तथैव पायसं दत्वा मुनीनां प्रवरो भुवि। हविष्यान्नं मुदा दत्वा वेदशास्त्रार्थपारगः
त्याचप्रमाणे, पायस दान केल्याने माणूस पृथ्वीवर श्रेष्ठ ऋषी होतो; आणि आनंदाने हविष्य अन्न दान केल्याने वेद व शास्त्रांचा अर्थ समजून घेतो.
निरामिषप्रदानाच्च ब्रह्मचारी व्रती भवेत्। मधुदानाच्च सौभाग्यं गुडेन लवणेन च
मांसाशिवाय अन्न दान केल्याने माणूस ब्रह्मचारी व व्रती होतो; मध दान केल्याने सौभाग्य मिळते, तसेच गूळ व मीठ दान केल्यानेही.
शर्करादिभिर्लावण्यं सर्वलोकेषु गीयते। देवानां शंभुलिंगानामर्चां कृत्वा विधानतः
साखर व इतर गोड पदार्थ दान केल्याने सर्व लोकांत सौंदर्याची कीर्ती होते. देवांच्या लिंगांची विधिपूर्वक पूजा केल्यावर—
अनुक्रमेण स्वर्गादौ लोकानां स पतिर्भवेत्। लोकानां च हितार्थाय देवास्तिष्ठंति संमुखाः
क्रमाने स्वर्गादि लोकांचा स्वामी होतो; आणि लोकांच्या हितासाठी देव समोर उभे राहतात.
सकृत्प्रदक्षिणां कृत्वा शंभुलिंगेषु पंडितः। दिव्यं वर्षशतं पूर्णं स्वर्गमेति नरोत्तमः
शंभूच्या लिंगांची एकदाच प्रदक्षिणा केली तरी, ज्ञानी श्रेष्ठ पुरुष शंभर दिव्य वर्षे स्वर्गात जातो.
एवमेव क्रमेणैव नमस्कारैः स्वयंभुवः। लोकवंद्यो व्रजेत्स्वर्गं तस्मान्नित्यं समाचरेत्
अशाच प्रकारे, वारंवार नमस्कार केल्याने जगात मान मिळतो आणि स्वर्गप्राप्ती होते; म्हणून नेहमी नमस्कार करावेत.
लिंगरूपस्य देवस्य यो धनं हरते नरः। स च रौरवमासाद्य हरणात्कीटतां व्रजेत्
लिंगरूप देवतेचे धन जो चोरतो, तो रौरव नरकात जातो आणि त्या चोरीमुळे कीटक होतो.
दातुः पूजां च लिंगार्थे हरेश्चाप्याददाति यः। कुलकोटिसहस्रेण नरकान्न निवर्तते
जो लिंग किंवा हरिच्या पूजेसाठीचे दान किंवा पूजा स्वतःसाठी घेतो, तो हजारो कोटी कुलांसह नरकातून परत येत नाही.
जलपुष्पादिदीपार्थे वसु चान्यद्गृहीतवान्। पश्चान्न दीयते लोभादक्षयं नरकं व्रजेत्
पाणी, फुले, दिवा किंवा इतर अर्पणासाठीचे धन जर कोणी घेतले आणि नंतर लोभाने ते दिले नाही, तर तो माणूस अनंत नरकात जातो.
दासीं हृत्वा तु लिंगस्य नरकान्न निवर्तते। कामार्तो मातरं गच्छेन्न गच्छेच्छिवचेटिकाम्
लिंगाची दासी चोरल्याने नरकातून परत येता येत नाही; वासनेने कोणी स्वतःच्या आईजवळ गेला तरी, शिवाच्या सेविकेकडे जाऊ नये.
शिवदासीं ततो गत्वा शिवस्व हरणे तथा। भक्षणादन्नपानानान्नरो दुर्गतिमाप्नुयात्
शिवदासीकडे गेल्यावर, शिवाचे धन चोरल्यावर किंवा शिवाचे अन्नपान खाल्ल्यावर, माणसाला दुर्गती येते.
अतो देवलविप्रो यो नरकान्न निवर्तते। तस्माद्वेश्याजनानां च दौष्ट्यमेव हितं भवेत्
म्हणून, जो देवळाचा ब्राह्मण नरकातून परत येत नाही, त्याच्यासाठी वेश्यांचे दुष्टपणही चांगले ठरते.
अतस्तु गणिकां स्पृष्ट्वा नरः स्नानाद्विशुध्यति। मलिनां दुर्गतिं याति बहुपूरुषसंश्रयात्
माणूस वेश्या स्पर्श केला तर स्नानाने शुद्ध होतो; पण ती अनेक पुरुषांच्या संगामुळे अशुद्ध होऊन दुर्गतीला जाते.
वेश्या तपस्विनी या च देवार्चनरता सदा। पतिव्रतपरा शुद्धा स्वर्गं चाक्षयमश्नुते
पण जी वेश्या तपस्विनी आहे, देवपूजेत नेहमी रत आहे, पतीपरायण आणि शुद्ध आहे, ती अक्षय स्वर्ग प्राप्त करते.
गणिकां मातृवद्यस्तु सदासन्नां प्रपश्यति। देववत्सुरलोकेषु निखिलं भोगमश्नुते
जो कोणी गणिकेला आईसारखं मानतो आणि तिला नेहमी जवळची समजतो, तो देव आणि असुर यांच्या लोकांत सर्व सुखांचा उपभोग घेतो.
