उष्णेच्छायां प्रगृह्णंति गावो देवद्विजातयः। कर्तुः पितृगणानां च स्वर्गो भवति चाक्षयः
गायी, देव, आणि द्विज या झाडाच्या सावलीत आणि ऊन्हात सुख मानतात; हे झाड लावणाऱ्याला आणि त्याच्या पितरांना कधीही न संपणारे स्वर्ग मिळते.
कर्तुं स्वस्थस्य वै विघ्नमक्षयत्वान्न शक्यते। तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रोपयेद्वृक्षमाधवम्
स्वतः निरोगी असताना झाड लावल्याने मिळणारे पुण्य कधीच कमी होत नाही; म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून उत्तम झाड लावावे.
एकं वृक्षं समारोप्य नरः स्वर्गान्न हीयते। तस्मादेव महावृक्षं रोपयध्वं द्विजोत्तमाः
एक झाड लावल्याने माणूस स्वर्गातून खाली पडत नाही; म्हणून, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, मोठी झाडे लावा.
जलानां निकटे रम्ये रसानां क्रयविक्रये। मार्गे जलाशये वृक्षान्रोपयेद्यो महाशयः
पाण्याजवळ, रम्य जागी, रस विक्रीच्या ठिकाणी किंवा रस्त्यालगत जलाशयाजवळ जो झाडे लावतो, तो खरोखर मोठ्या मनाचा असतो.
अश्वत्थादीन्समारोप्य स्वर्गं याति मनोरमम्। अर्चयित्वा तु यत्पुण्यं प्रवक्ष्यामि द्विजातयः
अश्वत्थासारखी झाडे लावल्याने सुंदर स्वर्ग मिळतो; आता, हे द्विजांनो, त्याची पूजा केल्याने मिळणारे पुण्य मी सांगतो.
स्नात्वाश्वत्थं स्पृशेद्यस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते। अस्नातो यः स्पृशेन्मर्त्यो लभते स्नानजं फलम्
जो आंघोळ करून अश्वत्थाला स्पर्श करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो; आणि जो आंघोळ न करता स्पर्श करतो, त्यालाही आंघोळीचे फळ मिळते.
दृष्ट्वा च नाशयेत्पापं स्पृष्ट्वा लक्ष्मीं प्रपद्यते। प्रदक्षिणे भवेदायुः सदाश्वत्थ नमोस्तु ते
फक्त पाहिल्यावर पाप नष्ट होते; स्पर्श केल्यावर लक्ष्मी मिळते; प्रदक्षिणा घातल्यावर आयुष्य वाढते—हे अश्वत्था, तुला नेहमी नमस्कार.
चलद्दलाय वृक्षाय सदा विष्णुस्थिताय च। बोधिसत्वाय योग्याय सदाश्वत्थ नमोस्तु ते
हलणाऱ्या पानांच्या झाडा, ज्यात नेहमी विष्णू वास करतो, आणि जो बुद्धिमानांसाठी योग्य आहे, अशा अश्वत्था, तुला मी नेहमी वंदन करतो.
अश्वत्थाय तु हव्यं तु पयो नैवेद्यमेव च। पुष्पं धूपं दीपकं च दत्वा स्वर्गान्न हीयते
अश्वत्थाला हव्य, दूध, नैवेद्य, फुले, धूप आणि दिवा अर्पण केल्याने माणूस स्वर्गातून खाली पडत नाही.
सपुत्रं चाक्षयं विद्धि धनवृद्धियशस्करम्। विजयं मानदं भद्रमश्वत्थस्य प्रपूजनम्
अश्वत्थाची पूजा केल्याने मुलांसह कधीही न संपणारे सुख, धनवाढ, कीर्ती, विजय, मान आणि कल्याण मिळते.
यज्जप्तं च हुतं स्तोत्रं यन्त्रमंत्रादिकं च यत्। सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तं मूले चलदलस्य च
जे काही जप, होम, स्तुती, यंत्र, मंत्र वगैरे केले जाते, ते सर्व हलणाऱ्या पानांच्या झाडाच्या मुळाशी केल्यास कोटीपटीने अधिक पुण्य मिळते.
यस्य मूले स्थितो विष्णुर्मध्ये तिष्ठति शंकरः। अग्रभागे स्थितो ब्रह्मा कस्तं जगति नार्चयेत्
ज्याच्या मुळाशी विष्णू, मधोमध शंकर, आणि टोकाशी ब्रह्मा आहेत, असा हा झाड जगात कोण पूजणार नाही?
सोमवारे त्वमायां च स्नानं यन्मौनिना कृतम्। दानस्य गोसहस्रस्य फलं चाश्वत्थवंदने
सोमवारी, त्या ठिकाणी मौन धारण करून आंघोळ केली आणि अश्वत्थाची पूजा केली, तर हजार गायी दान केल्याचे फळ मिळते.
सप्तप्रदक्षिणेनैव गवामयुतजं फलम्। प्रचुराल्लक्षकोटिश्च तस्मात्कार्या हि सा सदा
सात प्रदक्षिणा घातल्यावर दहा हजार गायी दान केल्याचे फळ मिळते; आणि अधिक प्रदक्षिणा केल्यावर लक्षावधी कोटी फळे मिळतात—म्हणून हे नेहमी करावे.
यत्किंचिद्दीयते तत्र फलमूलजलादिकम्। सर्वं तच्चाक्षयफलं जन्मजन्मसु जायते
तेथे जे काही दिले जाते—मुळे, फळे, पाणी किंवा इतर काही—ते सर्व जन्मोन्मुखी न संपणारे फळ देते.
