तोयैरन्नादिपाकैश्च प्रसन्नो मानवो भवेत्। प्राणानां च विनान्नैश्च धारणन्नैव जायते
पाणी आणि अन्न शिजवण्याने माणसाला आनंद मिळतो; अन्नाशिवाय प्राण धरता येत नाही.
पितॄणां तर्पणं शौचं रूपं वै गंध्यनाशनम्। बीजं त्विहार्जितं सर्वं सर्वं तोये प्रतिष्ठितम्
पितरांचे तर्पण, शुद्धता, सौंदर्य आणि दुर्गंधी नाहीशी होणे — हे सर्व गुण, इथे मिळवलेले सर्व बीज, पाण्यातच असते.
वस्त्रस्य धावनं रुच्यं भाजनानां तथैव च। तेनैव सर्वकार्यं च पानीयं मेध्यमेव च
कपडे धुणे, भांडी स्वच्छ करणे आणि इतर सर्व कामे — हे सगळे पाण्यानेच होते, आणि प्यायचे पाणी शुद्ध असते.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वापीकूपतटाककम्। कारयेच्च बलैः सर्वैस्तथा सर्वधनेन च
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी विहिरी, तळी आणि तलाव बांधावेत, सर्व शक्ती आणि संपत्ती वापरून हे करावे.
ततो विनिर्जले देशो(देशे?) यो ददाति जलाशयम्। वासरे वासरे तस्य कल्पं स्वर्गं विनिर्दिशेत्
जिथे पाणी नाही, तिथे जो कुणी जलाशय बांधतो, त्याला दररोज एक कल्प स्वर्ग मिळतो.
त्रिविष्टपाच्च्युतो विप्रो वेदशास्त्रार्थपारगः। लोकबंधुः स धर्मात्मा तपस्तप्त्वा दिवं व्रजेत्
स्वर्गातून खाली पडलेला, वेदशास्त्रांचा अर्थ जाणणारा, सर्वांचा मित्र आणि धर्मात्मा ब्राह्मण तप करून पुन्हा स्वर्गात जातो.
एवं जन्माष्टकं प्राप्य एकस्याक्षयमिष्यते। क्षत्त्रियाणां कुले जातः सार्वभौमो भवेन्नृपः
अशा प्रकारे आठ जन्म मिळाल्यावर तो अक्षय मानला जातो; क्षत्रियांच्या कुळात जन्म घेऊन तो सार्वभौम राजा होतो.
विशोऽक्षयं धनं विद्याज्जन्मजन्मसु यत्प्रियम्। शूद्रादयोन्त्यजाश्चान्ये लभंते स्वर्गतिं मुहुः
वैश्यांना जन्मोजन्मी अमाप संपत्ती आणि प्रिय वस्तू मिळतात; शूद्र आणि इतर नीच जातीचे लोकही वारंवार स्वर्गसुख मिळवतात.
चतुर्हस्तप्रमाणं तु कूपं खनति यः पुमान्। परोपकारकं नित्यं कल्पं स्वर्गं तु हायने
जो माणूस चार हात लांबीची विहीर खणतो आणि ती नेहमी दुसऱ्यांच्या उपकारासाठी असते, त्याला दरवर्षी एक कल्प स्वर्ग मिळतो.
द्विगुणे द्विगुणं विद्याच्छतं चैव चतुर्गुणे। विंशत्किष्कुप्रमाणां तु दद्यात्पुष्करिणीं तु यः
ती विहीर दुप्पट मोठी असेल तर फळही दुप्पट मिळते; चारपट असेल तर शंभरपट फळ मिळते. जो वीस हात लांबीचे तळे देतो—
विष्णोर्धाम लभेत्सोपि दिव्यभोगं तथैव च। अनंतरं नृपो जातो धनी वागीश्वरो भवेत्
त्याला विष्णूचे धाम मिळते आणि दिव्य सुखांचा अनुभव येतो; पुढच्या जन्मी तो राजा, धनवान आणि वक्तृत्ववान होतो.
एवं द्विस्त्रिश्चतुर्वापि गुणतो भोग्यमिष्यते। विस्तीर्णे प्रचुरं विद्धि सहस्रेणाच्युतो दिवः
अशा प्रकारे दुप्पट, तिप्पट किंवा चौपट केल्यास फळही तितके वाढते; हजार असेल तर तो परमस्वर्ग मिळवतो.
सहस्राद्द्विगुणेनैव सुरपूज्यो भवेन्नरः। जंतवस्तत्र ये संति यावंतो जीवनं ययुः
हजाराच्या दुप्पट केल्यास तो देवतांच्याही पूजेचा पात्र होतो; आणि तिथे राहणारे सर्व जीव, जोपर्यंत ते जगतात—
तत्संख्याका जनास्तस्य किंकराः पृष्टलग्नकाः। भवंति सततं गेहे पुरे जनपदेषु च
त्या संख्येइतके लोक त्याचे सेवक होतात, नेहमी त्याच्याशी जोडलेले राहतात, घरात, शहरात आणि देशातही.
विहाय पितरं भोग्या धने क्षीणे यथा वनम्। पक्षिणस्सूकरश्चैव महिषी करिणी तथा
जसा धन संपला की पक्षी, डुक्कर, म्हशी आणि हत्तीण आपला पोसणारा सोडून जंगलात निघून जातात,
उपदेष्टा च कर्त्ता च षडेते स्वर्गगामिनः। दिव्यं च पक्षिणां चैव शतं स्वर्गं विनिर्दिशेत्
उपदेश करणारा आणि कृती करणारा — हे सहा जण स्वर्गाकडे नेतात; आणि दिव्य पक्ष्यांपैकी शंभर जणांना देखील स्वर्ग मिळतो असे सांगितले आहे.
