ते सर्वे गगने हृष्टाव्यचरंश्च यथासुखम्। अयोगतश्चाप्यचरद्योगं निशि निशाचरः
ते सर्व आनंदित होऊन आकाशात मुक्तपणे फिरू लागले; आणि रात्री, निशाचराने आपला योग साधला.
सग्रहः सह नक्षत्रैस्तारापतिररिंदम। विवर्णतां च भगवान्गतो दिवि दिवाकरः
ग्रह, नक्षत्रांसह, तारांचा स्वामी आणि शत्रूंचा संहार करणारा, आकाशातील सूर्य फिकट झाला.
कृष्णः कबंधश्च तदा लक्ष्यते सुमहान्दिवि। असृजच्चासितां सूर्यो धूमवत्तां विभावसुः
त्या वेळी, आकाशात एक मोठा काळा, शिरच्छेद झालेला धड दिसला; आणि सूर्याने काळी, धुरकट प्रभा सोडली.
गगनस्थश्च भगवानभीक्ष्णं परिविष्यते। सप्तधूमनिभा घोराः सूर्यादि विसमुत्थिताः
भगवान आकाशात उभा राहून वारंवार वेढला जात होता; सूर्यापासून सात धुराच्या स्तंभांसारख्या भयंकर रूपे प्रकट झाली.
सोमस्य गगनस्थस्य ग्रहास्तिष्ठंति शृंङ्गगाः। वामे च दक्षिणे चैव स्थितौ शुक्रबृहस्पती
आकाशात असलेल्या सोमासोबत ग्रह शृंगांवर उभे आहेत. डाव्या आणि उजव्या बाजूला शुक्र आणि बृहस्पती स्थान घेतले आहेत.
शनैश्चरो लोहितांगो लोहितांगसमद्युतिः। समं समधिरोहंत सर्वे वै गगनेचराः
शनैश्चर, जो मंगळासारखा लाल आणि तेजस्वी आहे, तो आणि इतर सर्व ग्रह एकत्र आकाशात वर गेले.
शृंगाणि शनकैर्घोरा युगांता वर्त्तन ग्रहाः। चंद्रमाश्च सनक्षत्रो ग्रहैः सह तमोनुदः
शृंगं म्हणजेच भयंकर आणि हळूहळू फिरणारे ग्रह, जे युगाच्या शेवटी येतात. चंद्र आणि त्याच्या नक्षत्रांसह हे ग्रह अंधार दूर करतात.
चराचरविनाशाय रोहिणीं नाभ्यनंदत। गृहीतो राहुणा चन्द्र उल्काभिरभिहन्यते
चराचर सृष्टीच्या नाशासाठी रोहिणी आनंदी नव्हती; राहूने चंद्राला पकडले आणि उल्कांनी त्याला आघात केला.
उल्काः प्रज्वलिताश्चंद्रे व्यचरंत यथासुखम्। देवानामधिपो देवः सोप्यवर्षत शोणितम्
चंद्रावर जळणाऱ्या उल्का मनमुराद फिरत होत्या; आणि देवांचा स्वामी, त्या देवाने रक्ताचा वर्षाव केला.
अपतद्गगनादुल्का विद्युद्रूपा महास्वना। अकाले च द्रुमास्सर्वे पुष्प्यंति च फलंति च
आकाशातून वीजेसारखी आणि मोठ्या आवाजाने उल्का पडली; आणि सर्व झाडे वेळीअवेळी फुलली आणि फळली.
लताश्च सफलाः सर्वा या आहुर्दैत्यनाशिकाः। फले फलान्यजायंत पुष्पे पुष्पं तथैव च
सर्व वेलींना, ज्या दैत्यांचा नाश करतात असे म्हणतात, फळ आले; फळात फळे आणि फुलात फुले उमटली.
उन्मीलंति निमीलंति हसंति प्ररुदंति च। विक्रोशंति च गंभीरं धूमायंते ज्वलंति च
त्या उघडतात, मिटतात, हसतात आणि रडतात; खोल आवाजात ओरडतात, धूर करतात आणि जळतातही.
प्रतिमास्सर्वदेवानां कथयंत्यो महद्भयम्। आरण्यैः सह संसृष्टा ग्राम्याश्च मृगपक्षिणः
सर्व देवांच्या मूर्ती मोठ्या भयाची वाणी बोलू लागल्या; त्या वनातील प्राण्यांसोबत मिसळल्या, आणि घरातील जनावरे व पक्षीदेखील.
चुक्रुशुर्भैरवं तत्र मृगयुद्ध उपस्थिते। नद्यश्च प्रतिकूलानि वहंति कलुषोदकाः
शिकारयुद्ध जवळ येताच तिथे वन्य प्राणी भीषण आवाजात ओरडले; आणि नद्या उलट दिशेने गढूळ पाणी वाहू लागल्या.
न प्राकाशंत च दिशो रक्तरेणुसमाकुलाः। वानस्पत्या न पूज्यंते पूजनार्हाः कथंचन
दिशा लाल धुळीने भरून अस्पष्ट झाल्या; आणि जरी वनातील झाडे पूजेसाठी योग्य असली, तरी त्यांची पूजा झाली नाही.
