दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा महासुरः। घटाभो विटरूपश्च ज्वलनश्चेंद्रतापनः
दशग्रीव, वाली, मेघवासा हा महान असुर, घटाभ, विटरूप, ज्वलन आणि इंद्रतापन— हे सर्व एकत्र आहेत.
दैत्यदानवसंघास्ते सर्वे ज्वलितकुंडलाः। स्रग्विणो वर्मिणः सर्वे सर्वे च चरितव्रताः
हे सर्व दैत्य आणि दानव चमकत्या कुंडलांनी, फुलांच्या माळांनी आणि कवचांनी सजलेले आहेत. हे सर्व आपापल्या व्रताला कटिबद्ध आहेत.
सर्वे लब्धवराः शूरास्सर्वे विहितमृत्यवः। एते चान्ये च बहवो हिरण्यकशिपुं प्रभुम्
हे सर्व शूरवीर आहेत, त्यांना वर मिळाले आहेत आणि त्यांच्या मृत्यूची वेळ ठरलेली आहे. हे आणि असे अनेक हिरण्यकशिपू या आपल्या स्वामीची सेवा करतात.
उपासते महात्मानं सर्वे दिव्यपरिच्छदाः। विमानैर्विविधाकारैर्भ्राजमानैरिवाग्निभिः
हे सर्व दिव्य अलंकारांनी सजलेले, विविध प्रकारच्या तेजस्वी विमानांमध्ये बसून, अग्नीप्रमाणे झळाळणाऱ्या सभेत त्या महात्म्याची भक्ती करतात.
महेन्द्रवपुषः सर्वे विचित्रांगदबाहवः। भूषितांगा दितेः पुत्रास्तमुपासत सर्वतः
महेंद्रासारखे तेजस्वी रूप, सुंदर अंगदांनी सजलेली भुजा, आणि अलंकारांनी सुशोभित शरीर असलेले दितीचे सर्व पुत्र चारही बाजूंनी त्याची पूजा करतात.
ऐश्वर्यं दैत्यसिंहस्य यथा तस्य महात्मनः। न श्रुतं नैव दृष्टं च कस्यापि भुवनत्रये
त्या दैत्यसिंहाच्या, त्या महात्म्याच्या ऐश्वर्याची कीर्ती त्रैलोक्यात कुणीही ऐकली नाही किंवा पाहिली नाही.
रजतकनकचित्रवेदिकायां परिकृतरत्नविचित्रवीथिकायाम्। स ददर्श मृगाधिपः सभायां सुरुचिर जालगवाक्षशोभितायाम्
चांदी आणि सोन्याच्या वेदिकांनी, रत्नांनी सजलेल्या गल्ल्यांनी आणि जाळीदार खिडक्यांनी शोभित अशा सभागृहात मृगांचा स्वामी त्या सुंदर सभेला पाहतो.
कनकवलयहारभूषितांगं दितितनयं स मृगाधिपो ददर्श। दिवसकरकरप्रभं ज्वलंतं दितिजसहस्रशतैर्निषेव्यमाणम्
मृगांचा स्वामी दितीपुत्राला पाहतो, ज्याचे शरीर सोन्याच्या कड्यांनी आणि हारांनी सजलेले आहे, सूर्याच्या किरणांसारखे तेजस्वी आहे आणि ज्याची सेवा शेकडो हजारो दैत्य करतात.
ततो दृष्ट्वा महाभागं कालचक्रमिवागतम्। नारसिंहवपुश्छन्नं भस्मच्छन्नमिवानलम्
मग त्या तेजस्वी पुरुषाला पाहून, जो काळचक्रासारखा प्रकट झाला आहे, ज्याचे नरसिंह रूप लपलेले आहे, अग्नी जसा राखेखाली लपतो तसा—
हिरण्यकशिपोः पुत्रः प्रह्लादो नाम वीर्यवान्। दिव्येन वपुषा सिंहमपश्यद्देवमागतम्
हिरण्यकशिपूचा पराक्रमी पुत्र प्रह्लाद त्या सिंहमूर्ती देवाचे, दिव्य रूपात प्रकट झाल्याचे, दर्शन घेतो.
तं दृष्ट्वा रुक्मशैलाभमपूर्वां तनुमाश्रितम्। विस्मिता दानवाः सर्वे हिरण्यकशिपुश्च सः
त्या अद्भुत, सुवर्ण पर्वतासारख्या रूपाला पाहून सर्व दानव आणि हिरण्यकशिपू स्वतःही आश्चर्यचकित झाले.
प्रह्लाद उवाच-। महाराज महाबाहो दैत्यानामादिसंभव। न श्रुतं नैव मे दृष्टं नारसिंहमिदं वपुः
प्रह्लाद म्हणतो— हे महाराज, महाबाहू, दैत्यांचे आदि, मी कधीही हे नरसिंह रूप ऐकले नाही किंवा पाहिले नाही.
अव्यक्तं परमं दिव्यं किमिदं रूपमागतम्। दैत्यांतकरणं घोरं शंसतीव मनो मम
हे रूप अस्पष्ट, परम आणि दिव्य आहे—हे काय प्रकट झाले आहे? माझ्या मनाला वाटते की हे भयंकर आहे, दैत्यांचा संहार करणारे आहे.
अस्य देवाः शरीरस्थाः सागराः सरितस्तथा। हिमवान्पारियात्रश्च ये चान्ये कुलपर्वताः
या देहात देव, समुद्र, नद्या, हिमालय, पारियात्र आणि इतर कुलपर्वत वास करतात.
चंद्रमास्सहनक्षत्रैरादित्या रश्मिभिः सह। धनदो वरुणश्चैव यमः शक्रः शचीपतिः
चंद्र ताऱ्यांसह, सूर्य किरणांसह, कुबेर, वरुण, यम, शक्र आणि शचीपती हे सगळे त्याच्यात आहेत.