क्रोडो वर्षसहस्रं तु महिष्ययुतहायनम्। देवरूपं समास्थाय करिण्या लक्षमुच्यते
डुक्कराला हजार वर्षे, म्हशीला दहा हजार वर्षे, आणि हत्तीणीला लक्ष वर्षे, देवतेसारखे रूप घेतल्यावर, मिळतात असे म्हटले आहे.
कोट्येकमुपदेष्टुश्च कर्तुरक्षयमेव च। पुरा धनिसुतेनैव कृतः ख्यातो जलाशयः
प्रत्येक कोटीसाठी, उपदेशक आणि करणाऱ्याला कधीही न संपणारे पुण्य मिळते; पूर्वी धन नावाच्या व्यक्तीच्या मुलाने एक प्रसिद्ध जलाशय बांधला होता.
अयुतधनव्ययेनैव प्राणेनैव बलेन च। सर्वसत्वोपकाराय शिवश्रद्धायुतेन च
दहा हजार नाण्यांचा खर्च करून, स्वतःचे प्राण आणि बळ देऊन, सर्व जीवांच्या उपकारासाठी, आणि शंकरावर दहा हजार पट श्रद्धा ठेवून,
कालेन कियता चापि क्षीणवित्तोऽभवत्किल। कश्चिदर्थी धनी तस्य मूल्यदानाय चोद्यतः
काही काळाने त्याचे धन संपले; तेव्हा एक श्रीमंत माणूस इच्छुक झाला आणि किंमत द्यायला तयार झाला.
विमृश्य धनिना चोक्तं व्याहारं शृणुताधुना। दीनारस्यायुतं वा ते दास्याम्यस्याश्च कारणात्
श्रीमंताने विचार करून असे सांगितले — ऐका त्याचे बोल: 'मी तुला दहा हजार दीनार देईन, आणि त्यासाठीच हे कारण आहे.'
लब्धं ते पुष्करिण्याश्च पुण्यं लाभात्प्रमन्यसे। शक्त्या दत्वाथ मूल्यं तां स्वीयां कर्तुं व्यवस्थितः
'तुला वाटते की या तळ्यामुळे तुला पुण्य मिळाले; तू आपल्या क्षमतेनुसार किंमत देऊन ते आपले करायचे ठरवले आहेस.'
एवमुक्ते स तं प्राह वासरेप्ययुतं पुनः। फलं भवति वै नित्यं पुण्यं पुण्यविदो विदुः
हे ऐकल्यावर तो म्हणाला, 'तू पुन्हा एकाच दिवशी दहा हजार दिलेस तरी, फळ नेहमी मिळते; ज्ञानी लोक पुण्य ओळखतात.'
एतस्मिन्निर्जले देशे शिवं खातं कृतं च मे। स्नानपानादिकं कर्म सर्वे कुर्वंत्यभीष्टतः
'या पाण्याविना जागी मी तळे खोदले आणि तयार केले; येथे सर्वजण मनासारखे स्नान, पिणे आणि इतर कामे करतात.'
तस्मान्मेप्ययुतार्थस्य नैत्यकं फलमिष्यते। ततस्तस्याभवद्धास्यं तथैव च सभासदाम्
म्हणून माझ्या दहा हजारासाठी कायमचे फळ हवे आहे; मग त्याच्यात आणि सभेतील लोकांत हसू पसरले.
ह्रिया च पीडितः सोपि वाक्यमेतदुवाच ह। सत्यमेतद्वचोस्माकं परीक्षां कुरु धर्मतः
लाजेने त्रस्त होऊन त्यानेही असेच बोलले: 'हे आमचे बोल खरे आहे — धर्माप्रमाणे तपासून पहा.'
मत्सरात्स तु तं प्राह शृणु मे वचनं पितः। दीनारायुत मे तत्ते दत्वा चानीय प्रस्तरम्
मत्सराने तो म्हणाला, 'माझे बोल ऐका बाबा: दहा हजार दीनार देऊन एक दगड आण.'
पातयिष्यामि ते खाते यथायोगं प्रमज्जतु। उन्मज्जति च यत्काले प्रस्तरः संतरत्यपि
'तो दगड मी तळ्यात टाकीन; तो योग्यप्रमाणे बुडू दे, आणि जेव्हा वर येईल तेव्हा तो दगडही पार जाईल.'
क्षयं यास्यति नो वित्तं नोचेन्मे धर्मतो हि सा। बाढमुक्त्वायुतं तस्य गृहीत्वा स्वगृहं गतः
'माझे धन कधीच कमी होणार नाही, जोपर्यंत ते धर्माने होत नाही;' असे कबूल करून त्याने दहा हजार घेतले आणि आपल्या घरी गेला.
साक्षिणामग्रतस्तेन प्रस्तरः पातितस्तथा। पुष्करिण्यां महत्यां च दृष्टं नरसुरासुरैः
साक्षीदारांसमोर तो दगड तळ्यात टाकला; त्या मोठ्या तळ्यात माणसे, देव आणि दैत्य यांनी ते पाहिले.