रासारख्या तेजस्वी बाणांनी सेनापतीला भेदले.
रुधिरेणावसिक्तांगो रुषा घोर यमप्रभः। ललाटे च त्रिभिर्बाणैस्सप्तभिश्च स्तनांतरे
त्याचे अंग रक्ताने माखलेले, यमासारखा भयंकर आणि क्रोधाने पेटलेला, त्याने तीन बाणांनी कपाळावर आणि सात बाणांनी छातीच्या मध्ये वार केले.
चतुर्भिर्नाभिदेशे च पंचभिर्मुष्टिमस्तके। संबिभेद महाक्रोधो बलिनं शंभुनंदनः
चार बाणांनी नाभीच्या भागात, पाच बाणांनी मुठ आणि डोक्यावर, महाक्रोधाने भरलेल्या शंभूच्या पुत्राने त्या बलाढ्याला भेदले.
शरैरर्दितसर्वांगः स दैत्यो रणमूर्धनि। कश्मलं परमं गत्वा संपपात रथोपरि
त्या दैत्याचे संपूर्ण शरीर बाणांनी विदीर्ण झाले, रणभूमीत तो गाढ बेशुद्ध झाला आणि रथावर कोसळला.
ततः सूतेन धीरेण अपनीतो रणाजिरात्। विमुखं नाहनच्छूरो विनायकः सुरार्चितः
मग धैर्यवान सारथ्याने त्याला रणभूमीतून दूर नेले; देवांनी पूजिलेला शूर विनायक शत्रूवर हल्ला केला नाही.
चिरात्संज्ञां समालभ्य यंतारं चाब्रवीद्वचः। गच्छ सूत रणे भीरुं विनायकं हरात्मजम्
दीर्घ काळानंतर शुद्धीवर येऊन त्याने सारथ्याला सांगितले: 'सारथ्या, रणभूमीत ने, भय उत्पन्न करणाऱ्या हरपुत्र विनायकाकडे जा.'
ततो यंताब्रवीद्वाक्यं सत्यं पथ्यं च कोमलम्। हरात्मजशरान्सोढुं कस्समर्थो रणाजिरे
मग सारथ्याने सत्य, हितकारक आणि कोमल शब्दांत सांगितले: 'रणभूमीत हरपुत्राच्या बाणांना कोण तोंड देऊ शकेल?'
तस्मान्मोहगतस्त्वं च मयानीतः प्रभासुत। एतज्ज्ञात्वा त्विदानीं भो यद्युक्तं तद्विधीयताम्
म्हणून, प्रभेच्या पुत्रा, तू मोहाने ग्रासलेला असताना मी तुला इथे आणले; आता हे समजून योग्य ते कर.