हर्षात्सोवाच पास्यामि पद्मपत्रे स्थितं पयः। ततःस्ता ऊचुरखिलाः कृत्तिका हिमशैलजाम्
आनंदाने तिने म्हटले, "मी या कमळाच्या पानावरचे पाणी पिणार आहे." तेव्हा सर्व कृतिका हिमालयकन्येला म्हणाल्या.
कृत्तिका ऊचुः-। दास्यामो दयिते गर्भे संभूतो यो भविष्यति। सोस्माकमपि पुत्रः स्यादस्मत्त्राता च वृत्तिमान्
कृतिका म्हणाल्या, "प्रिय सखी, तुझ्या पोटी जो जन्माला येईल, तो आमचाही मुलगा असावा आणि तो आमचा रक्षण करणारा व सद्गुणी असावा."
त्रिषु लोकेषु विख्यातः सर्वेष्वपि शुभानने। इत्युक्तोवाच गिरिजा कथं मद्गात्रसंभवैः
"तो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध होईल, हे शुभेच्छुक मुखवाली!" असे सांगितल्यावर, गिरिजा म्हणाली, "माझ्या देहातून जन्मलेला मुलगा तुमचा कसा होईल?"
सर्वैरवयवैर्युक्तो भवतीभ्यः सुतो भवेत्। ततस्तां कृत्तिका ऊचुर्विधास्यामोस्य वै वयम्
"तो सर्व अंगांनी पूर्ण असलेला तुमचा मुलगा कसा होईल?" असे तिने विचारले. तेव्हा कृतिकांनी उत्तर दिले, "आम्ही तसेच घडवू."
उत्तमान्युत्तमांगानि यद्येवं तु भविष्यति। उक्ता वै शैलजा प्राह भवत्वेवमनिंदिताः
"जर तसेच होणार असेल, तर उत्तम अवयव उत्तम ठिकाणी असावेत," असे शैलजाने सांगितले, "असेच होवो, कुणाचाही दोष लागू नये."
ततस्तु हर्षसंपूर्णा पद्मपत्रस्थितं पयः। तस्यै ददुस्तया चापि तत्पीतं क्रमशो जलम्
मग त्या आनंदाने भरून गेल्या आणि कमळाच्या पानावरचे पाणी तिला दिले. तिने ते पाणी हळूहळू प्यायला.
पीते तु सलिले चैव तस्मिन्नेव क्षणे वरः। विपाट्य देव्याश्च ततो दक्षिणं कुक्षिमुद्गतः
ती पाणी प्यायल्यानंतर त्याच क्षणी एक अद्भुत गोष्ट घडली—देवीच्या उजव्या कुशीतून एक वर प्रकट झाला.
निश्चक्रामाद्भुतो बालो रोगशोकविनाशनः। प्रभाकरकरव्रात प्रकारप्रकरप्रभुः
तेथून एक अद्भुत बालक बाहेर आला, जो रोग व दुःखाचा नाश करणारा, सूर्यकिरणांच्या झुंडीप्रमाणे तेजस्वी आणि तेजस्वी सैन्यांचा स्वामी होता.
गृहीतनिर्मलोदग्र शक्तिशूलांकुशोनलः। दीप्तो मारयितुं दैत्यानुत्थितः कनकच्छविः
त्याच्या हातात निर्मळ व उंच भाले, त्रिशूळ, अंकुश आणि अग्नी होते. तो तेजाने प्रज्वलित झाला होता, दैत्यांचा नाश करण्यासाठी उठलेला, आणि त्याचा रंग सोन्यासारखा होता.
एतस्मात्कारणादेव कुमारश्चापि सोभवत्। वामं विदार्य निष्क्रांतस्ततो देव्याः पुनः शिशुः
या कारणामुळे कुमाराचा जन्म झाला. मग देवीच्या डाव्या कुशीतून पुन्हा एक बालक प्रकट झाला.
स्कंदोथ वदनाद्वह्नेः शुभ्रात्षड्वदनोरिहा। कृत्तिकासलिलादेव शाखाभिः सविशेषतः
स्कंद, अग्नीच्या तोंडातून, शुद्ध आणि सहा मुखांचा येथे प्रकट झाला, विशेषतः कृतिकांच्या पाण्यातून, आणि त्याला अनेक शाखा होत्या.
शाखाः शिवाः समाख्याताः षट्सुवक्त्रेषु विस्तृताः। यतस्ततो विशाखोसौ ख्यातो लोकेषु षण्मुखः
त्या शाखा शुभ मानल्या जातात, त्या सहा मुखांमध्ये पसरलेल्या आहेत. म्हणून तो विशाखा आणि षण्मुख या नावांनी लोकांत प्रसिद्ध आहे.
