कार्तिकेय उवाच-। एकवक्त्रं द्वित्रिचतुःपंचषड्वक्त्रमेव च। सप्ताष्टनववक्त्रं च दशैकादशवक्त्रकम्
कार्तिकेय म्हणाले: "एकमुखी, दोन, तीन, चार, पाच, सहा मुखी, तसेच सात, आठ, नऊ, दहा आणि अकरा मुखी—"
रुद्राक्षं द्वादशास्यं च त्रयोदशमुखं तथा। चतुर्दशास्यसंयुक्तं स्वयमुक्तं च शंकरम्
"बारा मुखी रुद्राक्ष, तेरा मुखी, चौदा मुखी आणि स्वयंभू शंकर—"
तेषां च तन्मुखानां च देवताः काश्च तद्वद। गुणो वा कीदृशस्तेषां दोषो वा जगदीश्वर
"या सर्व मुखी रुद्राक्षांच्या कोणत्या देवता आहेत, त्यांचे गुण आणि दोष काय आहेत, हे मला सांगा, जगाच्या अधिपती!"
यदि मेनुग्रहोवास्ति कथयस्व यथार्थतः। ईश्वर उवाच-। एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्ब्रह्महत्यां व्यपोहति
"जर आपल्याला माझ्यावर कृपा करायची असेल तर, कृपया खरेखुरे सांगा." ईश्वर म्हणाले: "एकमुखी रुद्राक्ष म्हणजेच शिव स्वतः; तो ब्रह्महत्येचे पाप दूर करतो."
तस्मात्तु धारयेद्देहे सर्वपापक्षयाय च। शिवलोकं स गच्छेच्च शिवेन सह मोदते
"म्हणून, सर्व पापांच्या नाशासाठी तो शरीरावर घालावा; तो शिवलोकात जातो आणि तेथे शिवासोबत आनंद करतो."
महतापुण्ययोगेन हरानुग्रहकारणात्। एकवक्त्रं लभेन्मर्त्यो कैलासं च षडानन
"मोठ्या पुण्याच्या योगाने आणि हराच्या कृपेने, मनुष्याला एकमुखी रुद्राक्ष मिळतो आणि, षडानन, कैलासही मिळतो."
देवदेवो द्विवक्त्रं च यस्तु धारयते नरः। सर्वपापक्षयं याति यद्गुह्यंगोवधादिकम्
"जो दोन मुखी रुद्राक्ष घालतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो, अगदी गुप्त गोमांसहत्येसारख्या पापांतूनही."
स्वर्गं चाक्षयमाप्नोति द्विवक्त्रधारणात्ततः। त्रिवक्त्रमनलस्साक्षाद्यस्यदेहे प्रतिष्ठति१५० 1.59.
"दोन मुखी रुद्राक्ष घातल्याने तो अक्षय स्वर्ग प्राप्त करतो; आणि तीन मुखी रुद्राक्ष म्हणजे अग्निस्वरूप, ते शरीरात स्थिर होते."
तस्य जन्मार्जितं पापं दहत्यग्निरिवेंधनम्। स्त्रीहत्या ब्रह्महत्याभ्यां बहूनां चैव हत्यया
त्याच्या जन्मापासून साठवलेले सर्व पाप अग्नी जसा इंधन जाळतो तसंच जळून जातं— मग ते स्त्रीहत्या असो, ब्राह्मणहत्या असो किंवा अनेकांच्या हत्या असोत.
यत्पापं लभते मर्त्यः सर्वं नश्यति तत्क्षणात्। यत्फलं वह्निपूजायामग्निकार्ये घृताहुतौ
माणसाने मिळवलेलं कोणतंही पाप ते क्षणात नाहीसं होतं; आणि अग्निपूजा, अग्निकर्म किंवा तुपाच्या आहुतीतून मिळणारं पुण्य,
तत्फलं लभते धीरः स्वर्गं चानंतमश्नुते। त्रिवक्त्रं धारयेद्यस्तु स च ब्रह्मसमो भुवि
तेच पुण्य धीराने मिळवतो आणि तो अनंत स्वर्ग मिळवतो; जो त्रिवक्त्र धारण करतो तो पृथ्वीवर ब्रह्मासमान होतो.
निचितं दुष्कृतं सर्वं दहेज्जन्मनि जन्मनि। न चोदरे भवेद्रोगो न चैवापटुतां व्रजेत्
संचित सर्व पाप जन्मोन्मजन्म जळून जातात; त्याच्या पोटात कधी आजार राहत नाही आणि तो कधीच अशक्त होत नाही.
पराजयं न लभते नाग्निना दह्यते गृहम्। एतान्यन्यानि सर्वाणि वज्रादेश्च निवारणम्
त्याला कधी पराभव मिळत नाही, त्याचं घर कधीच अग्नीने जळत नाही; अशी सर्व संकटं, अगदी वज्रासारखीही, त्याच्यापासून दूर राहतात.
नाशुभं विद्यते किंचित्त्रिवक्त्रस्य तु धारणात्। चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा यस्य देहे प्रतिष्ठति
त्रिवक्त्र धारण केल्यावर त्याच्यावर कोणतंही अशुभ घडत नाही; चार मुखांचा ब्रह्मा स्वतः त्याच्या देहात वास करतो.