सुरासुरनराणां च वंदनीयो यथा हरिः। तथार्होयं सर्वलोके सर्वभूतैकपावनः
जसा हरि देव, असुर आणि माणसांमध्ये पूजनीय आहे, तसाच हा सर्व लोकांत आणि सर्व जीवांना पावन करणारा पूजेला योग्य आहे.
देवदासः सदा यस्तु देवकृत्येषु लोलुपः। स च गच्छति लोकेशो देवलोके महीयते
जो नेहमी देवांची सेवा करतो आणि देवकार्यांत उत्साही असतो, तो या जगाचा स्वामी होतो आणि देवांच्या लोकांत सन्मान मिळवतो.
एतेषामेव लिंगानि कारयित्वा च मंडपम्। शक्त्या यं लभते नाकं कालस्य निश्चयं शृणु
हीच चिन्हं तयार करून आणि मंडप बांधून, आपल्या सामर्थ्यानुसार तो स्वर्ग किती काळ मिळवतो हे मी सांगतो, नीट ऐक.
हायनैकं तृणेनैव शरकांडेन तच्छतम्। अयुतं त्वन्यकाष्ठेन लक्षं खादिरदारुणा१०० 1.59.
फक्त गवताने एक वर्ष, शरकांडाने शंभर वर्ष, दुसऱ्या लाकडाने दहा हजार वर्ष आणि खदिराच्या लाकडाने एक लाख वर्ष स्वर्ग मिळतो.
कोटिकोटि च पाषाणैः सुदृढैर्यत्नसंयुतैः। तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मंडपं कारयेद्बुधः
कोट्यवधी मजबूत दगडांनी, काळजीपूर्वक आणि मेहनतीने, म्हणून बुद्धिमान माणसाने सर्व प्रयत्न करून मंडप बांधावा.
यावत्कालं वसेत्स्वर्गे नरो मंडपकारकः। तावत्कालं च हरणे नरो दुर्गतिमाप्नुयात्
मंडप बांधणारा ज्या काळात स्वर्गात राहतो, तेवढ्याच काळासाठी जर त्याने चोरी केली, तर तो दुर्गतीला पोहोचतो.
जनानां निचये रम्ये वस्तूनां क्रयविक्रये। आश्रये चाध्वगानां च नदीनद समागमे
लोकांच्या रम्य संमेलनांत, वस्तूंच्या खरेदी-विक्रीत, प्रवाशांना आसरा देताना आणि नद्या-नद्यांच्या संगमावर,
देवानां मंडपं कृत्वा यत्फलं लभते नरः। तत्फलं समवाप्नोति द्विगुणं विप्रमंदिरे
देवतांसाठी मंडप बांधून जो फल मिळतं, तेच फळ ब्राह्मणाच्या निवासासाठी बांधल्यास दुप्पट मिळतं.
अनाथस्य च दीनस्य श्रोत्रियस्य विशेषतः। कारयित्वा गृहं रम्यं नरः स्वर्गान्न हीयते
अनाथ, दीन किंवा विशेषतः श्रोत्रिय ब्राह्मणासाठी सुंदर घर बांधल्याने माणूस स्वर्गातून कधीही खाली पडत नाही.
य इदं शृणुयान्नित्यं पुण्याख्यानमनुत्तमम्। अक्षयं लभते स्वर्गं प्रासादादेः फलं लभेत्
जो हा उत्तम पुण्यकथा रोज ऐकतो, तो अक्षय स्वर्ग मिळवतो आणि मंदिर बांधण्याचं फळ मिळवतो.
धनिनां चेश्वराणां च तथा पुण्यवतां पुनः। पाठयित्वा पठित्वा तु नरः स्वर्गान्न हीयते
श्रीमंत, राजे आणि पुण्यवान यांच्या मध्ये हे वाचून किंवा वाचायला लावून माणूस स्वर्गातून खाली पडत नाही.
देवानां दासदासीनां सदा देवालयेषु च। पठेद्यस्तु सदा विप्रो मोक्षमार्गं स गच्छति
जो ब्राह्मण नेहमी देवळात, देवांच्या सेवक-सेविका यांच्या मध्ये हे वाचतो, तो मुक्तीचा मार्ग मिळवतो.
नृपाणामीश्वराणां च धनिनां गुणिनां पुरः। पठित्वा मोक्षमाप्नोति श्रवणात्तत्फलं लभेत्
राजे, धनिक, गुणी यांच्या समोर हे वाचून मुक्ती मिळते; ऐकल्याने तेच फळ मिळतं.
द्विजा ऊचुः- सामान्येकः परः पुण्यो मर्त्यलोके द्विजोत्तम। सुलभो मर्त्यपूज्यस्तु मुनीनां च तपस्विनाम्
द्विज म्हणाले: हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, मर्त्यलोकात एक सर्वसामान्य आणि श्रेष्ठ पुण्य आहे, जे सर्वांना सहज मिळतं आणि माणसांनी व तपस्व्यांनीही पूजलं जातं.
चातुर्वर्ण्याश्रमाणां च पापपुण्यवतां नृणाम्। गुणागुणवतां चैव वर्णावर्णवतां तथा
चातुर्वर्ण्य, आश्रम, पापी-पुण्यवान, गुणी-अगुणी, वर्ण असो वा नसो, सर्व माणसांसाठी हे लागू आहे.