महीधरा नागगणा निपेतुरमितौजसः। विषज्वालाकुलैर्वक्त्रैर्विमुंचंतो हुताशनम्
महान पर्वत आणि प्रचंड शक्तीचे नाग गट खाली पडले, त्यांच्या तोंडातून विषाची ज्वाळा आणि अग्नी बाहेर पडत होता.
चतुःशीर्षाः पंचशीर्षाः सप्तशीर्षाश्च पन्नगाः। वासुकिस्तक्षकश्चैव कर्कोटकधनंजयौ
चार, पाच आणि सात डोकी असलेले सर्प—वासुकी, तक्षक, तसेच कर्कोटक आणि धनंजय—
एलामुखः कालियश्च महापद्मश्च वीर्यवान्। सहस्रशीर्षश्शुद्धांगो हेमतालध्वजः प्रभुः
एलामुख, कालिय आणि बलवान महापद्म, सहस्रशिरा, शुद्धांग, सोन्याच्या झेंड्याचा स्वामी — हे सर्व प्रभू.
शेषोनंतो महानागो ह्यप्रकंप्यश्च कंपिताः। दीप्यंतेंतर्जलस्थानि पृथिवीविवराणि वै
शेष, अनंत, हा महान नाग, ज्याला हलवता येत नाही, पण तरीही तो हादरला; पाण्याखालील पृथ्वीच्या कपारी चमकू लागल्या.
सप्तदैत्येंद्रकोपेन कंपितानि समंततः। नानातेजोधराश्चापि पातालतलचारिणः
सात दैत्यराजांच्या रागामुळे सर्वत्र हादरे आले; पाताळात वावरणारे विविध तेजस्वी जीव सुद्धा त्यात होते.
पाताले सहसा क्षुब्धे दुष्प्रकंप्याः प्रकंपिताः। हिरण्यकशिपुर्दैत्यस्तदा संस्पृष्टवान्महीम्1.45.
पाताळ अचानक अस्वस्थ झाल्यावर, ज्यांना हलवता येत नाही तेही हादरले; तेव्हा दैत्य हिरण्यकशिपूने पृथ्वीला स्पर्श केला.
संदष्टौष्ठपुटः क्रुद्धो वराह इव पूर्वजः। गंगा भागीरथी चैव कौशिकी सरयूरपि
रागाने ओठ दातांनी चावलेले, जणू प्राचीन वराहासारखा; गंगा, भागीरथी, कौशिकी आणि सरयू या नद्याही तिथे होत्या.
यमुना चाथ कावेरी कृष्णवेणी च निम्नगा। तुंगभद्रा महावेगा नदी गोदावरी तथा
यमुना, मग कावेरी, कृष्णवेणी ही वेगवान नदी; तुंगभद्रा, प्रचंड प्रवाहाची, आणि गोदावरी सुद्धा.
चर्मण्वती च सिंधुश्च तथा नदनदीपतिः। मेलकप्रभवश्चैव शोणो मणिनिभोदकः
चर्मण्वती आणि सिंधू, तसेच सर्व नद्यांचा स्वामी; मेलकातून उत्पन्न झालेली शोण, जिचे पाणी रत्नांसारखे चमकते.
नर्मदा च शुभस्रोतास्तथा वेत्रवती नदी। गोमती गोकुलाकीर्णा तथा पूर्वा सरस्वती
नर्मदा तिच्या सुंदर प्रवाहासह, तसेच वेत्रवती नदी; गोमाती, गायींनी भरलेली, आणि पूर्वेकडील सरस्वती.
महाकालमहीचैव तमसा पुष्पवाहिनी। जंबूद्वीपं रत्नवच्च सर्वरत्नोपशोभितम्
महाकाळाची भूमी आणि तमसा, फुलांनी वाहणारी; जांबूद्वीप, रत्नांनी उजळलेला, सर्व रत्नांनी सुशोभित.
सुवर्णपुटकं चैव सुवर्णाकरमंडितम्। महानदश्च लौहित्यश्शैलः कांचनशोभितः
सुवर्णपुटक, सोन्याच्या खाणींनी सजलेला; महानदी लोहित्य, आणि सोनेरी तेजाने उजळलेला डोंगर.
पत्तनं कोशकाराणां कशं च रजताकरम्। मगधाश्च महाग्रामाः पुण्ड्रा उग्रास्तथैव च
विणकरांचे नगर, काशा आणि त्याच्या चांदीच्या खाणी; मगधातील मोठी गावे आणि भयंकर पुंड्र लोक सुद्धा.
स्रुघ्ना मल्ला विदेहाश्च मालवाः काशि कोसलाः। भवनं वैनतेयस्य दैत्येंद्रेणाभिकंपितम्
स्रुघ्न, मल्ल, विदेह, मालव, काशी, कोसल; आणि गरुडाचे भवन, जे दैत्यराजाने हादरवले.
कैलासशिखराकारं यत्कृतं विश्वकर्मणा। रत्नतोयो महाभीमो लौहित्यो नाम सागरः
विश्वकर्म्याने केलेले, कैलास शिखरासारखे; रत्नांनी भरलेला, भयंकर असा लोहित्य नावाचा समुद्र.
उदयश्च महाशैल उच्छ्रितः शतयोजनम्। सवर्णवेदिकः श्रीमान्मेघपंक्तिनिषेवितः
उदय हा महान डोंगर, शंभर योजन उंच; सोन्याच्या गॅलऱ्या असलेला, तेजस्वी, आणि मेघांच्या रांगांनी वेढलेला.