वायुवेगेन हन्यंते भज्यंते प्रणमंति च। तथा च सर्वभूतानां छाया न परिवर्त्तते
वाऱ्याच्या जोराने ती झाडे आपटली, तुटली आणि वाकली; तसेच सर्व जीवांची सावली बदलली नाही.
अपरेण गते सूर्ये सलोकानां युगक्षये। तदा हिरण्यकशिपोर्दैत्यस्योपरिवेश्मनः
सूर्य अस्ताला गेल्यावर, सर्व लोकांच्या युगाच्या शेवटी, त्या वेळी हिरण्यकशिपू या दैत्याच्या महालावर—
भांडागारायुधागारे निविष्टमभवन्मधु। असुराणां विनाशाय सुराणां विजयाय च
भांडार आणि शस्त्रागारात मध प्रकट झाले, दैत्यांच्या विनाशासाठी आणि देवांच्या विजयासाठी.
दृश्यंते विविधोत्पाता घोराघोरनिदर्शनाः। एते चान्ये च बहवो घोररूपाः समुत्थिताः
विविध प्रकारचे भयंकर आणि विचित्र अपशकुन दिसू लागले; आणि असे अनेक भयानक रूपे उगवली.
दैत्येंद्रस्य विनाशाय दृश्यंते रणशंसिनः। मेदिन्यां कंपमानायां दैत्येंद्रेण महात्मनः
दैत्यराजाच्या विनाशासाठी युद्धाची चिन्हे दिसू लागली; आणि पृथ्वी त्या महान दैत्यराजाच्या भाराने थरथरू लागली.
महीधरा नागगणा निपेतुरमितौजसः। विषज्वालाकुलैर्वक्त्रैर्विमुंचंतो हुताशनम्
महान पर्वत आणि प्रचंड शक्तीचे नाग गट खाली पडले, त्यांच्या तोंडातून विषाची ज्वाळा आणि अग्नी बाहेर पडत होता.
चतुःशीर्षाः पंचशीर्षाः सप्तशीर्षाश्च पन्नगाः। वासुकिस्तक्षकश्चैव कर्कोटकधनंजयौ
चार, पाच आणि सात डोकी असलेले सर्प—वासुकी, तक्षक, तसेच कर्कोटक आणि धनंजय—
एलामुखः कालियश्च महापद्मश्च वीर्यवान्। सहस्रशीर्षश्शुद्धांगो हेमतालध्वजः प्रभुः
एलामुख, कालिय आणि बलवान महापद्म, सहस्रशिरा, शुद्धांग, सोन्याच्या झेंड्याचा स्वामी — हे सर्व प्रभू.
शेषोनंतो महानागो ह्यप्रकंप्यश्च कंपिताः। दीप्यंतेंतर्जलस्थानि पृथिवीविवराणि वै
शेष, अनंत, हा महान नाग, ज्याला हलवता येत नाही, पण तरीही तो हादरला; पाण्याखालील पृथ्वीच्या कपारी चमकू लागल्या.
सप्तदैत्येंद्रकोपेन कंपितानि समंततः। नानातेजोधराश्चापि पातालतलचारिणः
सात दैत्यराजांच्या रागामुळे सर्वत्र हादरे आले; पाताळात वावरणारे विविध तेजस्वी जीव सुद्धा त्यात होते.
पाताले सहसा क्षुब्धे दुष्प्रकंप्याः प्रकंपिताः। हिरण्यकशिपुर्दैत्यस्तदा संस्पृष्टवान्महीम्1.45.
पाताळ अचानक अस्वस्थ झाल्यावर, ज्यांना हलवता येत नाही तेही हादरले; तेव्हा दैत्य हिरण्यकशिपूने पृथ्वीला स्पर्श केला.
संदष्टौष्ठपुटः क्रुद्धो वराह इव पूर्वजः। गंगा भागीरथी चैव कौशिकी सरयूरपि
रागाने ओठ दातांनी चावलेले, जणू प्राचीन वराहासारखा; गंगा, भागीरथी, कौशिकी आणि सरयू या नद्याही तिथे होत्या.
यमुना चाथ कावेरी कृष्णवेणी च निम्नगा। तुंगभद्रा महावेगा नदी गोदावरी तथा
यमुना, मग कावेरी, कृष्णवेणी ही वेगवान नदी; तुंगभद्रा, प्रचंड प्रवाहाची, आणि गोदावरी सुद्धा.
चर्मण्वती च सिंधुश्च तथा नदनदीपतिः। मेलकप्रभवश्चैव शोणो मणिनिभोदकः
चर्मण्वती आणि सिंधू, तसेच सर्व नद्यांचा स्वामी; मेलकातून उत्पन्न झालेली शोण, जिचे पाणी रत्नांसारखे चमकते.
नर्मदा च शुभस्रोतास्तथा वेत्रवती नदी। गोमती गोकुलाकीर्णा तथा पूर्वा सरस्वती
नर्मदा तिच्या सुंदर प्रवाहासह, तसेच वेत्रवती नदी; गोमाती, गायींनी भरलेली, आणि पूर्वेकडील सरस्वती.