वामनेत्रप्रकंपं च वक्त्रशोषं मनोमयम्। स्वकानां वक्त्रपद्मानां म्लानतां च व्यलोकयत्
त्याने पाहिलं की डोळ्यांत कंप, तोंडाला काळजीमुळे कोरडेपणा, आणि आपल्या लोकांच्या कमळासारख्या चेहऱ्यांवर मरगळ पसरली आहे.
दुष्टांश्च प्राणिनो रौद्रान्सोपश्यद्दुष्टवादिनः। तदचिंत्यैव दितिजो न्यस्तचित्तोभवत्क्षणात्
त्याने रागीट आणि वाईट बोलणारे दुष्ट जीवही पाहिले; आणि त्या क्षणीच दितीपुत्राचा मन निराशेने भरून गेलं.
यावद्गजघटाघंटा घनत्काररवोत्कटाम्। तद्वत्तुरंगसंघातहेषोत्साहविभूषिताम्
इतक्यात, हत्तींच्या फौजांचा गजर, मोठ्या घंटांचा गडगडाट, आणि उत्साही घोड्यांच्या हिणकसाने सारा परिसर दुमदुमून गेला.
सैन्यैस्सेनान्तरोदग्र ध्वजराजैर्विराजिताम्। विमानैश्चाद्भुताकारैश्चलितामलचामरैः
ती सेना उंच ध्वजांनी, अद्भुत आकाराच्या रथांनी आणि शुद्ध चामरांनी सजलेली होती, जे वारंवार हलत होते.
विभूषणपिनद्धां च किन्नरोद्गीतनादिताम्। नाना नाकतरूत्फुल्ल कुसुमापीडधारिणीम्
ती सेना अलंकारांनी सजलेली, किन्नरांच्या गाण्यांनी निनादलेली, आणि विविध स्वर्गीय फुलांच्या माळांनी शोभलेली होती.
विशोकास्त्रपरिस्फार चर्मनिर्मलदर्शिनीं। विद्युत्पुष्टद्युतिधरां नानावाद्यविनादिताम्
त्याने पाहिलं की ती सेना, शस्त्रांच्या तेजाने झळाळणारी, दु:खरहित, वीजेसारखी चमकणारी आणि अनेक वाद्यांच्या गजराने भरलेली आहे.
सेनां नाकसदां दैत्यः प्रासादस्थो व्यलोकयत्। सचिंतयामास तदा किंचिद्विभ्रांतमानसः
आपल्या राजवाड्यातून त्या दैत्याने देवांची सेना पाहिली; आणि त्याचं मन थोडं अस्वस्थ झालं, तो विचार करू लागला.
अपूर्वः को भवेद्योद्धा यो मया न विनिर्जितः। ततश्चिंताकुलो दैत्यः शुश्राव कटुकाक्षरम्। सिद्धवंदिभिरुद्घुष्टमिदं हृदयदारुणम्
'हा नवा योद्धा कोण असावा, जो आजवर माझ्यापासून जिंकला गेला नाही?' अशा विचारांनी गोंधळलेला दैत्य, सिद्ध गायकांनी उच्चारलेली ती कठोर, काळजाला भिडणारी वचने ऐकू लागला.
जयातुलशक्तिदीधितिपंजरभुजदंडप्रचंडतर। रभससुरवदनकुमुदविकासनविलासनेत्र कुमारवर
जय हो त्या अद्वितीय शक्तिमानाला, ज्याचा तेज जणू प्रखरतेच्या पिंजऱ्यासारखा आहे, ज्याचे भुजदंड प्रचंड आहेत, आणि ज्याच्या डोळ्यांना उत्साही देवांच्या उमलत्या कमळासारख्या चेहऱ्यांचा आनंद मिळतो— त्या कुमाराला विजय असो!
जय दितिजकुलमहोदधि बडवानल मधुरमयूररथ सुरमकुट कोटि कुंचित चरण नखांकुर महासेन
जय हो महासेन, जो दैत्यांच्या महासागराला जाळणाऱ्या अग्नीप्रमाणे प्रखर आहे, मधुर मोररथावर आरूढ आहे, आणि ज्याच्या पायाच्या नखांवर असंख्य देवांच्या मुकुटांचे चिन्ह उमटले आहे!
