तीर्थयात्रादिगमनैः फलैः सिध्यति किन्नरः। स्नाने दाने तथा ध्याने प्राशने केशवार्चने
तीर्थयात्रेचे आणि इतर प्रवासांचे फळ, स्नान, दान, ध्यान, भोजन आणि केशवाची पूजा याने मिळते का?
तुलसी दहते पापं कीर्तने रोपणे कलौ। तुलस्यमृतजन्मासि सदा त्वं केशवप्रिये
कलियुगात तुळशीचे कीर्तन आणि रोपण केल्याने पाप जळून जाते; तुळशी, तू अमृतातून जन्मलेली आणि केशवाला नेहमी प्रिय आहेस.
केशवार्थं चिनोमि त्वां वरदा भव शोभने। त्वदंगसंभवैर्नित्यं पूजयामि यथाहरिम्
केशवासाठी मी तुला वेचतो, हे सुंदर वरदायिनी; तुझ्या अंगातील पानांनी मी दररोज हरिपूजा करतो.
तथा कुरु पवित्रांगि कलौ मलविनाशिनि। मंत्रेणानेन यः कुर्याद्विचित्य तुलसीदलम्
पवित्र अंग असलेल्या तुळशी, कलियुगातील मल नष्ट करणारी, तू असेच कर; जो कोणी हा मंत्र म्हणून तुळशीची पाने वेचून पूजा करतो—
पूजनं वासुदेवस्य लक्षकोटिगुणं भवेत्। प्रभावं तव देवेशि गायंति सुरसत्तमाः
वासुदेवाची पूजा केल्याने लक्षावधी पट अधिक फळ मिळते; हे देवतांच्या अधिष्ठात्री देवी, तुझ्या सामर्थ्याचे गान श्रेष्ठ देवताही करतात.
मुनयः सिद्धगंधर्वाः पाताले नागराट्स्वयम्। न ते प्रभावं जानंति देवताः केशवादृते
मुनी, सिद्ध, गंधर्व आणि पाताळातील नागराज सुद्धा, केशवाशिवाय, तुझ्या सामर्थ्याला ओळखू शकत नाहीत.
गुणानां परिमाणं तु कल्पकोटिशतैरपि। कृष्णानंदात्समुद्भूता क्षीरोदमथनोद्यमे
कृष्णाच्या आनंदातून, क्षीरसागर मंथनाच्या वेळी निर्माण झालेल्या तुझ्या गुणांची मोजदाद, कोट्यवधी कल्पांमध्येही होऊ शकत नाही.
उत्तमांगे पुरा येन तुलसी विष्णुना धृता। प्राप्यैतानि त्वया देवि विष्णोरंगानि सर्वशः
पूर्वी विष्णूंनी आपल्या उत्तम मस्तकी तुळशी धारण केली होती; हे देवी, तुला विष्णूच्या सर्व अंगांचे लाभ झाले आहेत.
पवित्रता त्वया प्राप्ता तुलसीं त्वां नमाम्यहम्। त्वदंगसंभवैः पत्रैः पूजयामि यथा हरिम्
तू पावित्र्य प्राप्त केले आहेस; तुळशी, तुला मी नमस्कार करतो. तुझ्या अंगातून उत्पन्न झालेल्या पानांनी मी हरिची योग्य प्रकारे पूजा करतो.
तथा कुरुष्व मेऽविघ्नं यतो यामि परां गतिम्। रोपिता गोमतीतीरे स्वयं कृष्णेन पालिता
माझ्या मार्गातील सर्व अडथळे दूर कर, जेणेकरून मी परमगतीला पोहोचू शकेन; तुला गोमतीच्या काठी लावले गेले आणि कृष्णाने स्वतः तुझी रक्षा केली.
जगद्धिताय तुलसी गोपीनां हितहेतवे। वृंदावने विचरता सेविता विष्णुना स्वयम्
हे तुळशी, जगाच्या कल्याणासाठी आणि गोपींच्या हितासाठी, वृंदावनात फिरताना विष्णूंनी स्वतः तुझी सेवा केली.
गोकुलस्य विवृद्ध्यर्थं कंसस्य निधनाय च। वसिष्ठवचनात्पूर्वं रामेण सरयूतटे
गोकुलच्या वृद्धीसाठी आणि कंसाच्या विनाशासाठी, वसिष्ठांच्या सांगण्यावरून, पूर्वी रामाने तुला सरयूच्या काठी लावले.
राक्षसानां वधार्थाय रोपिता त्वं जगत्प्रिये। रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
हे जगप्रिय तुळशी, राक्षसांच्या संहारासाठी तुला लावले गेले; तपश्चर्येच्या वृद्धीसाठी तुला लावले गेले, तुला मी नमस्कार करतो.
वियोगे वासुदेवस्य ध्यात्वा त्वां जनकात्मजा। अशोकवनमध्ये तु प्रियेण सह संगता
वासुदेवापासून दूर असताना, जनकनंदिनीने तुझा ध्यान केला; अशोकवनात ती आपल्या प्रियाशी पुन्हा एकत्र झाली.
शङ्करार्थं पुरा देवि पार्वत्या त्वं हिमालये। रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
पूर्वी, शंकराच्या कल्याणासाठी, पार्वतीने तुला हिमालयात लावले; तपश्चर्येच्या वृद्धीसाठी तुला लावले गेले, तुळशी, तुला मी नमस्कार करतो.