स्कंदो विशाखः षड्वक्त्रः कार्तिकेयश्च विश्रुतः। पक्षे चैत्रस्य बहुले पंचदश्यां महाबलौ
स्कंद, विशाखा, सहा मुखांचा आणि कार्तिकेय—तो प्रसिद्ध आहे. चैत्र महिन्याच्या कृष्णपक्षातील पंचदशीला हे दोघे महान शक्तिमान जन्मले.
संभूतावर्कसदृशौ विशाले शरकानने। सिते पक्षे तु पंचम्यां तथैतौ पावकानलौ
ते दोघे सूर्यासारखे भासणारे, विशाल शरवनात जन्मले. शुक्लपक्षातील पंचमीला हे दोघे अग्नीपासून उत्पन्न झालेले तेजस्वी दिसले.
बालकाभ्यां चकारैकं संध्यायामेव भूतये। तस्यामेव ततः षष्ठ्यामभिषिक्तो गुहः प्रभुः
त्या दोन मुलांपासून संध्याकाळी एक रूप तयार केले गेले. त्याच षष्ठीला गुहा या प्रभूचे अभिषेक करण्यात आले.
सर्वैरमरसंघातैर्ब्रह्मोपेंद्रेंद्र भास्करैः। गंधमाल्यैः शुभैर्धूपैस्तथा क्रीडनकैरपि
सर्व देव, ब्रह्मा, उपेंद्र, इंद्र आणि सूर्य यांनी सुगंधी फुले, शुभ धूप आणि खेळणी यांसह त्याचा सत्कार केला.
छत्रैश्चामरजालैश्च भूषणैश्च विलेपनैः। अभिषिक्तो विधानेन यथावत्षण्मुखः प्रभुः
त्याला छत्र, चामर, हार, दागिने आणि सुगंधी उटणे याने योग्य पद्धतीने अभिषेक केला गेला, जसा षण्मुख महाशक्तिशाली आहे तसा.
सुतामस्मै ददौ शक्रो देवसेनेति विश्रुताम्। पत्न्यर्थं देवदेवेशो ददौ विष्णुरथायुधम्1.44.
इंद्राने त्याला देवसेना नावाची, सर्वत्र प्रसिद्ध असलेली आपली कन्या पत्नी म्हणून दिली; आणि देवांचा देव विष्णूने त्याला दिव्य शस्त्र दिले.
यक्षाणां दशलक्षाणि ददावस्य धनाधिपः। ददौ हुताशनस्तेजो ददौ वायुश्च वाहनम्
कुबेराने त्याला एक लाख यक्ष दिले; अग्नीने आपली तेज दिली आणि वायूने वाहन दिले.
ददौ क्रीडनकं त्वष्टा कुक्कुटं कामरूपिणम्। एवं सुरास्तु ते सर्वे परिवारमनन्तकम्
त्वष्ट्याने त्याला एक खेळण्याचा, इच्छेनुसार रूप बदलणारा कोंबडा दिला; अशा प्रकारे सर्व देवांनी त्याला अंतहीन असा परिवार दिला.
ददुर्मुदितचेतस्काः स्कंदायादित्यवर्चसे। जानुभ्यामवनौ स्थित्वा सुरसंघास्तमस्तुवन्
आनंदी मनाने, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असलेल्या देवांनी या सर्व गोष्टी स्कंदाला दिल्या; मग पृथ्वीवर गुडघे टेकून देवसमूहांनी त्याची स्तुती केली.
स्तोत्रेणानेन वरदं षण्मुखं मुख्यशः सुराः। देवा ऊचुः-। नमः कुमाराय महाप्रभाय स्कंदाय चास्कंदितदानवाय
या स्तोत्राने प्रमुख देवांनी वर देणाऱ्या षण्मुखाची स्तुती केली: देव म्हणाले— 'महाप्रभा कुमाराला, स्कंदाला, जे अदम्य दैत्यांचा नाश करणारे आहेत, त्यांना नमस्कार.'
नवार्कबिंबप्रतिमप्रभाव नमोस्तु गुह्याय गुहाय तुभ्यम्। नमोस्तु ते लोकभयापहाय नमोस्तु ते लोककृपापराय
ज्यांचे तेज नव्या सूर्याच्या प्रभेसारखे आहे, अशा गूढ आणि गुहा या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या तुला नमस्कार; जगातील भीती दूर करणाऱ्या तुला नमस्कार; जगावर अपार कृपा करणाऱ्या तुला नमस्कार.
नमो विशालामललोचनाय नमो विशाखाय महाव्रताय। नमो नमस्तेस्तु रणोत्कटाय नमो मयूरोज्ज्वलवाहनाय
विशाल, निर्मळ डोळे असणाऱ्या तुला नमस्कार; विशाखा, महान व्रत पाळणाