तस्यां च ब्रह्मजातीया सेव्या नाम्नी पतिव्रता। तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः
त्या नगरीत ब्राह्मण जातीतील सेव्या नावाची पतिव्रता स्त्री होती; तिचा नवरा पूर्वजन्मीच्या कर्मामुळे कुष्ठरोगी झाला.
गलद्व्रणास्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा। यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्
पतीच्या तोंडातून नेहमी जखमा वाहायच्या, तरीही ती नेहमी त्याच्या सेवेत मग्न होती; त्याच्या मनात जे काही इच्छा असेल, ती शक्य तितक्या पूर्ण करायची.
अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा। कदाचित्पथि गच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्
तो दररोज देवांची भक्ती करायचा, प्रेमाने आणि द्वेष न ठेवता वागत असे. एकदा रस्त्याने जात असताना त्याला एक अतिशय सुंदर वेश्या दिसली.
दृष्ट्वाऽतीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः। निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमनाऽभवत्
तीला पाहताच त्याचे मन पूर्णपणे मोहात पडले, वासनेने त्याचे चित्त भरकटले. त्याने खोल श्वास घेतला आणि मग तो खिन्न झाला.
श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वी पप्रच्छ तं पतिं। उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो
हे ऐकून त्याची पतिव्रता पत्नी घरातून बाहेर आली आणि तिने पतीला विचारले, "नाथा, तू इतका अस्वस्थ का आहेस? इतके खोल श्वास का घेतोस?"
ब्रूहि मे यच्च कर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम्। दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः
"माझ्याशी सांग, काय करावे आणि काय करू नये, तुला काय प्रिय आहे. तुझे आवडते मी नक्की करीन, कारण तूच माझा गुरू आणि प्रिय आहेस."
अभीष्टं वद मे नाथ यथाशक्ति करोम्यहम्। इत्युक्ते तामुवाचेदं वृथा किं भाषसे प्रिये
"नाथा, तुझे मनाप्रमाणे सांग, मी शक्य तितके ते पूर्ण करीन." असे तिने म्हटल्यावर तो म्हणाला, "प्रिये, व्यर्थ बोलून काय उपयोग?"
न शक्ता त्वं न चैवाहं मोघं वक्तुं न युज्यते। प्रष्टुं नाधिकरोषीति यथा दीर्घतरोः फलम्
"तूही शक्य नाहीस आणि मीही नाही. उगाच बोलणे योग्य नाही. तुला विचारण्याचा अधिकार नाही, जसे जमिनीवर उभा असलेला माणूस उंच झाडाचे फळ मिळवू शकत नाही."
भूमौ स्थित्वा तु खर्वात्मा समुद्धर्तुं प्रवांछति। तथा मे रमणी लोभान्मोहाद्यदभिवांछितम्
"जमिनीवर उभा राहून, ठेंगण्या माणसाला उंच झाडाचे फळ तोडायचे वाटते, तसंच मला मोह आणि लोभामुळे अशक्य गोष्ट हवी आहे."
दंपत्योरपि दुःसाध्यमपयानं वदाम्यहम्। पतिव्रतोवाच- ज्ञात्वा तु त्वन्मनोवृत्तं शक्ताहं कार्यसाधने
"पती-पत्नींसाठीही कठीण अशी गोष्ट मी सांगतो — म्हणजे दूर जाणे." पतिव्रता म्हणाली, "तुझे मन काय आहे ते मला कळले, मी ते काम पूर्ण करू शकते."
आदेशं कुरु मे नाथ कर्तव्यं येन केनचित्। यदि ते दुर्लभं कार्यं कर्तुं शक्नोमि यत्नतः
"नाथा, मला आज्ञा दे, जे काही करावं लागेल ते मी कोणत्याही मार्गाने करीन. तुझे मनातले काम जरी कठीण असले तरी मी प्रयत्न करून ते साध्य करीन."
तदा मे त्वतिकल्याणं फलिष्यति परे त्विह। इत्युक्ते परमः प्रीतः स्थितो वचनमब्रवीत्
"मग माझे पुण्य या जन्मात आणि पुढेही फळेल." असे तिने म्हटल्यावर तो अत्यंत आनंदी झाला आणि म्हणू लागला:
पापाभ्यासाच्च पाप्मानं पृच्छतीति विनिश्चयः। पथ्यस्मिन्संप्रगच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्
"सतत पाप करत गेल्यामुळे मी पापी झालो आहे — हे निश्चित आहे. रस्त्याने जात असताना मला एक अतिशय सुंदर वेश्या दिसली."
