न धारयेत्परस्यैवं स्नानवस्त्रं कदाचन। संस्कारं केशदंतानां प्रातरेव समाचरेत्
कधीही दुसऱ्याचे स्नानाचे वस्त्र घालू नये. केस आणि दातांची स्वच्छता सकाळी लवकर करावी.
गुरूणां च नमस्कारं नित्यमेव समाचरेत्। हस्तपादे मुखे चैव पंचार्द्रो भोजनं चरेत्
गुरूंना नेहमी नमस्कार करावा. हात, पाय आणि तोंड धुतलेले असताना, म्हणजे हे पाच अंग ओले असताना, जेवण करावे.
पंचार्द्रकस्तु भुंजानः शतं वर्षाणि जीवति। देवतानां गुरोराज्ञां स्नातकाचार्ययोरपि
ही पाच अंग ओली ठेवून जो जेवतो तो शंभर वर्षे जगतो. देव, गुरु आणि आचार्य यांच्या आज्ञा पाळाव्यात.
नाक्रामेत्कामतश्छायां विप्रस्य दीक्षितस्य च। गोगणं देवतं विप्रं घृतं मधु चतुष्पथम्
मनाप्रमाणे ब्राह्मण किंवा दीक्षित यांची सावली ओलांडू नये; तसेच गायींचा कळप, देवता, ब्राह्मण, तूप, मध किंवा चौकही ओलांडू नये.
प्रदक्षिणं प्रकुर्वीत प्रख्यातांश्च वनस्पतीन्। गोविप्रावग्निविप्रौ च विप्रौ द्वौ दंपती तथा
त्यांना उजव्या बाजूने प्रदक्षिणा घ्यावी, तसेच प्रसिद्ध वृक्षांचीही. गाय, ब्राह्मण, अग्नी, दोन ब्राह्मण आणि पती-पत्नी यांचीही प्रदक्षिणा करावी.
तयोर्मध्ये न गच्छेत स्वर्गस्थोपि पतेद्ध्रुवम्। उच्छिष्टो न स्पृशेदग्निं ब्राह्मणं दैवतं गुरुम्
त्यांच्या मधून जाऊ नये, कारण स्वर्गात राहणारा जरी असला तरी तो पडतोच. अपवित्र अवस्थेत अग्नी, ब्राह्मण, देवता किंवा गुरु यांना स्पर्श करू नये.
स्वशीर्षं पुष्पवृक्षं च यज्ञवृक्षमधार्मिकम्। त्रीणि तेजांसि नोच्छिष्ट उदीक्षेत कदाचन
अपवित्र अवस्थेत स्वतःचे डोके, फुलांचा वृक्ष, यज्ञासाठीचा वृक्ष किंवा दुष्ट माणूस यांच्याकडे पाहू नये; तसेच तीन अग्नींकडेही कधीच पाहू नये.
सूर्याचंद्रमसावेवं नक्षत्राणि च सर्वशः। नेक्षेद्विप्रं गुरुं देवं राजानं यतिनां वरम्
त्याचप्रमाणे सूर्य, चंद्र आणि सर्व ताऱ्यांकडे पाहू नये; तसेच ब्राह्मण, गुरु, देवता, राजा किंवा उत्तम संन्यासी यांच्याकडेही पाहू नये.
योगिनं देवकर्माणं धर्माणां कथकं द्विजम्। नदीनां च प्रतीरे च पत्युश्च सरितां तथा
योगी, देवकार्य करणारा, धर्म सांगणारा द्विज, नद्यांचे काठ किंवा नद्यांचा स्वामी यांच्याकडेही पाहू नये.
यज्ञवृक्षस्य मूले च उद्याने पुष्पवाटके। शरीरस्य मलत्यागं न कुर्याज्जीवने तथा
यज्ञासाठीच्या वृक्षाच्या मुळाशी, बागेत किंवा फुलांच्या बागेत, किंवा जिथे प्राण वास करतो अशा ठिकाणी शरीराची मलविसर्जना करू नये.