मरुतो देवगंधर्वा ऋषयश्च तपोधनाः। नागा यक्षाः पिशाचाश्च राक्षसा भीमविक्रमाः
मरुत, दिव्य गंधर्व, तपस्वी ऋषी, नाग, यक्ष, पिशाच आणि भयंकर पराक्रमी राक्षस हे सर्व त्याच्यात आहेत.
ब्रह्मा देवाः पशुपतिर्ललाटस्था भ्रमंति हि। स्थावराणि च सर्वाणि जंगमानि तथैव च
ब्रह्मा, देव, पशुपती हे त्याच्या कपाळावर फिरतात. तसेच सर्व स्थावर आणि जंगम जीवही त्याच्यात आहेत.
भवांश्च सहितोस्माभिः सर्वैर्दैत्यगणैर्वृतः। विमानशतसंकीर्णा सर्वा या भवतः सभा
आणि तुम्ही, आम्ही आणि सर्व दैत्यगण, शेकडो विमानांनी वेढलेले, हे सर्व तुमच्या सभेत उपस्थित आहोत.
सर्वं त्रिभुवनं राजन्लोकधर्मश्च शाश्वतः। दृश्यते नरसिंहेस्मिंस्तथेदं निखिलं जगत्
राजा, हे बघा — त्रैलोक्य आणि सर्व लोकांचे शाश्वत नियम या नरसिंहामध्ये स्पष्ट दिसतात; तसेच हे संपूर्ण जगही इथे प्रकट झाले आहे.
प्रजापतिश्चात्र मनुर्महात्मा ग्रहाश्च योगाश्च मही नभश्च। उत्पातकालश्च धृतिर्मतिश्च रतिश्च सत्यं च तपो दमश्च
इथे प्रजापती, महान आत्मा मनु, सर्व ग्रह, योग, पृथ्वी आणि आकाश आहेत; संकटाचा काळ, धैर्य, बुद्धी, आनंद, सत्य, तप आणि संयम हेही इथे आहेत.
सनत्कुमारश्च महानुभावो विश्वे च देवा ॠषयश्च सर्वे। क्रोधश्च कामश्च तथैव हर्षो दर्पश्च मोहः पितरश्च सर्वे
महान सामर्थ्य असलेले सनत्कुमार, सर्व विश्वदेव, सर्व ऋषी, क्रोध, काम, हर्ष, गर्व, मोह आणि सर्व पितरही इथे उपस्थित आहेत.
प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा हिरण्यकशिपुः प्रभुः। उवाच दानवान्सर्वान्गणांश्च सगणाधिपः
प्रह्लादाचे शब्द ऐकून, हिरण्यकशिपू प्रभूने सर्व दानव आणि त्यांच्या प्रमुखांशी बोलायला सुरुवात केली.
मृगेंद्रो गृह्यतामेष अपूर्वां तनुमास्थितः। यदि वा संशयः कश्चिद्वध्यतां वनगोचरः
हा पशूंचा राजा, ज्याने अद्भुत रूप धारण केले आहे, त्याला पकडा; किंवा काही शंका असेल, तर या वनवासीला ठार मारा.
ते दानवगणास्सर्वे मृगेंद्रं भीमविक्रमम्। परिक्षिपंतो मुदितास्त्रासयामासुरोजसा
ते सर्व दानवगण आनंदाने त्या भयंकर शक्ती असलेल्या मृगेन्द्राला वेढून उभे राहिले आणि आपल्या सामर्थ्याने त्याला घाबरवू लागले.
सिंहनादं विमुच्याथ नरसिंहो महाबलः। बभंज तां सभां सर्वां व्यादितास्य इवांतकः
मग नरसिंहाने प्रचंड सिंहगर्जना केली आणि मोठ्या तोंडाने, जणू मृत्यूच उघडला आहे, तशी संपूर्ण सभा उद्ध्वस्त केली.
सभायां भज्यमानायां हिरण्यकशिपुः स्वयम्। चिक्षेपास्त्राणि सिंहस्य रोषव्याकुललोचनः1.45.
सभेचा नाश होत असताना, हिरण्यकशिपू स्वतःच रागाने डोळे लाल करून सिंहावर शस्त्र फेकू लागला.
सर्वास्त्राणामथ श्रेष्ठं दंडमस्त्रं सुदारुणम्। कालचक्रं तथा घोरं विष्णुचक्रं तथापरं
मग त्याने सर्व शस्त्रांपैकी सर्वात भयंकर — दंडास्त्र, भीषण काळचक्र आणि विष्णुचक्र — अशी शस्त्रे वापरली.
पैतामहं महात्युग्रं त्रैलोक्यनिर्मितं महत्। विचित्रामशनिं चैव शुष्काद्रं चाशनिद्वयम्
त्याने अत्यंत उग्र, त्रैलोक्यासाठी बनवलेले पितामहास्त्र, अद्भुत वज्र, तसेच कोरडे आणि ओले असे दोन्ही वज्रही वापरले.
रौद्रं तथोग्रशूलं च कंकालं मुसलं तथा। अस्त्रं ब्रह्मशिरश्चैव ब्राह्ममस्त्रं तथैव च
त्याने रौद्र, भयंकर शूल, कंकाळ, गदा, ब्रह्मशिर, आणि ब्राह्म असे शस्त्रही वापरले.
नारायणास्त्रमैंद्रं च आग्नेयं शैशिरं तथा। वायव्यं मथनं चैव कपालमथ किंकरम्
त्याने नारायणास्त्र, ऐंद्र, अग्नी, शैशिर, वायव्य, मंथन, कपाळ आणि किंकर अशी शस्त्रेही सोडली.