जय चलितललित चूडाकलापनवविमलकमल। दंडकांत दैत्येशवंश दुःसह दावानल
जय हो, ज्याच्या शिरोमणीची लयबद्ध हालचाल नवीन कमळासारखी निर्मळ आहे, दंडकाचा प्रिय, दैत्यराजांच्या सहन न होणाऱ्या वंशाला जाळणारा वनातील अग्नी!
जय विशाखविभोजय बालसप्तवासर भुवनालिशोकशमन जय सकललोक दितिसुतधुरंधरनाशक स्कंद
जय हो, विश्वाखा प्रभू, सात दिवसांचा बालक, सर्व लोकांचे दु:ख दूर करणारा; जय हो स्कंद, सर्व दैत्यराजांचा नाश करणारा!
श्रुत्वैतत्तारकः सर्वमुद्घुष्टं देववंदिभिः। सस्मार ब्रह्मणो वाक्यं वधं बालादुपस्थितं
हे सर्व देवगायकांनी मोठ्या आवाजात सांगितल्यावर तारकाने ब्रह्मदेवाने सांगितलेली वाणी आणि लवकरच त्या मुलाच्या हातून आपला मृत्यू येणार आहे हे आठवले.
स्मृत्वा धर्मौघविध्वंसी सदा वीरपदानुगः। मंदिरान्निर्जगामाशु शोकग्रस्तेन चेतसा
तो नेहमी शूरवीरांच्या मार्गावर असला, तरी धर्माचा नाश करणारा आहे, हे लक्षात येताच, शोकाने भरलेल्या मनाने तो पटापट आपल्या राजवाड्यातून बाहेर पडला.
कालनेमिमुखा दैत्याः संत्रस्ता भ्रांतचेतसः। स्वेष्वनीकेषु च तदा त्वरा विस्मितचेतसः
कालनेमि यांच्या पुढेमागे असलेले सर्व दैत्य घाबरले होते, त्यांचे मन गोंधळले होते; आपल्या सैन्यातच ते घाईने आणि आश्चर्याने भरलेले दिसत होते.
हिरण्यकशिपुः प्राह दानवानां धुरंधरः। त्रपाकरं भवेन्मह्यं बालस्यास्य पलायनम्
दैत्यमध्ये प्रमुख असलेल्या हिरण्यकशिपूने सांगितले, 'या मुलाचे पळून जाणे माझ्यासाठी लाजिरवाणे ठरेल.'
यद्यहं हंतवे यामि सोपि वै कमलाश्रितः। हत्वाहं बालकं चैनं दुःस्पर्शः स्यामकारणं
'जर मी त्याला मारायला गेलो, तर तो लक्ष्मीच्या आश्रयाने सुरक्षित आहे; आणि जर मी या मुलाला मारले, तर मी विनाकारण अस्पृश्य होईन.'
यात धावत गृह्णीत योजयध्वं वरूथिनीम्। कुमारं तारको दृष्ट्वा बभाषे भीषणाकृतिः
'जा, धावा, त्याला पकडा! सैन्य गोळा करा!' असे सांगून, त्या भीषण रूपाच्या तारकाने त्या मुलाला पाहून बोलायला सुरुवात केली.
किं बाल योद्धुकामोसि क्रीडकंदुकलीलया। येनातपो निसृष्टस्ते सत्संगरविभाषक
'अरे मुला, तुला का लढायची इच्छा आहे? हे तुला खेळ वाटतो का? तुला कोण पाठवले, हे चांगल्या मंडळींमध्ये बोलणारा?'
बालत्वादथ ते बुद्धिरेवं स्वल्पार्थदर्शिनी। कुमारोपि तमग्रस्थं बभाषे हर्षवत्तमं
'तुझ्या लहान वयामुळे तुझे समजणे फारच मर्यादित आहे.' तरीही तो मुलगा, समोर उभा राहून, मोठ्या आनंदाने बोलला.