विप्रस्यायतने गोष्ठे रम्ये राजपथेषु च। न क्षौरं कारयेद्धीरः कुजस्याह्नि कदाचन
ब्राह्मणाच्या घरात, गोठ्यात, रम्य ठिकाणी किंवा राजमार्गावर, शहाण्या माणसाने अशुभ दिवशी कधीही केस कापू नयेत.
मलं न धारयेद्दंते नखं न वदने क्षिपेत्। तैलाभ्यंगं न कुर्वीत वासरे रविभौमयोः
दातात घाण ठेवू नये, नख तोंडात टाकू नये. रविवारी किंवा मंगळवारी तेल लावू नये.
स्वगात्रासनयोर्वाद्यं गुरोरेकासनादनम्। न हरेच्छ्रोत्रियस्वं च देवस्यापि गुरोरपि
आपल्या गुरूंच्या आसनावर किंवा त्यांच्या अन्नावर आपल्याला बसू नये किंवा ते घ्यावे नये. तसेच विद्वान ब्राह्मणाचे, देवाचे किंवा गुरूचे काहीही वस्त्र, धन किंवा मालमत्ता कधीच उचलू नये.
राज्ञस्तपस्विनां चैव पंगोरंधस्य योषितः। पंथा देयो ब्राह्मणाय गोभ्यो राजभ्य एव च
राजा, तपस्वी, लंगडा, आंधळा, स्त्री, ब्राह्मण, गाय आणि राजघराण्यातील लोक यांना वाट मोकळी करून द्यावी.
रोगिणे भारतप्ताय गुर्विण्यै दुर्बलाय च। विवादं न च कुर्वीत नृप विप्र चिकित्सकैः
आजारी, दुःखी, गरोदर किंवा अशक्त व्यक्तींसोबत, तसेच राजे, ब्राह्मण किंवा वैद्य यांच्याशी कधीच वाद घालू नये.
ब्राह्मणं गुरुपत्नीं च दूरतः परिवर्जयेत्। पतितं कुष्ठसंयुक्तं चांडालं च गवाशिनम् १०० 1.49.
ब्राह्मण, गुरुपत्नी, पतित, कुष्ठरोगी, चांडाळ आणि गायीचे मांस खाणारा यांना दूर राहून टाळावे.
निर्धूतं ज्ञानहीनं च दूरतः परिवर्जयेत्। स्त्रियं दुष्टां च दुर्वृत्तामपवाद प्रदायिनीम्
ज्याला समाजातून हाकलले आहे किंवा जो अज्ञानी आहे, तसेच वाईट, दुष्ट किंवा निंदा करणारी स्त्री यांच्यापासून दूर राहावे.
कुकर्मकारिणीं दुष्टां सदैव कलहप्रियाम्। प्रमत्तामधिकांगीञ्च निर्लज्जां बाह्यचारिणीम्
सदैव वाईट कृत्य करणारी, दुष्ट, भांडणखोर, बेफिकीर, गर्विष्ठ, निर्लज्ज किंवा वाईट वागणारी स्त्री यांना टाळावे.
व्ययशीलामनाचारां दूरतः परिवर्जयेत्। मलिनां नाभिवंदेत गुरुपत्नीं कदाचन
फाजील खर्च करणारी किंवा वाईट वागणारी स्त्री यांच्यापासून दूर राहावे. घाणेरड्या स्त्रीला किंवा गुरुपत्नीला कधीच नमस्कार करू नये.
न स्पृशेत्तां च मेधावी स्पृष्ट्वा स्नानेन शुद्ध्यति। स तया सह केलिं च वर्जयेच्च सदैव हि
शहाण्या माणसाने अशा स्त्रीला स्पर्श करू नये; चुकून स्पर्श झाला तर स्नान करून शुद्ध व्हावे. तिच्याशी कधीच खेळ किंवा जवळीक करू नये.
