अगव्यैर्यस्तु भुंक्ते वै मासमेकं निरंतरम्। भोजने तस्य मर्त्यस्य प्रेताः खादंति चैव हि
जो कोणी गायीचे पदार्थ न खाता सलग एक महिना इतर पदार्थ खातो, त्याच्या अन्नावर प्रेतात्मे ताव मारतात.
परमान्नं परं शुद्धं स्विन्नं चातपतण्डुलैः। भुक्त्वा तु यत्कृतं पुण्यं कोटिकोटिगुणं भवेत्
सर्वात उत्तम, अत्यंत शुद्ध आणि नीट धुतलेल्या तांदळाने शिजवलेलं अन्न जे खातो, त्याला केलेल्या पुण्याचं कोटी कोटी पट अधिक फळ मिळतं.
अन्यच्चापि च यद्द्रव्यं हविष्यं शास्त्रनिर्मितम्। तद्भुक्तवा यत्कृतं कर्म सर्वं लक्षगुणं भवेत्
शास्त्राने सांगितलेलं इतर कोणतेही हविष्य जे घेतले, त्याचं फळ केलेल्या कर्माला लक्षावधी पट अधिक मिळतं.
निरामिषं च यत्किंचित्तस्माद्यद्यत्फलं लभेत्। तस्माद्गौः सर्वकार्येषु शस्त एको युगेयुगे
गायीखेरीज इतर कोणत्याही शाकाहारी पदार्थाने जे काही फळ मिळतं, ते फक्त त्याच्यापुरतंच असतं. म्हणूनच सर्व काळात आणि सर्व कार्यात गायच श्रेष्ठ आहे.
सर्वदा सर्वकामेषु धर्मकामार्थमोक्षदः। नारद उवाच-। केषु किं वा प्रयोगेण परं पुण्यं प्रकीर्तितं
गाय नेहमी सर्व इच्छांमध्ये धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष देते. नारद म्हणाले— कोणत्या कार्यात आणि कशामुळे सर्वात मोठं पुण्य मिळतं, असं सांग.
वद तत्सर्वलोकेश यथा जानामि तत्वतः। ब्रह्मोवाच। सकृत्प्रदक्षिणं कृत्वा गोधनं चाभिवंदयेत्
हे सर्व लोकांचे स्वामी, मला ते खरं खरं सांग, जेणेकरून मी ते जाणू शकेन. ब्रह्मा म्हणाले— एकदा गोमातांच्या आजूबाजूने प्रदक्षिणा घालून आणि त्यांना वंदन केल्यावर—
सर्वपापैर्विनिर्मुक्तः स्वर्गं चाक्षयमश्नुते। सुराचार्यो यथा वंद्यः पूज्योसौ माधवो यथा
सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि अक्षय स्वर्ग मिळतो; जसा देवांचा गुरु वंदनीय आहे, जसा माधव पूजनीय आहे.
सप्तप्रदक्षिणं कृत्वा चैश्वर्यात्पाकशासनः। कल्य उत्थाय गोमध्ये पात्रं गृह्य सहोदकम्
सात प्रदक्षिणा घातल्यावर संपत्तीचा स्वामीपद मिळतो; पहाटे उठून, पाण्याचं पात्र घेऊन, गायींच्या मध्ये उभं राहून—
निषिंचेद्यो गवां शृंगं मस्तकेनैव तज्जलम्। प्रतीच्छेत निराहारस्तस्य पुण्यं निबोधत
जो माणूस उपाशीपोटी आपल्या डोक्याने गाईच्या शिंगातून पडणारे पाणी स्वीकारतो, त्याला मिळणारे पुण्य ऐक.
श्रूयंते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु नारद। सिद्धचारणयुक्तानि सेवितानि महर्षिभिः
नारद, या तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध असलेली, सिद्ध आणि देवऋषी यांनी व महर्षींनी पावन केलेली सर्व तीर्थस्थाने—
अभिषेकस्समस्तेषां गवां शृंगोदकस्य च। प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्पृशेद्गां च घृतं मधु१५० 1.48.
या सर्व तीर्थांच्या स्नानाइतकेच पुण्य गाईच्या शिंगातील पाण्याने अभिषेक केल्याने मिळते; जो माणूस सकाळी लवकर उठून गायीला, तुपाला आणि मधाला स्पर्श करतो—
सर्षपांश्च प्रियंगूंश्च कल्मषात्प्रतिमुच्यते। घृतक्षीरप्रदा गावो घृतयोन्यो घृतोद्भवाः
आणि मोहरी व प्रियंगूच्या बिया देखील स्पर्श करतो, तो पापमुक्त होतो; गायी तूप आणि दूध देतात, त्या तुपातूनच जन्मतात आणि तुपातूनच उत्पन्न होतात.
घृतनद्यो घृतावर्तास्ता मे संतु सदा गृहे। घृतं मे सर्वगात्रेषु घृतं मे मनसि स्थितम्
माझ्या घरात नेहमी तुपाच्या नद्या आणि तुपाचे वावटळ राहो; माझ्या सर्व अंगात तूप असो, आणि माझ्या मनातही तूप वासो.
गावो ममाग्रतो नित्यं गावः पृष्ठत एव च। गावश्च सर्वगात्रेषु गवांमध्ये वसाम्यहम्
माझ्या पुढे नेहमी गायी असोत, मागेही गायी असोत; माझ्या सर्व अंगात गायी असोत, आणि मी गायींच्या मध्ये वास करतो.
इत्याचम्य जपेन्मंत्रं सायंप्रातरिदं शुचिः। सर्वपापक्षयस्तस्य स्वर्लोके पूजितो भवेत्
अशा प्रकारे आचमन करून, सकाळी आणि संध्याकाळी हा मंत्र शुद्ध मनाने जपावा; त्याचे सर्व पाप नष्ट होते आणि तो स्वर्गात सन्मानित होतो.
