शतं शतसहस्रं च पैष्टीमद्यस्य भक्षणात्। स्वर्णादेर्हरणं कृत्वा तेषां संसर्गकं चिरं५० 1.52.
शेकडो, हजारो वेळा निषिद्ध मांस खाणे, सोनं किंवा इतर वस्तू चोरणे, किंवा अशा पापांशी दीर्घकाळ संबंध ठेवणे—
एतान्यन्यानि पापानि महान्ति पातकानि च। अग्निं प्राप्य यथा तूलं तृणं शुष्कं प्रणश्यति
ही आणि अशी इतर मोठी पापे, अग्नीने कापूस किंवा वाळलेले गवत जळून जाते तसेच नाहीशी होतात.
तस्मान्मन्नामगोविंदं स्मृत्वा पूतो भवेन्नरः। यो वा गृहाश्रमे तिष्ठेन्नित्यं गोविंदघोषणम्
म्हणून माझं नाव गोविंद आठवून, माणूस पवित्र होतो; जो गृहस्थाश्रमात राहूनही नेहमी गोविंदाचं नामस्मरण करतो—
कृत्वा च पूजयित्वा च स पापात्सन्तरो भवेत्। भागीरथी तटे रम्ये खगस्य ग्रहणे शिवे
असं केल्यावर आणि पूजा केल्यावर तो पापातून मुक्त होतो; भागीरथीच्या सुंदर काठी, पक्ष्याला पकडताना, शिवाच्या सान्निध्यात—
गवां कोटिप्रदानेन यत्फलं लभते नरः। तत्फलं समवाप्नोति सहस्रं चाधिकं च यत्
कोटी गायी दान केल्याने जे फळ मिळतं, ते आणि त्याहून हजारपट अधिक फळ त्याला मिळतं.
गोविंदकीर्तने तात मत्पुरे चाक्षयं वसेत्। कामात्स भवने स्थित्वा सार्वभौमो भवेन्नृपः
गोविंदाचं कीर्तन केल्याने, प्रिय, तो माझ्या नगरीत कायमचा वास करतो; इच्छा असेल तर स्वतःच्या घरात राहूनही तो सर्वांचा राजा होतो.
पुराणेमत्कथां श्रुत्वा मत्सादृश्यं लभेन्नरः। कथयित्वा पुराणं च विष्णुसायुज्यतां व्रजेत्
पुराणातील माझी कथा ऐकून, माणूस माझ्यासारखं रूप मिळवतो; आणि पुराण सांगितल्याने, तो विष्णूसोबत एकरूप होतो.
तस्मान्नित्यं च श्रोतव्यं पुराणं धर्मसंचयं। श्रावितव्यं प्रयत्नेन लोके विष्णुतनुं व्रजेत्
म्हणून, धर्म वाढवणारे पुराण नेहमी ऐकावं; ते प्रयत्नपूर्वक इतरांना ऐकवावं, म्हणजे या जगात विष्णूचं रूप मिळतं.
अन्यद्वा स्त्रीकृते दोषे यथायोगं भवेद्ध्रुवं। निशामय प्रवक्ष्यामि तत्वतो द्विजनंदन
स्त्रीसाठी केलेल्या इतर कोणत्याही दोषाला योग्य फळ नक्कीच मिळतं; हे द्विजांचा आनंद, नीट ऐक, मी तुला सत्य सांगतो.
सर्वबीजस्य दानेन सांबुकुंभं महाफलम्। दद्याद्विप्राय पुण्याहे सद्यःपूतो भवेत्क्षणात्
सर्व प्रकारच्या बिया भरलेल्या मडक्याचं दान, पुण्यदिनी ब्राह्मणाला दिलं, तर क्षणातच तो पवित्र होतो.
सर्वं धान्यादिकं बीजं काले दद्याद्द्विजातये। सर्वपापक्षयं कृत्वा अक्षयं स्वर्गमश्नुते
सर्व धान्य आणि बिया योग्य वेळी ब्राह्मणाला द्याव्यात; सर्व पाप नष्ट करून, तो अक्षय स्वर्ग भोगतो.
गुणं वक्ष्यामि विप्रर्षे सतीनां यादृशं दृढम्। शुद्धवंशो भवेत्तस्या नित्यं लक्ष्मीः प्रवर्तते
हे विप्रर्षे, मी सती स्त्रियांचा ठाम गुण सांगतो; तिचं वंश नेहमी शुद्ध राहतं आणि लक्ष्मी तिच्याकडे कायम असते.
उभयोर्वंशयोः स्वर्गो भर्तुरात्मन एव च। पतिव्रतागुणो विप्र विस्मृतः पृच्छतस्तव
दोन्ही वंशांना—पतीच्या आणि स्वतःच्या—स्वर्ग मिळतो; पतिव्रतेचा हा गुण, हे ब्राह्मण, तू विसरलास म्हणून विचारलास.
पुनर्वक्ष्यामि योषाणां सर्वलोकहितं शुभम्। उषित्वा पूर्वकालं च पुण्यापुण्येन योषितः
मी पुन्हा सांगतो, स्त्रियांसाठी सर्व लोकांचं कल्याण करणारं शुभ; पूर्वीचं पुण्य किंवा पाप भोगून झाल्यावर—
पश्चात्पतिव्रतायाश्च ताश्च गच्छंति मद्गतिम्। षण्मासं वाथ वर्षं वा अधिकं च प्रशस्यते
नंतर पतिव्रता स्त्रिया माझ्या गतीला पोहोचतात; सहा महिने, एक वर्ष किंवा त्याहून जास्त काळ असेल, तरी ते प्रशंसनीय आहे.
