त्वामेव निहनिष्यामि सह देवगणैरिह। इत्युक्त्वा धनुरादाय जघान विशिखैर्विभुम्
मी तुला आणि देवांच्या सैन्यासह इथेच ठार मारीन, असं म्हणून त्याने धनुष्य उचललं आणि प्रभूवर बाणांचा वर्षाव केला.
माधवस्तान्बिभेदाथ शरैर्वज्रसमप्रभैः। बहुभिस्सर्वगात्रेषु जघान च मधुं ततः
माधवाने वज्रासारख्या तेजस्वी बाणांनी त्यांना छिन्नविछिन्न केलं आणि अनेक बाणांनी मधूच्या सर्व अंगांवर प्रहार केला.
मायया छादितः सोभूद्दैत्यस्तं सुरसत्तमाः। ये वै शूराश्च रुद्राद्यास्त्रिदशास्सत्त्वधारिणः
त्या दैत्याने मायेमुळे स्वतःला लपवलं; आणि रुद्र वगैरे शूरवीर, त्रिदशगण, सामर्थ्यवान देव हे सर्व तिथे होते.
देव्यो नानाविधाश्चापि सायुधा वाहनान्विताः। सेनान्यो गणपा देवा लोकेश हरविष्णवः
नानाविध शस्त्रांनी सज्ज आणि वाहनांवर बसलेल्या देव्या, सेनापती, देवांचे समूह, लोकांचे अधिपती, हरि आणि विष्णु हेही तिथे होते.
अन्ये ग्रहादयो देवाः सर्वे युध्यन्ति संगताः। विनष्टाश्च तदा देवा मधोर्वै मायया ध्रुवम्
इतर ग्रहादी देवही एकत्र येऊन युद्ध करू लागले; पण मधूच्या मायेमुळे सर्व देव पराभूत झाले.
संमुखे विमुखे चैव शरशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः। पतंति सहसा देवा भूमौ शस्त्राभिपीडिताः
समोरून आणि पाठीमागून बाण, भाले आणि शस्त्रांच्या वर्षावाखाली देव झटकन जमिनीवर कोसळले, शस्त्रांच्या आघाताने ते त्रस्त झाले.
एतस्मिन्नंतरे विष्णुर्गृहीत्वा च सुदर्शनम्। असुरान्मायया देवान्जघान रणमूर्धनि
इतक्यात विष्णूंनी सुदर्शन चक्र उचललं आणि मायेमुळे रणभूमीत असुरांवर आणि देवांवर प्रहार केला.
अथ तेषां शिरांस्येष छित्वा चैव सहस्रशः। पातयामास देवेशो दैत्यानां च सुरात्मनाम्
मग देवाधिदेवाने हजारो दैत्यांची आणि देवस्वरूप असणाऱ्यांची डोकी छाटून त्यांना खाली पाडलं.
एवमन्यान्विभुर्दैत्यान्द्रावयामास संगरात्। तं दृष्ट्वा मुनयो देवाः सर्वे विस्मयमाययुः
अशा प्रकारे प्रभूंनी इतर दैत्यांना युद्धातून पिटाळलं; हे पाहून सर्व ऋषी आणि देव आश्चर्यचकित झाले.
कर्णे कर्णे प्रजल्पंते देवा मुनिगणास्तथा। सदा देवैकगोप्ता च हरिरव्यय ईश्वरः
देव आणि ऋषीगण एकमेकांच्या कानात कुजबुजू लागले—'हरि, अविनाशी ईश्वर, नेहमीच देवांचा एकमेव रक्षक आहे.'
सर्वसाक्षी त्वयं देवो दैत्यजिष्णुर्युगे युगे। कथं हंति सुरान्सर्वान्कल्पांत इह जायते
हा देव सर्वांचा साक्षी आहे, प्रत्येक युगात दैत्यांचा संहार करणारा आहे; पण तो सर्व देवांचा नाश कसा करतो आणि कल्पाच्या शेवटी इथे जन्म घेतो?
एतस्मिन्नंतरे दूरे मधुर्मायां प्रयोजिता। हररूपधरो भूत्वा अब्रवीद्धरिमव्ययम्
इतक्यात मधूने दूरवरून आपली माया दाखवली; हराचा रूप धारण करून त्याने अविनाशी हरिला उद्देशून बोलायला सुरुवात केली.
दैत्यानामग्रतः पाप रणे देवान्समंततः। हत्वा किं ते शिवं चाद्य धर्मकीर्ति यशो गुणाः
असुरांच्या समोर, अरे पापी, तू रणात देवांना ठार मारलंस; आज तुला यात काय लाभ, काय धर्म, काय कीर्ती किंवा गुण मिळणार आहे?
महतोन्मत्तभावेन न जानासि परान्स्वकान्। अतस्त्वां निशितैर्बाणैर्नयामि यमसादनम्
मोठ्या उन्मादात तू आपले आणि परके ओळखू शकत नाहीस; म्हणून मी तुला तीक्ष्ण बाणांनी यमाच्या घरात पाठवणार आहे.
