जिते नारायणे देवाः सभयास्त्रिदशा ध्रुवम्। तस्मान्नारायणोऽस्माकं भागः सर्वपुरंजयः
जर नारायण हरला, तर देवता आणि सर्व अमर लोक नक्कीच घाबरतील; म्हणून नारायण हा आमचा भाग आहे, सर्व नगरांचा विजेता आहे.
ततो धुंधुश्च सुंदश्च कालकेयो महाबलः। सहायश्च मधोस्तस्य जेष्यामो माधवं नृप
तेव्हा धुंधु, सुंद आणि बलवान कालकेय, तसेच मधूचा साथीदार — यांनी म्हटले, 'राजा, आम्ही माधवाला हरवू.'
सर्वदैत्यबले मुख्याश्चत्वारो दृढविक्रमाः। कालमृत्युसमा वीराः सर्वास्त्रविधिपारगाः
सर्व दैत्य सैन्यातील हे चार प्रमुख, धैर्यवान आणि ठाम आहेत; काळ आणि मृत्यूइतके बलवान, आणि सर्व शस्त्रविद्येत पारंगत आहेत.
बलस्तत्राब्रवीद्वाक्यं यस्मिन्जय उपस्थितः। तं च जेष्यामि जिष्णुं च प्रतिज्ञा मे दृढा नृप
तेथे बळाने असे शब्द सांगितले, जिथे विजय जवळ होता: 'मी त्याला आणि जिष्णुला हरवीन; माझी प्रतिज्ञा ठाम आहे, राजा.'
नमुचिश्च मुचिश्चैव भ्रातरौ बलदर्पितौ। ऊचतुस्तौ नृपं ह्यावां जेष्यावो वै बलाद्बलौ
नमुचि आणि मुचि, हे दोन बलशाली आणि गर्विष्ठ भाऊ, राजाला म्हणाले, 'आम्ही दोघेही, आमच्या बळावर, नक्कीच जिंकू.'
जम्भश्चैवाब्रवीद्वाक्यमिंद्रमिंद्रपुरोगमान्। जेष्यामि नात्र संदेहो दैत्या भवत विज्वराः
जंभानेही इंद्र आणि देवांच्या प्रमुखांना सांगितले: 'मी विजय मिळवीन; यात शंका नाही — दैत्यांनो, चिंता करू नका.'
त्रिपुरश्चाब्रवीद्वाक्यं जेष्यामि च विनायकम्। तावदूचेऽथ सेनानीर्मयो देवांतको बली
त्रिपुरानेही म्हटले, 'मी विनायकाला हरवीन.' त्यानंतर बलवान सेनापती मय, देवांचा संहार करणारा, बोलला—
कुबेरं प्रतिरक्षोभिः सर्वांश्चैव हिरण्यकान्। एतस्मिन्नंतरे तत्र नारदो मुनिसत्तमः
'मी राक्षसांसह कुबेराचा सामना करीन, आणि सर्व हिरण्यकांनाही.' एवढ्यात तिथे श्रेष्ठ ऋषी नारद आले.
गत्वोवाच हिरण्याक्षं जिष्णुदूतोहमागतः। राज्यं त्यज स्ववाचा नः प्राणेषु यदि ते हितम्
तेथे जाऊन त्याने हिरण्याक्षाला सांगितले: 'मी जिष्णुचा दूत आहे, येथे आलोय; तुला जर आपले प्राण प्रिय असतील तर स्वतःच्या शब्दाने राज्य सोड.'
न चेद्युध्यस्व मामद्य न वा गच्छ रसातलम्। ततः कोपादुवाचेदं नारदं मुनिसत्तमम्
'नाही तर, आज माझ्याशी लढ; किंवा, रसातळात जा.' मग रागाने त्याने श्रेष्ठ नारद ऋषींना असे उत्तर दिले—
अहिंस्यस्त्वं ब्राह्माणाद्य गच्छ तूर्णं ममाग्रतः। देवानां च विपत्तिं च कदनं निधनं पुरः
'तुला इजा करायची नाही, ब्राह्मण; आता माझ्या पुढे लवकर जा. देवांचा पराभव, त्यांचा संहार आणि नाश तुझ्या डोळ्यासमोर पाहा.'
पश्य विप्र क्षणेनांतं प्राप्तं हरिहरादिकम्। एवमुक्त्वा स दैत्येंद्रो बलाध्यक्षमुवाच ह
'पाह, ब्राह्मण, क्षणात हरि, हर आणि इतरांचा अंत येईल.' असे म्हणून, त्या दैत्यराजाने सैन्यप्रमुखाला सांगितले—
सज्जीकृत्य बलं सर्वान्रथांश्चानयत द्रुतम्। दैत्यराजवचः श्रुत्वा बलाध्यक्षः समंततः
'सर्व सैन्य सज्ज करा आणि रथ लवकर आणा.' दैत्यराजाचे आदेश ऐकून, सैन्यप्रमुखाने ताबडतोब—
बलान्याहूय सहसा संत्रस्तास्तूर्णमागताः। कोटिकोटिसहस्राणि अक्षौहिण्यो बलानि च
सैन्याला पटकन बोलावले, आणि घाबरलेले सैनिक लगेच आले — कोटी कोटी हजारो, आणि बलाढ्य अक्षौहिणी सैन्य.
एकैकस्य च वीरस्य वाहनानि महांति च। स्यंदनानि विचित्राणि गजोष्ट्राश्वखरानपि
प्रत्येक वीराजवळ मोठी मोठी वाहने होती; त्यात रंगीबेरंगी रथ, हत्ती, उंट, घोडे आणि खच्चर यांचा समावेश होता.