यथा गौश्च तथा विप्रो यथाविप्रस्तथा हरिः। हरिर्यथा तथा गंगा एतेन ह्यवृषाः स्मृताः
जशी गाय, तसा ब्राह्मण; जसा ब्राह्मण, तसा हरि; जसा हरि, तशी गंगा—म्हणून हे सर्व पवित्र मानले गेले आहेत.
गावो बंधुर्मनुष्याणां मनुष्या बांधवा गवाम्। गौश्च यस्मिन्गृहे नास्ति तद्बंधुरहितं गृहम्
गायी माणसांच्या नातेवाईक आहेत आणि माणसे गायींच्या; ज्या घरात गाय नाही, ते घर नातेवाईकांशिवाय आहे.
गोमुखे चाश्रिता वेदाः सषडंगपदक्रमाः। शृंगयोश्च स्थितौ नित्यं सहैव हरिकेशवौ
गायीच्या तोंडात वेद आणि त्यांचे सहा अंग नेहमी असतात; आणि दोन्ही शिंगांवर हरि आणि केशव नेहमी वास करतात.
उदरेऽवस्थितः स्कंदः शीर्षे ब्रह्मा स्थितः सदा। वृषद्ध्वजो ललाटे च शृंगाग्र इंद्र एव च
गायीच्या पोटात स्कंद असतो, डोक्यावर नेहमी ब्रह्मा असतो; कपाळावर वृषध्वज (शंकर) आणि शिंगाच्या टोकावर इंद्र असतो.
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषोश्शशिभास्करौ। दंतेषु गरुडो देवो जिह्वायां च सरस्वती
गायीच्या कानांवर अश्विनी कुमार, डोळ्यांत चंद्र आणि सूर्य, दातांत गरुड, आणि जिभेवर सरस्वती असते.
अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे चैव जाह्नवी। ऋषयो रोमकूपेषु मुखतः पृष्ठतो यमः
गायीच्या अपानभागात सर्व तीर्थे, आणि स्त्रावात गंगा असते; केसांच्या मुळांमध्ये ऋषी, आणि तोंड व पाठीमागे यम असतो.
धनदो वरुणश्चैव दक्षिणं पार्श्वमाश्रितौ। वामपार्श्वे स्थिता यक्षास्तेजस्वंतो महाबलाः
गायीच्या उजव्या बाजूला कुबेर आणि वरुण, डाव्या बाजूला तेजस्वी आणि बलवान यक्ष वास करतात.
मुखमध्ये च गंधर्वा नासाग्रे पन्नगास्तथा। खुराणां पश्चिमे पार्श्वेऽप्सरसश्च समाश्रिताः
गायीच्या तोंडाच्या मध्यभागी गंधर्व, नाकाच्या टोकावर सर्प, आणि खुरांच्या मागच्या बाजूला अप्सरा असतात.
गोमये वसते लक्ष्मीर्गोमूत्रे सर्वमंगला। पादाग्रे खेचरा वेद्या हंभाशब्दे प्रजापतिः
गायीच्या शेणात लक्ष्मी, गोमूत्रात सर्व मंगल असते; पायांच्या टोकावर आकाशातील देवता, आणि 'हंभा' या आवाजात प्रजापती असतो.
चत्वारः सागराः पूर्णा धेनूनां च स्तनेषु वै। गां च स्पृशति यो नित्यं स्नातो भवति नित्यशः
चारही सागरे गायीच्या स्तनात भरलेले आहेत; जो माणूस रोज गायीला स्पर्श करतो, तो नेहमी पवित्र राहतो.
अतो मर्त्यः प्रपुष्टैस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते। गवां रजः खुरोद्धूतं शिरसा यस्तु धारयेत्
म्हणून, जो माणूस गायीच्या खुरांनी उडणारे धूळ डोक्यावर घेतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
स च तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते। नारद उवाच-। गवां च दशवर्णानां कस्य दाने च किंफलम्
जो कोणी तीर्थाच्या पाण्यात स्नान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो. नारद म्हणाले — दहा रंगांच्या गायींपैकी, प्रत्येक गायीचे दान केल्याने काय फळ मिळते, हे मला खरीखुरी सांग, गुरुवर्य, जर ते परब्रह्माला प्रिय असेल.
ब्रूहि तत्त्वं गुरुश्रेष्ठ परमेष्ठिन्प्रियं यदि। ब्रह्मोवाच-। श्वेतां गां ब्राह्मणे दत्वा मानवश्चेश्वरो भवेत्
ब्रह्मा म्हणाले — जो मनुष्य ब्राह्मणाला पांढरी गाय दान देतो, तो स्वतःच स्वामी होतो; तो नेहमी राजवाड्यात राहतो आणि सुख उपभोगतो.
प्रासादे वसते नित्यं भोगी च सुखमेधते। धूम्रा तु स्वर्गकांतार संसारे पापमोक्षिणी
धुरकट रंगाची गाय स्वर्गात नेते आणि संसारातील पाप दूर करते. तपकिरी गाय अमर पुण्य देते; काळी गाय दिल्यास कोणीही अधःपतित होत नाही.
अक्षयं कपिलादानं कृष्णां दत्वा न सीदति। पांडुरा दुर्लभा लोके गौरी च कुलनंदिनी
फिकट रंगाची गाय जगात दुर्मिळ असते; पांढरी गाय घराण्याला आनंद देते. लाल डोळ्यांची गाय सौंदर्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, निळी गाय धनाची इच्छा असणाऱ्यांसाठी असते. एकच तपकिरी गाय दिल्यास सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.