अभिषेकस्समस्तेषां गवां शृंगोदकस्य च। प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्पृशेद्गां च घृतं मधु१५० 1.48.
या सर्व तीर्थांच्या स्नानाइतकेच पुण्य गाईच्या शिंगातील पाण्याने अभिषेक केल्याने मिळते; जो माणूस सकाळी लवकर उठून गायीला, तुपाला आणि मधाला स्पर्श करतो—
सर्षपांश्च प्रियंगूंश्च कल्मषात्प्रतिमुच्यते। घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः
आणि मोहरी व प्रियंगूच्या बिया देखील स्पर्श करतो, तो पापमुक्त होतो; गायी तूप आणि दूध देतात, त्या तुपातूनच जन्मतात आणि तुपातूनच उत्पन्न होतात.
घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे संतु सदा गृहे। घृतं मे सर्वगात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम्
माझ्या घरात नेहमी तुपाच्या नद्या आणि तुपाचे वावटळ राहो; माझ्या सर्व अंगात तूप असो, आणि माझ्या मनातही तूप वासो.
गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च। गावश्च सर्वगात्रेषु गवांमध्ये वसाम्यहम्
माझ्या पुढे नेहमी गायी असोत, मागेही गायी असोत; माझ्या सर्व अंगात गायी असोत, आणि मी गायींच्या मध्ये वास करतो.
इत्याचम्य जपेन्मंत्रं सायंप्रातरिदं शुचिः। सर्वपापक्षयस्तस्य स्वर्लोके पूजितो भवेत्
अशा प्रकारे आचमन करून, सकाळी आणि संध्याकाळी हा मंत्र शुद्ध मनाने जपावा; त्याचे सर्व पाप नष्ट होते आणि तो स्वर्गात सन्मानित होतो.
यथा गौश्च तथा विप्रो यथाविप्रस्तथा हरिः। हरिर्यथा तथा गंगा एतेन ह्यवृषाः स्मृताः
जशी गाय, तसा ब्राह्मण; जसा ब्राह्मण, तसा हरि; जसा हरि, तशी गंगा—म्हणून हे सर्व पवित्र मानले गेले आहेत.
गावो बंधुर्मनुष्याणां मनुष्या बांधवा गवाम्। गौश्च यस्मिन्गृहे नास्ति तद्बंधुरहितं गृहम्
गायी माणसांच्या नातेवाईक आहेत आणि माणसे गायींच्या; ज्या घरात गाय नाही, ते घर नातेवाईकांशिवाय आहे.
गोमुखे चाश्रिता वेदाः सषडंगपदक्रमाः। शृंगयोश्च स्थितौ नित्यं सहैव हरिकेशवौ
गायीच्या तोंडात वेद आणि त्यांचे सहा अंग नेहमी असतात; आणि दोन्ही शिंगांवर हरि आणि केशव नेहमी वास करतात.
उदरेऽवस्थितः स्कंदः शीर्षे ब्रह्मा स्थितः सदा। वृषद्ध्वजो ललाटे च शृंगाग्र इंद्र एव च
गायीच्या पोटात स्कंद असतो, डोक्यावर नेहमी ब्रह्मा असतो; कपाळावर वृषध्वज (शंकर) आणि शिंगाच्या टोकावर इंद्र असतो.
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषोश्शशिभास्करौ। दंतेषु गरुडो देवो जिह्वायां च सरस्वती
गायीच्या कानांवर अश्विनी कुमार, डोळ्यांत चंद्र आणि सूर्य, दातांत गरुड, आणि जिभेवर सरस्वती असते.
अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे चैव जाह्नवी। ऋषयो रोमकूपेषु मुखतः पृष्ठतो यमः
गायीच्या अपानभागात सर्व तीर्थे, आणि स्त्रावात गंगा असते; केसांच्या मुळांमध्ये ऋषी, आणि तोंड व पाठीमागे यम असतो.
धनदो वरुणश्चैव दक्षिणं पार्श्वमाश्रितौ। वामपार्श्वे स्थिता यक्षास्तेजस्वंतो महाबलाः
गायीच्या उजव्या बाजूला कुबेर आणि वरुण, डाव्या बाजूला तेजस्वी आणि बलवान यक्ष वास करतात.
मुखमध्ये च गंधर्वा नासाग्रे पन्नगास्तथा। खुराणां पश्चिमे पार्श्वेऽप्सरसश्च समाश्रिताः
गायीच्या तोंडाच्या मध्यभागी गंधर्व, नाकाच्या टोकावर सर्प, आणि खुरांच्या मागच्या बाजूला अप्सरा असतात.
गोमये वसते लक्ष्मीर्गोमूत्रे सर्वमंगला। पादाग्रे खेचरा वेद्या हंभाशब्दे प्रजापतिः
गायीच्या शेणात लक्ष्मी, गोमूत्रात सर्व मंगल असते; पायांच्या टोकावर आकाशातील देवता, आणि 'हंभा' या आवाजात प्रजापती असतो.
चत्वारः सागराः पूर्णा धेनूनां च स्तनेषु वै। गां च स्पृशति यो नित्यं स्नातो भवति नित्यशः
चारही सागरे गायीच्या स्तनात भरलेले आहेत; जो माणूस रोज गायीला स्पर्श करतो, तो नेहमी पवित्र राहतो.