सिंहव्याघ्रलुलायांश्च समारुह्य ययुस्तदा। वाद्यैः सर्वैश्च भूयिष्ठैः सिंहनादैर्भयानकैः
काहींनी सिंह, वाघ आणि लांडग्यांवर बसून प्रस्थान केले; त्या वेळी वाद्यांचे गजर आणि भीषण सिंहगर्जना ऐकू येत होत्या.
दिशस्तु पूरयामासुस्सिन्धुवेलाचला धराः। सर्वलोकाश्च वित्रेसुः समुद्राश्च चकंपिरे
त्यांनी सर्व दिशा, समुद्रकिनारे, पर्वत आणि पृथ्वी भरून टाकली; सर्व लोक भयभीत झाले आणि समुद्र सुद्धा थरथरले.
देवदुंदुभयो नेदुः सर्वदेवैः समीरिताः। वाद्यैश्च विविधैरन्यैर्वायुपूर्णैर्घनस्वनैः
सर्व देवांनी वाजवलेल्या दिव्य डंबरूंचा नाद घुमू लागला; त्यासोबत इतर अनेक वाद्यांचे वारे भरलेले आणि गडगडाटी आवाज ऐकू येत होते.
सर्वलोकाभयत्रस्ता ये च त्रैलोक्यवासिनः। भ्रष्टकामागताकाशं घोरं तीव्रं महाहवम्
सर्व लोक आणि त्रैलोक्यातील रहिवासी त्या भयंकर, तीव्र आणि भीषण युद्धाने घाबरले; त्यांची इच्छा आणि आशा संपली आणि आकाश भरून गेले.
परिघैः पाशशूलैश्च खड्गयष्टिपरश्वधैः। शरैश्च निशितैर्घोरैर्जघ्नुरन्योन्यमाहवे
लोखंडी गज, दोर, भाले, तलवारी, काठ्या, कुऱ्हाडी आणि तीक्ष्ण, भीषण बाणांनी त्यांनी एकमेकांवर युद्धात प्रहार केले.
शस्त्रास्त्रैर्बहुधामुक्तैर्दिशः सर्वा निरंतरम्। विगृहेषु धरण्यां च पर्वतेषु जलेषु च
अनेक शस्त्रे आणि अस्त्रे सतत सर्व दिशांना सोडली गेली; पृथ्वीवर, पर्वतांवर आणि पाण्यात सर्वत्र लढाई पसरली.
देवस्थाने तथाकाशे पर्वताग्रेषु सानुषु। गह्वरेषु महारण्ये तयोर्युद्धमवर्तत
देवतांच्या निवासस्थानी, आकाशात, पर्वतांच्या शिखरांवर आणि उतारांवर, गुहांत आणि घनदाट जंगलांत त्यांचे युद्ध सुरूच होते.
पुष्कलादि घनानां च वर्षधारा जलं यथा। पतंत्यस्त्राणि सैन्येषु शतशोथ सहस्रशः
घनदाट ढगांमधून जसा पाऊस ओघळतो, तशी शेकडो-हजारो शस्त्रे सैन्यावर कोसळत होती.
केचित्पेतुः पृथिव्यां तु शरैः संभिन्नविग्रहाः। शक्तिभिर्मुसलैश्चान्ये छत्रशूलपरश्वधैः
काहींची शरीरे बाणांनी छिन्नभिन्न होऊन ते पृथ्वीवर पडले; काहींना भाले आणि गदा लागली, तर काहींना छत्र, भाले आणि कुऱ्हाडीने घाव बसला.
पतिताः संमुखे शूरा युद्धेषु न्यायवर्तिनः। गच्छंति सुरसद्मानि स्वाम्यर्थे ये त्वभीरवः
जे शूरवीर युद्धात समोरासमोर पडले, युद्धाचे नियम पाळले आणि स्वामीसाठी निर्भय राहिले, ते देवांच्या निवासस्थानी जातात.
ये चान्ये कातराः पापा हंतारो विमुखान्रणे। अन्यायैर्ये च योद्धारस्ते यान्ति यममंदिरं
पण जे भ्याड आणि पापी होते, जे युद्धात पाठी फिरवणाऱ्यांना मारतात किंवा अन्यायाने लढतात, ते यमाच्या घरात जातात.
त्रिदिवस्था गजारोहाः सैन्धवस्थास्तथापरान्। रथस्थांश्च रथारोहाः पदगांश्च पदातयः
स्वर्गात हत्तीवर बसलेले, सिंधूच्या काठी असलेले, रथावर असलेले आणि पायदळातील सैनिक—
परस्परं विनिघ्नंति शूरा युद्धाभिकांक्षिणः। मुदिताः सत्वसंपन्ना धर्मिष्ठा बलसंवृताः
हे सर्व शूरवीर, युद्धाची इच्छा बाळगून, आनंदित, धैर्यवान, धर्मनिष्ठ आणि बळकट, एकमेकांवर प्रहार करत होते.
केषांचिद्वाहवश्छिन्ना मुसलैर्भिन्नमस्तकाः। केशाश्शिरांसि वस्त्राणि निपेतुर्धरणीतले
काहींचे हात छाटले गेले, काहींची डोकी गदांनी फोडली गेली; त्यांचे केस, डोकी आणि वस्त्रे पृथ्वीवर पडली.
मध्यच्छिन्नास्तथा भिन्नाः पेतुरुर्व्यां महाबलाः। खड्गपातैस्तथा चोग्रैश्छ्रिन्नभिन्नाः परश्वधैः
काही बलवान योद्धे मध्येच छाटले गेले किंवा तलवारीच्या आणि उग्र कुऱ्हाडीच्या घावांनी तुकडे होऊन जमिनीवर पडले.