पतिव्रता भवेद्या च यावत्पूता व्रजेद्दिवम्। सुरापं विप्रहंतारं सर्वपापयुतं पतिम्
जी स्त्री पतिव्रता असते, ती शुद्ध असेपर्यंत स्वर्गात जाते; जरी तिचा पती मद्यपान करणारा, ब्राह्मणहंता किंवा सर्व पापांनी भरलेला असला, तरीही.
पंकात्पूतं नयेत्स्वर्गं भर्त्तांरं यानुगच्छति। कंदर्पसदृशो भर्ता सा रतीव मनोरमा
जी आपल्या पतीच्या मागे जाते, ती चिखलातून शुद्ध होऊन त्याला स्वर्गात घेऊन जाते; तिचा पती कामदेवासारखा देखणा वाटतो, आणि ती रतीसारखी मनमोहक असते.
जिष्णोरेवचिरं लोके भुंक्तेऽनंतमयं सुखम्। पतिव्रता बलाद्या च विदूरे स्वामिपातने
ती जिष्णूसारखी या जगात फार काळ अनंत सुख उपभोगते; पण जी पतिव्रता बळजबरीने आपल्या पतीचा नाश करते, तिला दूर फेकले जाते.
चिह्नं लब्ध्वामृता वह्नौ पापादुद्धरते पतिं। पतिव्रता च या नारी देशांतरमृते पतौ
पतीकडून मिळालेलं चिन्ह घेऊन, ती अग्नीतून अमृतासारखी पतीला पापातून उचलते; आणि जी पतिव्रता स्त्री पतीशिवाय दुसऱ्या देशात जात नाही.
सा भर्तुश्चिह्नमादाय वह्नौ सुप्त्वा दिवं व्रजेत्। या स्त्री ब्राह्मणजातीया मृतं पतिमनुव्रजेत्
ती पतीचं चिन्ह घेऊन अग्नीत झोपते आणि स्वर्गात जाते; जी ब्राह्मणजातीची स्त्री मरणानंतर पतीच्या मागे जाते.
सा स्वर्गमात्मघातेन नात्मानं न पतिं नयेत्। न म्रियेत समं गत्वा ब्राह्मणी ब्रह्मशासनात्
स्वतःला मारून ती ना स्वतःला ना पतीला स्वर्गात नेऊ शकत नाही; ब्रह्माच्या आज्ञेने ब्राह्मण स्त्रीने पतीसह मरण्याचं कधीच करू नये.
प्रव्रज्यागतिमाप्नोति मरणादात्मघातिनी। नरोत्तम उवाच- सर्वासामपि जातीनां ब्राह्मणः शस्य इष्यते
अशा प्रकारे मरण्याने तिला संन्यस्त जीवनाची वाट मिळते; नरश्रेष्ठ म्हणाला— सर्व जातींपैकी ब्राह्मण श्रेष्ठ मानला जातो.
पुण्यं च द्विजमुख्येन अत्र किंवा विपर्ययः। श्रीभगवानुवाच- ब्राह्मण्यास्साहसं कर्म नैव युक्तं कदाचन
या ठिकाणी श्रेष्ठ द्विजाला पुण्य आहे का, की वेगळं काही आहे? श्रीभगवान म्हणाले— ब्राह्मण स्त्रीने असं हिंसक कृत्य कधीच करू नये.
निःशेषेस्या वधं कृत्वा स नरो ब्रह्महा भवेत्। तस्माद्ब्राह्मणजातीया विप्रया च व्रतं चरेत्
तिला पूर्णपणे मारल्याने तो पुरुष ब्रह्महत्यारा होतो; म्हणून ब्राह्मणजातीची किंवा ब्राह्मणाची पत्नी व्रत पाळावी.
प्रवक्ष्यामि यथातथ्यं शृणु विप्र यथार्थतः। आपणांतरमामिष्यं भक्षयेन्न कदाचन
मी तुला सत्य सांगतो, ऐक ब्राह्मणा, जसं आहे तसं— तिने कधीच बाजारातील मांस खाऊ नये.
अश्वमेधसहस्राणां हायने फलमाप्नुयात्। अर्हणं चेष्टदेवस्य हरेर्व्रतमनुत्तमम्
ती एका वर्षात हजार अश्वमेधयज्ञांचे फळ मिळवते; आणि हरिची सेवा हे सर्वश्रेष्ठ व्रत आहे.
स्वामिनोपि जलं पिंडं संप्रदद्यादमत्सरात्। युगकोटिसहस्राणि युगकोटिशतानि च
तिने द्वेष न करता आपल्या पतीला पाणी व पिंड अर्पण करावे; यामुळे युगकोटी आणि युगशतकांचे फळ मिळते.
पतिना सह सा साध्वी विष्णुलोके युता भवेत्। ततो महाव्रतं प्राप्य निरये ब्राह्मणी वधूः
ती साध्वी आपल्या पतीसह विष्णुलोकात एकत्र होते; पण जर ब्राह्मण पत्नी, मोठं व्रत मिळवूनही, नरकात मारली गेली तर.
उद्धरेदुभयोर्वंशाञ्छतशोथ सहस्रशः। अतो बंधुजनैरेव पुत्रैर्भ्रात्रादिभिर्बुधैः
ती दोन्ही कुलांना शेकडो-हजारो वेळा उध्दारते; म्हणून तिच्या नातेवाईकांनी, मुलांनी, भावंडांनी व इतर ज्ञानी लोकांनी तिला व्रतभंगापासून नेहमी रोखावं.
विनियम्य सदा तस्या व्रतलोपं न कारयेत्। हरेश्चेद्वासरं प्राप्य विधवा न व्रतं चरेत्
तिला नेहमी रोखावं, जेणेकरून ती व्रतभंग करणार नाही; आणि जर विधवा हरिवासराला व्रत पाळली नाही.