अहोश्वत्थसमो नास्ति वृक्षरूपी हरिर्भुवि। यथा पूज्यो द्विजो लोके यथा गावो यथामराः
अश्वत्थासारखे दुसरे कोणतेही झाड पृथ्वीवर नाही, कारण तो झाडरूप हरि आहे; जसे द्विज, गायी आणि देव यांचा सन्मान करावा, तसेच,
तथाश्वत्थवृक्षरूपी देवः पूज्यतमः स्मृतः। रोपणे रक्षणे स्पर्शे पूजाकर्मणि वै सदा
अश्वत्थाच्या झाडरूपातील देव सर्वात पूज्य मानला जातो—लावण्यात, जपण्यात, स्पर्श करण्यात आणि पूजेत नेहमीच.
ददाति वित्तं पुत्रांश्च स्वर्गं मोक्षं पुनः क्रमात्। किंचिच्छेदं तु यः कुर्यादश्वत्थस्य तनौ नरः
तो धन, मुले, स्वर्ग आणि शेवटी मोक्ष देतो; पण जो माणूस अश्वत्थाच्या देहाचा थोडासा भागही कापतो—
कल्पैकं निरयं भुक्त्वा चांडालादौ प्रजायते। मूलच्छेदेन तस्यैव स च यात्यपुनर्भवम्
एक कल्प नरकात भोगून, तो चांडाळांसारख्या नीच जातींत जन्म घेतो; पण त्या पापाचं मूळ उपटल्यावर, तो पुन्हा जन्म घेत नाही.
पुरुषास्तस्य तिष्ठंति रौरवे घोरदर्शने। अश्वत्थस्यैकवृक्षस्य रोपणे यत्फलं भवेत्
माणसं त्या भयंकर रौरव नावाच्या नरकात राहतात; पण एक अश्वत्थाचं झाड लावल्याचं फळ असं आहे.
तथैव चंपकेर्के च त्रयाणां रोपणेपि च। अष्टौ बिल्वस्य वृक्षाश्च न्यग्रोधाश्चैव सप्त च
त्याचप्रमाणे चंपा किंवा अर्काचं झाड, किंवा त्यांची तीन झाडं, आठ बेलाची झाडं आणि सात वडाची झाडं लावल्याने—
निंबस्य दशवृक्षाश्च फलं चैषां समं भवेत्। एकैकस्य फलं चोक्तं वृक्षाणां रोपणे द्विजाः
दहा नीमाची झाडं लावली, तरी त्याचं फळ सारखंच मिळतं; प्रत्येक झाड लावल्याचं फळ सांगितलं आहे, हे द्विजांनो.
एवं बुध्वा तु धर्मात्मा यः कुर्यात्कृत्रिमं वनम्। कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च
असं समजून, जो धर्मात्मा माणूस कृत्रिम वन तयार करतो, त्याला कोटी-कोटी कल्पांचं फळ मिळतं.
नाकमेति स चूतस्य समारोप्य सहस्रकम्। ततो द्वित्रिगुणेनैव न्यूने वा प्रचुरेपि वा
जो हजार आंब्याची झाडं लावतो, तो स्वर्गाला पोहोचतो; त्यापेक्षा कमी किंवा जास्त लावल्यास, त्याप्रमाणे दोन-तीन पट अधिक फळ मिळतं.
भुंक्ते भुक्त्वा पुनः कुर्यान्नृपो वाथ सदीश्वरः। स्वर्गं भोग्यं ततो राज्यं कल्याणं मंगलं शुभम्
भोगून झाल्यावर, तो पुन्हा तेच कर्म करू शकतो—राजा असो वा मोठा स्वामी; मग तो स्वर्गाचा आनंद घेतो आणि नंतर शुभ, मंगल, समृद्ध राज्य मिळवतो.
आरोग्यं शौर्यसंपन्नमारामादेव जायते। फलानि यस्य खादंति जंतवोथ सहस्रशः
तो आरोग्यसंपन्न, शूर आणि बागेतच जन्माला येतो; ज्याची फळं हजारो जीव खातात.
आश्रिता विहगाः कीटाः पतगाः शलभादयः। छायाश्रिताश्च ये सत्वास्तत्संख्याताः पृथग्जनाः
त्या झाडांवर आश्रय घेणारे पक्षी, कीटक, पतंग, शलभ आणि इतर अनेक जीव; तसेच सावलीत राहणारे सर्व जीव, हे वेगवेगळे गणले जातात.
तस्य किंकरतां यांति शतशो देवतार्चिताः। ये च वृक्षा महासत्वास्सर्वे ते देवरूपिणः
हे सर्व जीव, शेकड्यांनी, त्याचे सेवक होतात आणि देवांनी त्यांचा सन्मान केला जातो; आणि ती सर्व महान झाडं, देवासारखी रूप धारण करतात.
तदर्चा पितृवत्कार्या शुश्रूषां जलपिंडकम्। मर्त्यलोके च ते पुत्रास्तस्य जन्मनि जन्मनि
त्यांची पूजा पितरांप्रमाणे करावी, सेवा आणि पाण्याचा तर्पण द्यावा; आणि मर्त्यलोकात, ती झाडं प्रत्येक जन्मी त्याची मुलं होतात.
सुरूपाः सुविनीताश्च सदापुण्यक्रिया शुभाः। एवं गणेशतां यांति जंतवश्चूतलग्नकाः
ती सर्व सुंदर, नम्र, नेहमी पुण्यकर्म करणारी असतात; आणि आंब्याच्या झाडाशी जोडलेले जीव, अशा प्रकारे गणेशपदाला पोहोचतात.