सर्वाभिर्देवपत्नीभिः किन्नरैश्चापि नंदने। दुःस्वप्ननाशनार्थाय सेविता त्वं नमोस्तु ते
सर्व देवपत्नी आणि नंदनवनातील किन्नरांनी, वाईट स्वप्न दूर करण्यासाठी तुझी सेवा केली; तुला नमस्कार असो.
धर्मारण्ये गयायां च सेविता पितृभिः स्वयम्। सेविता तुलसी पुण्या आत्मनो हितमिच्छता
धर्मवनात आणि गयेत, पितरांनी स्वतः तुझी सेवा केली; जो स्वतःच्या कल्याणाची इच्छा करतो, तो पवित्र तुळशीची सेवा करतो.
रोपिता रामचंद्रेण सेविता लक्ष्मणेन च। पालिता सीतया भक्त्या तुलसी दंडके वने
रामचंद्राने तुला लावले आणि लक्ष्मणाने तुझी सेवा केली; दंडकारण्यात, सीतेने भक्तीने तुझी जपणूक केली, हे तुळशी.
त्रैलोक्यव्यापिनी गंगा यथा शास्त्रेषु गीयते। तथैव तुलसी देवी दृश्यते सचराचरे
तीनही लोकांत व्यापणारी गंगा जशी शास्त्रात गौरवली जाते, तशीच तुळशी देवी सर्व चराचरात दिसते.
ऋश्यमूके च वसता कपिराजेन सेविता। तुलसी वालिनाशाय तारासंगम हेतवे
ऋश्यमुख पर्वतावर राहणाऱ्या वानरराजाने, वालिच्या विनाशासाठी आणि तारेशी एकत्र येण्यासाठी तुळशीची सेवा केली.
प्रणम्य तुलसीदेवीं सागरोत्क्रमणं कृतम्। कृतकार्यः प्रहृष्टश्च हनूमान्पुनरागतः
तुळशीदेवीला वंदन करून, हनुमानाने समुद्र पार केला; कार्य पूर्ण करून, आनंदाने तो पुन्हा परतला.
तुलसीग्रहणं कृत्वा विमुक्तो याति पातकैः। अथवा मुनिशार्दूल ब्रह्महत्यां व्यपोहति
तुळशीचे सेवन केल्याने पापांपासून मुक्ती मिळते; किंवा, हे श्रेष्ठ मुनी, ब्रह्महत्येसारखे मोठे पापही दूर होते.
तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसा वहेत्। गंगास्नानमवाप्नोति दशधेनुफलप्रदम्
जो कोणी तुळशीच्या पानाने धुतलेले पाणी डोक्यावर वाहतो, त्याला गंगास्नानाचे पुण्य मिळते आणि ते दहा गायींचे फळ देणारे असते.
प्रसीद देवि देवेशि प्रसीद हरिवल्लभे। क्षीरोदमथनोद्भूते तुलसि त्वां नमाम्यहम्
देवी, देवांच्या राणी, हरिवल्लभे, कृपा कर. क्षीरसागर मंथनातून जन्मलेली तुळशी, तुला मी नमस्कार करतो.
द्वादश्यां जागरे रात्रौ यः पठेत्तुलसीस्तवम्। द्वात्रिंशदपराधांश्च क्षमते तस्य केशवः
जो कोणी द्वादशीच्या जागरणाच्या रात्री तुळशीस्तोत्राचे पठण करतो, त्याचे बत्तीस अपराध केशव क्षमा करतो.
यत्पापं यौवने बाल्ये कौमारे वार्द्धके कृतम्। तत्सर्वं विलयं याति तुलसीस्तव पाठतः
बालपण, तारुण्य, पौगंडावस्था किंवा म्हातारपणात केलेले सर्व पाप तुळशीस्तोत्र पठण केल्याने नाहीसे होते.
प्रीतिमायाति देवेशस्तुष्टो लक्ष्मीं प्रयच्छति। कुरुते शत्रुनाशं च सुखं विद्यां प्रयच्छति
देवांचा स्वामी प्रसन्न होतो, लक्ष्मी देतो, शत्रूंचा नाश करतो आणि सुख व विद्या प्रदान करतो.
तुलसीनाममात्रेण देवा यच्छंति वांछितम्। गर्ह्याणमपि देवेशो मुक्तिं यच्छति देहिनाम्
फक्त तुळशीचे नाव घेतल्यावर देव इच्छित वस्तू देतात; दोषी असलेल्या देहधारकांनाही देवांचा स्वामी मुक्ती देतो.
तुलसी स्तवसंतुष्टा सुखं वृद्धिं ददाति च। उद्गतं हेलया विद्धि पापं यमपथे स्थितम्
तुळशीस्तोत्राने संतुष्ट झाल्यावर तुळशी सुख आणि वाढ देते; हलगर्जीपणाने केलेले पाप यमाच्या मार्गावर थांबलेले असते, हे जाण.
यस्मिन्गृहे च लिखितो विद्यते तुलसीस्तवः। नाशुभं विद्यते तस्य शुभमाप्नोति निश्चितम्
ज्या घरात तुळशीस्तोत्र लिहिलेले आणि ठेवलेले असते, तिथे कधीही अशुभ घडत नाही; नक्कीच शुभ प्राप्त होते.