एवमुक्त्वा शरैरुग्रैर्जघान केशवं रणे। निचकर्त शरांस्तांस्तु माधवो वाक्यमब्रवीत्
असं म्हणून त्याने रणभूमीत केशवावर भयंकर बाणांचा मारा केला; पण माधवाने ते बाण छाटले आणि पुढील शब्द बोलला:
जानामि त्वां रणे दैत्यं हररूपधरं प्रियम्। शूरं शूरविकर्माणं मधुं मायानियोजितम्
युद्धात, हरा रूप धारण केलेला, मायावी मधू दैत्य तूच आहेस, हे मला ठाऊक आहे; तू खरा शूर आणि शौर्यवान आहेस.
मिथ्यालोकं प्रदास्यामि पातयित्वा रणाजिरे। एतस्मिन्नंतरे तीक्ष्णैः शरैर्विव्याध संयुगे
मी तुला रणभूमीत पाडून खोटं जग देईन; एवढ्यात त्याने युद्धात तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर प्रहार केला.
जटिलं वृषकेतुं च वृषभस्थं महेश्वरम्। तयोर्युद्धमतीवासीद्देवदानवयोस्तदा
जटा असलेला, वृषध्वज, वृषावर बसलेला महेश्वर—त्यावेळी देव आणि दानवांमध्ये अतिशय भीषण युद्ध झालं.
परस्परं भिंदतोश्च प्राप्तान्प्राप्तान्शरान्शरैः। क्षुरप्रेण धनुस्तस्य चिच्छेद हरिरव्ययः
एकमेकावर बाणांनी वार करत असताना, अविनाशी हरिने धारदार बाणाने त्याचा धनुष्य छेदून टाकले.
ततश्च पातयामास घोटकं वृषरूपिणम्। स दैत्यश्शूलहस्तोथ प्रदुद्राव जगत्पतिम्
मग त्याने वृषाच्या रूपातील घोडा खाली पाडला; मग तो दैत्य शूल हातात घेऊन जगाचा स्वामी पाहून पळून गेला.
भ्रामयित्वा ततः शूलं जघान परमेश्वरम्। त्रिभिश्चिच्छेद बाणैश्च शूलं कालानलप्रभम्
मग त्याने शूल फिरवून परमेश्वरावर प्रहार केला; पण हरिने तीन बाणांनी काळाग्नीप्रमाणे तेजस्वी असलेले ते शूल छेदून टाकले.
ततः क्रूरो महाबाहुर्मधुर्मायातिमायिकः। देवीरूपं समास्थाय सिंहस्थः प्रययौ हरिः
मग क्रूर, बलवान आणि मायावी मधूने देवीचे रूप घेतले आणि सिंहावर बसून हरिकडे पुढे गेला.
शरैर्बहुविधैर्विष्णुं जघानैवाब्रवीद्वचः। स्वामी तु मे सुरश्रेष्ठ त्वयैव पातितो युधि
त्याने विष्णूवर अनेक प्रकारच्या बाणांनी प्रहार केला आणि म्हणाला, 'हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, माझा स्वामी तुझ्यामुळे युद्धात पडला आहे.'
अहं त्वां च हनिष्यामि सुतौ स्कंदविनायकौ। उक्तवंतं च दैतेयं जघान बहुमार्गणैः
‘मी तुला आणि तुझे दोन पुत्र, स्कंद आणि विनायक यांनाही मारीन.’ असे म्हणून त्या दैत्यावर अनेक बाणांचा वर्षाव करण्यात आला.
स पपात महीपृष्ठे गतासुर्लोहितोद्गिरः। पितरौ निहतौ दृष्ट्वा मायाबद्धो महाबलः
तो पृथ्वीवर पडला, त्याचा प्राण निघून गेला आणि रक्त वाहू लागले; त्याचे आईवडील मारले गेलेले पाहून तो मायेत अडकलेला बलवान होता.
स्कंदः शक्तिं समादाय प्रायाद्योधयितुं हरिम्। ततो धाताऽब्रवीद्वाक्यं स्कंदं मोहप्रपीडितम्
स्कंदाने आपली शक्ती उचलून हरिविरुद्ध युद्ध करण्यासाठी पुढे गेला; तेव्हा मोहाने ग्रासलेला स्कंदाला धाता म्हणाला.
पश्य ते पितरौ दूरे पश्यंतौ युद्धमीदृशम्। अंतरिक्षे भ्रमंतौ च संस्थितौ लोकसाक्षिणौ
‘पहा, तुझे आईवडील दूर उभे राहून हे युद्ध पाहत आहेत; ते आकाशात भटकत असून, जगाचे साक्षीदार आहेत.’
एतच्छ्रुत्वा ततो दृष्ट्वा तत्रैवांतरधीयत। ततो धुंधुश्च सुंधुश्च भ्रातरावतिदर्पितौ
हे ऐकून आणि त्यांना पाहून तो तिथेच अदृश्य झाला; मग धुंधु आणि सुंधु हे दोन भाऊ अतिशय गर्विष्ठ झाले.
वधं प्रति हरेर्युद्धे पेततुर्गरुडोपरि। खड्गहस्तं च धुंधुं च सगदं सुंधुमेव च
हरिवधासाठी युद्धात ते दोघे गरुडावर पडले; धुंधुच्या हातात तलवार होती आणि सुंधुच्या हातात गदा.
चिच्छेद नंदकेनैकं गदया सादयत्परम्। पेततुस्तौ धरापृष्ठे प्रवीरौ क्षतविक्षतौ
नंदकाने एकाचा छेद केला आणि गदाने दुसऱ्याला ठार केले; दोन्ही वीर जखमी होऊन पृथ्वीवर कोसळले.