सर्वतश्चानवद्यांगीं दृष्ट्वा मे दह्यते मनः। यदि तां त्वत्प्रसादाच्च प्राप्नोमि नवयौवनां
"तिचे सर्व अंग निर्दोष पाहून माझे मन जळू लागले. तुझ्या कृपेने जर ती नवयुवती मला मिळाली —"
तदा मे सफलं जन्म कुरु साध्वि हितं मम। यदि मां कुष्ठिनं दीनं पूतिगंधं नवव्रणम्
"मग माझा जन्म सफल होईल, हे साध्वी, माझ्या भल्यासाठी हे पूर्ण कर. पण मी जर कुष्ठरोगी, दीन, दुर्गंधी आणि ताज्या जखमा असलेला असेन आणि ती सुंदर स्त्री माझ्याकडे आली नाही —"
न गच्छति वरारोहा तदा मे निधनं हितम्। श्रुत्वा तेनेरितं वाक्यं साध्वी वचनमब्रवीत्
"मग माझ्यासाठी मृत्यूच उत्तम आहे." त्याचे हे बोल ऐकून पतिव्रता म्हणाली:
यथाशक्ति करिष्यामि स्थिरी भव प्रभोऽधुना। मनसाथ समालोच्य क्षपांते ह्युषसि द्रुतम्
"मी माझ्या शक्तीनुसार सर्व करीन, प्रभो, तू आता धीर धर. मनाशी विचार करून, रात्रीच्या शेवटी, पहाटे ती लवकरच —"
गोमयं सह शोधन्या गृहीत्वा सा ययौ मुदा। संप्राप्य गणिकागेहं शोधयित्वा च चत्वरम्
गोमय आणि स्वच्छतेसाठी पाणी घेऊन ती आनंदाने निघाली. वेश्या राहते त्या घराजवळ पोहोचल्यावर तिने अंगण स्वच्छ केले.
प्रतोलीं वीथिकां चैव गोमयं प्रददौ मुदा। सा तूर्णमागता गेहे जनस्यालोकने भयात्
तिने आनंदाने गल्लीत आणि रस्त्यावर गोमय पसरले. लोकांनी पाहू नये म्हणून ती पटकन घरी आली.
एवं क्रमेण सा साध्वी चरति स्म दिनत्रयम्। अथ सा वारमुख्या च चेटिकाश्चेटकानपि
अशा प्रकारे ती साध्वी सलग तीन दिवस असे करत राहिली. मग ती मुख्य वेश्या आणि तिच्या दासी, नोकर —
अपृच्छत्कस्य कर्माणि शोभनानि च चत्वरे। मया नोक्तेप्युषः काले कस्य मत्प्रियकारणात्
चौकात कोणाच्या चांगल्या कृत्यांची आणि गुणांची चौकशी झाली? मी पहाटे काहीही बोललो नाही, तरी माझ्या आवडत्या व्यक्तीसाठी हे केलं गेलं.
रुच्यकर्मणि दीप्यंते रथ्या चत्त्वर वीथिकाः। परस्परेण संचिंत्य वारमुख्यां च तेऽब्रुवन्
रस्ते, चौक आणि गल्लीबोळे सुंदर वागण्याने उजळून निघाली आहेत; त्यांनी आपसात चर्चा करून त्या दिवसाच्या मुख्य घडामोडीबद्दल बोलले.
अस्माभिर्न कृतं भद्रे कर्म चैतत्प्रमार्जनम्। अथ सा विस्मयं गत्वा संचिंत्य रजनीक्षये
हे काम आम्ही केलेलं नाही, सखे, आणि हे स्वच्छही आम्ही केलं नाही; मग ती आश्चर्यचकित झाली आणि रात्र संपता संपता विचार करू लागली.
तया च दृश्यते सा च तथैव पुनरागता। दृष्ट्वा तां महतीं साध्वीं ब्राह्मणीं च पतिव्रताम्
ती दिसली, आणि पुन्हा पूर्वीप्रमाणे परत आली; त्या थोर, सती आणि पतीवर निष्ठावान ब्राह्मण स्त्रीला पाहून.
दधार चरणे तस्या हा क्षमस्वेति भाषिणी। आयुर्देहं च संपत्तिर्यशोर्थः कीर्तिरेव च
ती तिच्या पायाशी बसली आणि म्हणाली, 'अगं, मला माफ कर'; आयुष्य, शरीर, संपत्ती, कीर्ती आणि मान हे सर्व.
एतासां मे विनाशाय स्फुरसीव पतिव्रते। यद्यत्प्रार्थयसे साध्वि नित्यं दास्यामि तद्दृढम्
हे सर्व तुझ्यामुळे माझ्या हातून निघून जात आहेत असं वाटतं, सती; तू जे काही मागशील, ते मी नेहमीच नक्की देईन.
सुवर्णं मणिरत्नं वा चेलं वा यन्मनोरथं। तामुवाच ततः साध्वी न मे चार्थे प्रयोजनम्
सोने, मौल्यवान दगड, रत्न किंवा वस्त्र — तुला जे हवं असेल; तेव्हा ती सती म्हणाली, 'मला धनाची काहीच गरज नाही.'
अस्ति कार्यं च ते किञ्चिद्वदामि कुरुषे यदि। तदा मे हृदि संतोषः कृतं सर्वं त्वयाऽधुना
तुला काही काम असेल तर सांग, आणि तू केलंस तर; मग माझं मन तृप्त होईल, कारण तू आता सर्व काही पूर्ण केलं आहेस.
गणिकोवाच- सत्यं सत्यं करिष्यामि द्रुतं वद पतिव्रते। कुरु मे रक्षणं मातर्द्रुतं कृत्यं च मे वद
वेश्या म्हणाली — 'खरंच, खरंच, मी ते लवकरच करीन; सांग, सती. आई, मला वाचव आणि लवकरच काय करायचं ते सांग.'
त्रपया निकृतं वाच्यं तस्यामुक्तं वरं प्रियम्। क्षणं विमृश्य सा वेश्या कृत्वा क्षांतिमुवाच च
लाजेमुळे जी गोष्ट सांगायची होती ती तिने थांबवली, आणि प्रिय इच्छा बोलली नाही; क्षणभर विचार करून वेश्येने निर्धार केला आणि बोलली.