अतो मर्त्यः प्रपुष्टैस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते। गवां रजः खुरोद्धूतं शिरसा यस्तु धारयेत्
म्हणून, जो माणूस गायीच्या खुरांनी उडणारे धूळ डोक्यावर घेतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
स च तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते। नारद उवाच-। गवां च दशवर्णानां कस्य दाने च किंफलम्
जो कोणी तीर्थाच्या पाण्यात स्नान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो. नारद म्हणाले — दहा रंगांच्या गायींपैकी, प्रत्येक गायीचे दान केल्याने काय फळ मिळते, हे मला खरीखुरी सांग, गुरुवर्य, जर ते परब्रह्माला प्रिय असेल.
ब्रूहि तत्त्वं गुरुश्रेष्ठ परमेष्ठिन्प्रियं यदि। ब्रह्मोवाच-। श्वेतां गां ब्राह्मणे दत्वा मानवश्चेश्वरो भवेत्
ब्रह्मा म्हणाले — जो मनुष्य ब्राह्मणाला पांढरी गाय दान देतो, तो स्वतःच स्वामी होतो; तो नेहमी राजवाड्यात राहतो आणि सुख उपभोगतो.
प्रासादे वसते नित्यं भोगी च सुखमेधते। धूम्रा तु स्वर्गकांतार संसारे पापमोक्षिणी
धुरकट रंगाची गाय स्वर्गात नेते आणि संसारातील पाप दूर करते. तपकिरी गाय अमर पुण्य देते; काळी गाय दिल्यास कोणीही अधःपतित होत नाही.
अक्षयं कपिलादानं कृष्णां दत्वा न सीदति। पांडुरा दुर्लभा लोके गौरी च कुलनंदिनी
फिकट रंगाची गाय जगात दुर्मिळ असते; पांढरी गाय घराण्याला आनंद देते. लाल डोळ्यांची गाय सौंदर्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, निळी गाय धनाची इच्छा असणाऱ्यांसाठी असते. एकच तपकिरी गाय दिल्यास सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.
रक्ताक्षी रूपकामस्य धनकामस्य नीलिका। एकां च कपिलां दत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
लाल डोळ्यांची गाय सौंदर्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, निळी गाय धनाची इच्छा असणाऱ्यांसाठी आहे. एकच तपकिरी गाय दिल्यास सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.
यत्तु बाल्यकृतं पापं यौवने वार्धके कृतम्। वाचाकृतं कर्मकृतं मनसा यत्प्रचिंतितं
बालपणात, तारुण्यात किंवा वृद्धापकाळात, बोलण्यात, कृतीत किंवा मनात केलेले पाप —
अगम्यागमनं चैव मित्रद्रोहे च पातकम्। मानकूटं तुलाकूटं कन्यानृतं गवानृतम्
अयोग्य संबंध, मित्राचा विश्वासघात, खोटी मापे, खोटी तुळशी, कन्येचा किंवा गायीचा खोटा आरोप —
सर्वं च नाशयेत्क्षिप्रं कपिलां यः प्रयच्छति। दशयोजनविस्तीर्णा महापारा महानदी
हे सर्व पाप तपकिरी गाय दान केल्याने लगेच नष्ट होते. एक मोठी नदी आहे, जी दहा योजन रुंद आहे.
नारा च जलकांतारे प्रसृते चोदकार्णवे। यावद्वत्सस्य द्वौ पादौ मुखं यावन्न जायते
समुद्राच्या मध्यभागी पाणी आहे आणि वासराची दोन पाय व तोंड तयार होईपर्यंत —
तावद्गौः पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुंचति। सुवर्णशृंगीं वस्त्राढ्यां सर्वालंकारभूषिताम्
गाय वासरू सोडत नाही तोपर्यंत तिला पृथ्वीप्रमाणे मानावे. सोन्याचे शिंग, भरपूर वस्त्रे, सर्व अलंकारांनी सजलेली गाय —
ताम्रपृष्ठीं रौप्यखुरां तथा कांस्योपदोहनाम्। शोभितां गंधपुष्पैश्च सर्वालंकारभूषितां
तांबड्या पाठाची, चांदीच्या खुरांची, कांस्याच्या दुहणीची, सुगंधी फुलांनी व सर्व अलंकारांनी सजलेली गाय —
ईदृशीं कपिलां दद्याद्द्विजातौ वेदपारगे। सर्वपापक्षयस्तस्य विष्णुलोकेऽच्युतो भवेत्
अशी तपकिरी गाय वेदपारंगत द्विजाला द्यावी. त्याची सर्व पापे नष्ट होतात आणि तो विष्णूच्या लोकात अचल होतो.
तस्यां तु दुह्यमानायां भूमौ पतंति बिंदवः। आरामादि विजायंते बहुपुष्पफलोत्तमाः
ती गाय दुध देताना तिच्या दुधाचे थेंब जमिनीवर पडतात आणि त्यातून सुंदर बागा व उत्तम फळफुलांची झाडे उगवतात.
यत्र कामफला वृक्षा नद्यः पायसकर्दमाः। प्रासादाश्चापि सौवर्णास्तत्र गच्छंति गोप्रदाः
जिथे इच्छेप्रमाणे फळ देणारी झाडे, दूध व चिखलाने भरलेल्या नद्या आणि सोन्याचे राजवाडे आहेत — तिथे गायी दान करणारे जातात.