शृणुयाच्च वचो नूनं न पश्येच्च गुरोः स्त्रियम्। वधूं पुत्रस्य भ्रातुश्च स्वपुत्रीं युवतीं ध्रुवम्
तिचे बोलणे ऐकावे, पण गुरुपत्नी, आपल्या मुलाची किंवा भावाची पत्नी, किंवा आपल्या तरुण मुलीकडे पाहू नये.
अन्यां च गुरुपत्नीं च नेक्षेत्स्पर्शं न कारयेत्। ताभिः सह कथालापं तथा भ्रूभंगदर्शनम्
इतर स्त्री किंवा गुरुपत्नी यांच्याकडे पाहू नये, स्पर्श करू नये, त्यांच्याशी गप्पा किंवा नजरेचा संवाद करू नये.
कलहं निस्त्रपां वाणीं सदैव परिवर्जयेत्। न दद्याच्च सदा पादं तुषांगारास्थिभस्मसु
भांडण किंवा निर्लज्ज बोलणे नेहमीच टाळावे. तांदळाच्या साली, कोळसा, हाडे किंवा राख यावर पाय ठेवू नये.
कार्पासास्थिषु निर्माल्ये चितिकाष्ठे चितौ गुरौ। शुष्कं मीनं न भक्षेत पूतिगंधिममेध्यकम्
कापूस, हाडे, फेकलेली फुले, चितेची लाकडे किंवा गुरूच्या चितेवर पाय ठेवू नये. वाळलेली मासे, कुजलेली किंवा अपवित्र वस्तू खाऊ नये.
विघसं चान्यदुच्छिष्टं पाकार्थं च परस्य च। न स्थातव्यं न गंतव्यं क्षणमप्यसता सह
इतरांनी उरलेले किंवा चाखलेले अन्न, किंवा दुसऱ्यासाठी बनवलेले अन्न खाऊ नये. वाईट लोकांच्या संगतीत एक क्षणही थांबू नये किंवा जाऊ नये.
न तिष्ठेच्च क्षणं धीरो दीपच्छाये कलिद्रुमे। अस्पृश्यैस्सह चालापं पतितैः कुपितैः सह
शहाण्या माणसाने दिव्याच्या सावलीत किंवा कलियुगातील झाडाखाली एक क्षणही उभे राहू नये; अस्पृश्य, पतित किंवा रागावलेल्या लोकांशी बोलू नये.
न कुर्यात्क्षणमात्रं तु कृत्वा गच्छेच्च रौरवम्। कनिष्ठं नाभिवंदेत पितृव्यं मातुलं तथा
एक क्षणही थांबू नये; तसे केल्यास रौरव नरकात जावे लागेल. लहान भावाला, काका किंवा मामा यांना नमस्कार करू नये.
उत्थाय चासनं दद्यात्कृतांजल्यग्रतः स्थितः। तैलाभ्यक्तं तथोच्छिष्टमार्द्रवस्त्रं च रोगिणम्
कोणीतरी समोर उभा असेल तर उठून, हात जोडून त्याला आसन द्यावे; पण तेल लावलेला, जेवून झालेला, ओले कपडे घातलेला किंवा आजारी व्यक्तीला नाही.
पारावारगतोद्विग्नं वहंतं नाभिवादयेत्। यज्ञस्यांतर्गतं नष्टं क्रीडंतं स्त्रीजनैः सह
नदीच्या काठी अस्वस्थ असलेल्या, ओझे वाहणाऱ्या, यज्ञात गुंतलेल्या, हरवलेल्या किंवा स्त्रियांसोबत खेळणाऱ्या व्यक्तीला नमस्कार करू नये.
बालक्रीडागतं चापि पुष्पयुक्तं कुशैर्युतम्। शिरः प्रावृत्य कर्णौ वा अप्सु मुक्तशिखोपि वा
बालकांसोबत खेळणारा, फुलांनी किंवा कुशांनी मढवलेला, डोके किंवा कान झाकलेला, किंवा पाण्यात केस मोकळे सोडलेला याला नमस्कार करू नये.