भ्राजमानोर्कसदृशैर्जातरूपमयैर्द्रुमैः। सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः
सूर्यासारख्या तेजस्वी, सोन्याने बनवलेल्या झाडांनी उजळलेला; साल, ताड, तमाळ आणि फुलांनी बहरलेले कर्णिकार वृक्ष.
अयोमुखश्च विख्यातः सर्वतो धातुमंडितः। तमालवनगंधश्च पर्वतो मलयः शुभः
अयमुख, सर्वत्र धातूंनी सजलेला, प्रसिद्ध; तमाळ वनांच्या सुवासाने दरवळणारा शुभ मलय पर्वत.
सुराष्ट्राश्च सबाह्लीकाश्शूद्राभीरास्तथैव च। भोजाः पांड्याश्च वंगाश्च कलिंगास्ताम्रलिप्तकाः
सुराष्ट्र, बाहीक, शूद्र, आभीर; भोज, पांड्य, वंग, कलिंग आणि ताम्रलिप्तक हे सर्व लोक.
तथैव पौंड्राः शुभ्राश्च वामचूडास्सकेरलाः। क्षोभितास्तेन दैत्येन देवाश्चाप्सरसां गणाः
तसेच पौंड्र, शुभ्र, वामचूड आणि साकेरल; त्या दैत्याने हादरवलेले, जसे देव आणि अप्सरांचा समुदायही हादरला.
अगस्त्यभवनं चैव यदगस्त्यकृतं पुरा। सिद्धचारणसंघैश्च विप्रकीर्णं मनोहरम्
अगस्त्यांनी पूर्वी बांधलेलं अगस्त्याचं घर सिद्ध आणि चारणांच्या समूहांनी भरलेलं होतं, आणि ते फारच मनोहारी दिसत होतं.
विचित्रनानाविहगं सपुष्पितमहाद्रुमम्। जातरूपमयैः शृंगैरप्सरोगणसेवितम्
त्या ठिकाणी अनेक रंगीबेरंगी पक्षी आणि फुलांनी बहरलेली मोठी झाडं होती, सोन्याच्या शिखरांनी सजलेली आणि अप्सरांच्या समूहांनी वावरणारी होती.
गिरिः पुष्पितकश्चैव लक्ष्मीवान्प्रियदर्शनः। उत्थितः सागरं भित्वा विश्रामश्चंद्रसूर्ययोः
तिथे पुष्पितक नावाचा डोंगर उभा होता, तो फारच सुंदर आणि समृद्ध होता, समुद्र फोडून वर आलेला आणि चंद्रसूर्यांना विश्रांती देणारा होता.
रराज स महाशृंगैर्गगनं विलिखन्निव। चंद्रसूर्यांशुसंकाशैः सागरांबुसमावृतैः
तो डोंगर मोठ्या शिखरांनी आकाशाला जणू काही खरवडत असल्यासारखा चमकत होता, समुद्राच्या पाण्याने वेढलेला आणि चंद्रसूर्याच्या किरणांसारखा तेजस्वी दिसत होता.
विद्युत्त्वान्पर्वतः श्रीमानायतः शतयोजनम्। विद्युतां यत्र संपाता निपात्यंते नगोत्तमे
तो डोंगर वीजांनी भरलेला, शंभर योजन लांब पसरलेला आणि फारच तेजस्वी होता; तिथे त्या उत्तम डोंगरावर वीजांचे झोत कोसळायचे.
ऋषभः पर्वतश्चैव श्रीमानृषभसंस्थितः। कुंजरः पर्वतः श्रीमानगस्त्यस्य गृहं शुभम्
तिथे ऋषभ नावाचा डोंगर बैलासारखा उभा आणि तेजस्वी होता; तसेच कुंजरा नावाचा डोंगरही होता, जो अगस्त्याचं पवित्र घर मानला जायचा.
विमलाख्या च दुर्द्धर्षा सर्पाणां मालती पुरी। तथा भोगवती चापि दैत्येंद्रेणाभिकंपिता
तिथे विमला नावाचं, सर्पांचं आणि कुणीही जिंकू न शकणारं शहर होतं, माळती असंही एक शहर होतं; आणि भोगवती नावाचं, दैत्यराजामुळे हादरलेलं शहरही होतं.
महासेनगिरिश्चैव पारियात्रश्च पर्वतः। चक्रवांश्च गिरिश्रेष्ठो वाराहश्चैव पर्वतः
महालषेण नावाचा मोठा डोंगर, पारियात्र नावाचा डोंगर, चक्रवान हा डोंगरांचा श्रेष्ठ आणि वराह नावाचा डोंगरही तिथे होता.
प्राग्ज्योतिषपुरं चापि जातरूपमयं शुभम्। यस्मिन्नुवास दुष्टात्मा नरको नाम दानवः
तिथे प्राग्ज्योतिष नावाचं सुंदर आणि सोन्याचं शहर होतं, जिथे एकेकाळी दुष्ट मनाचा नरक नावाचा दानव राहत असे.
मेघश्च पर्वतश्रेष्ठो मेघगंभीरनिस्स्वनः। षष्टिस्तत्र सहस्राणि पर्वतानां विशांपते
तिथे मेघ नावाचा डोंगरांचा श्रेष्ठ डोंगर होता, त्याचा आवाज मेघांसारखा गडगडणारा होता; आणि तिथे, राजन, साठ हजार डोंगर होते.