स भवेत्सर्वशास्त्रज्ञो द्विजो वेदविदां वरः। सर्वधर्मार्थतत्त्वज्ञः स्मार्तः पौराणिको भवेत्
तो सर्व शास्त्रांचा जाणकार होतो, द्विजांमध्ये श्रेष्ठ वेदज्ञ बनतो; सर्व धर्म आणि अर्थ यांचं तत्त्व समजतो, स्मृती आणि पुराणांचा पंडित होतो.
यत्पापं नरहत्यायां बहुसत्त्वेषु वेश्मसु। तत्सर्वं दहते शीघ्रं चतुर्वक्त्रस्य धारणात्
मानवहत्या किंवा अनेक जीव असलेल्या घरांत झालेलं पाप, हे सगळं चारमुख धारण केल्यावर लगेच जळून जातं.
महेशस्तुष्यते नित्यं भूतानामधिपो भवेत्। सद्योजातस्तथेशानस्तत्पुरुषोऽघोर एव च
महेश नेहमी प्रसन्न राहतो, तो भूतांचा अधिपती होतो; सद्योजात, ईशान, तत्पुरुष आणि अघोरही त्याच्याबरोबर असतात.
वामदेव इमे देवा वक्त्रैः पंचभिराश्रिताः। अतः सर्वत्र भूयिष्ठाः पंचवक्त्रो धरातले
वामदेव आणि हे इतर देव पाचही मुखांत वास करतात; म्हणून पृथ्वीवर पाचमुखाचं रूप सर्वश्रेष्ठ मानलं जातं.
रुद्रस्यात्मजरूपोयं तस्मात्तं धारयेद्बुधः। कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च
हे रुद्राच्या स्वतःच्या पुत्राचं रूप आहे; म्हणून ज्ञानी माणसाने ते धारण करावं. कोटी कोटी कल्पे आणि शेकडो कोटी कल्पे,
तावत्कालं शिवस्याग्रे पूजनीयः सुरासुरैः। सार्वभौमो भवेद्भूमौ शर्वतेजाः शिवालये
इतक्या काळासाठी, तो शंकरासमोर देव-दानवांकडून पूजला जातो; तो पृथ्वीवर सार्वभौम होतो, शिवाच्या तेजाने उजळतो आणि शिवालयात राहतो.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पंचवक्त्रं तु धारयेत्। षड्वक्त्रं कार्तिकेयं तु धारयन्दक्षिणे भुजे
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी पाचमुखाचं रूप धारण करावं; आणि सहा मुखांचा कार्तिकेय उजव्या हातावर घ्यावा.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः। स्कंदस्य सदृशः शूरः कल्पांते समुपस्थिते
ब्रह्महत्येसारख्या पापांपासून तो मुक्त होतो—यात शंका नाही; कल्पाच्या शेवटी तो स्कंदासारखा वीर होतो.
नात्र पराजयं चैति गुणानामाकरो भुवि। कुमारत्वमवाप्नोति यथा गौरीशनंदनः
त्याला कधीच पराभव होत नाही, तो पृथ्वीवर गुणांचा खजिना होतो; तो कुमारवय प्राप्त करतो, जसा गौरीचा पुत्र झाला.
ब्राह्मणो भूपपूज्यश्च क्षत्रियो लभते जयम्। वैश्याः शूद्रादयो वर्णाः सदैश्वर्यप्रपूरिताः। तस्यैव वरदा गौरी मातेव सुलभा भवेत्
ब्राह्मण राजदरबारी पूजनीय होतो, क्षत्रियाला विजय मिळतो; वैश्य, शूद्र आणि इतर जाती नेहमी ऐश्वर्याने परिपूर्ण राहतात; त्याच्यासाठी गौरी आईसारखी सहज वरदायिनी होते.
ततो भुजबलादेव विश्वतेजा भवेन्नरः। वाग्मी धीरस्सभायां च नृपवेश्मनि संसदि
मग त्याच्या भुजाबळामुळे तो सर्वत्र तेजस्वी होतो; सभेत, राजदरबारात तो वक्तृत्ववान आणि स्थिरचित्त असतो.
न च कातरतामेति नैव भंगो भवेद्ध्रुवम्
तो कधीच भीतीला बळी पडत नाही आणि त्याच्यावर कधीच अपयश येत नाही—हे निश्चित आहे.
एतान्यन्यानि सर्वाणि षड्वक्त्रस्यैव धारणात्। सप्तवक्त्रो महासेनस्त्वनंतो नाम नागराट्
या सर्व रूपांची आणि इतरही रूपांची धारण केल्यामुळे, सात तोंडांचा महासेन अनंत नावाने ओळखला जातो, तो नागांचा राजा आहे.
अस्य प्रत्येक वक्त्रे तु प्रतिनागा व्यवस्थिताः। अनंतः कर्कटश्चैव पुंडरीकोथ तक्षकः
त्याच्या प्रत्येक तोंडात प्रमुख नाग वास करतात — अनंत, कर्कट, पुंडरीक आणि तक्षक.
विषोल्बणश्च कारीषः शंखचूडश्च सप्तमः। एते नागा महावीर्याः सप्तवक्त्रे व्यवस्थिताः
विषोल्बण, कारिष आणि शंखचूड हे सातवे आहेत; हे सर्व बलवान नाग त्या सात तोंडांत आहेत.
अस्य धारणमात्रे तु विषं न क्रमते तनौ। हरश्च परमप्रीतो भवेन्नागेश्वरे यथा
त्याच्या रूपाची फक्त धारण केली तरी, विष शरीरात जात नाही आणि हराला नागेश्वरावर फार आनंद होतो.