शृणु तारक शास्त्रार्थ इह नैव निरूप्यते। शस्त्रैरर्था न दृश्यंते समरे निर्भरं भये
'ऐक तारका, इथे शास्त्राचा अर्थ ठरवायचा नाही; युद्धात तर शस्त्रांनी अर्थ दिसत नाही, विशेषतः मोठ्या भीतीमध्ये.'
शिशुत्वं मावमंस्था मे शिशुः कष्टो भुजंगमः। दुष्प्रेक्षो भास्करो बालस्तथाहं दुर्जयः शिशुः
'माझ्या बालपणाला कमी लेखू नकोस; लहान सापही धोकादायक असतो, लहान सूर्यही डोळ्यांना सहन होत नाही, तसेच मीही जरी मुलगा असलो तरी मला हरवणे कठीण आहे.'
अल्पाक्षरो न मंत्रः किं सस्फुरो दैत्य दृश्यते। कुमारे प्रोक्तवत्येवं दैत्यश्चिक्षेप मुद्गरं
'मंत्र जरी थोड्या अक्षरांचा असला, तरी तो प्रभावी असतो, हे दैत्या.' असे कुमाराने सांगितल्यावर त्या दैत्याने मोठा गदा फेकला.
कुमारस्तं निरासोग्रं चक्रेणामोघवर्चसा। ततश्चिक्षेप दैत्येंद्रो भिंदिपालमयोमयं
त्या भीषण गदेला कुमाराने आपल्या अपराजित तेजाने चक्राने परतवले; मग दैत्यांचा राजा लोखंडी गदा फेकू लागला.
करेण तं च जग्राह कार्तिकेयोमरारिहा। गदां मुमोच दैत्याय समुत्थाय खरस्वनाम्
कार्तिकेयाने, देवांचा शत्रू संपवणारा, ती गदा हातात पकडली आणि उठून मोठ्या आवाजात गर्जणारी गदा त्या दैत्यावर फेकली.
तया हतस्ततो दैत्यश्चकम्पेचलराडिव। मेने च दुर्जयं दैत्यस्तदाबालं सुदुःसहं
त्या गदेमुळे दैत्य घायाळ झाला आणि पर्वतराजासारखा थरथर कापू लागला; तेव्हा त्या दैत्याने त्या मुलाला खरोखरच अजिंक्य आणि अत्यंत भयंकर समजले.
चिंतयामास बुद्ध्या वै प्राप्तः कालो न संशयः। कंपितं च समालोक्य कालनेमि पुरोगमाः
त्याच्या मनात विचार आला, 'नक्कीच आता माझा काळ आला.' आणि कालनेमि यांच्या पुढेमागे असलेल्यांनी ते थरथरणे पाहिले.
सर्वे देत्यैश्वरा जघ्नुः कुमारं रणदारुणं। स तैः प्रहारैरस्पृष्टस्तथा क्लैशैर्महाद्युतिः1.44.
सर्व दैत्यांचे प्रमुख त्या भयंकर युद्धात त्या मुलावर तुटून पडले; पण त्यांच्या हल्ल्यांनी आणि यातनांनी तो तेजस्वी मुलगा काहीच स्पर्शला नाही.
स बालो बलिभिर्वेगैरयुध्यद्दानवै रणे। रणशौण्डाश्च दैत्येंद्रा पुःनर्जघ्नुः शिलीमुखैः
तो मुलगा बलवान दैत्यांशी मोठ्या वेगाने युद्ध करू लागला; आणि पुन्हा युद्धात कुशल असलेल्या दैत्यराजांनी त्याच्यावर बाणांचा वर्षाव केला.
कुमारं समरे दैत्या बलिनो देवकंटकाः। कुमारस्य व्यथा नाभूद्दैत्यास्त्रनिहतस्य तु
शक्तिशाली, देवांना त्रास देणारे दैत्य त्या मुलावर युद्धात तुटून पडले; पण दैत्यांच्या शस्त्रांनी जरी घाव घातला तरी त्या मुलाला काहीही वेदना झाली नाही.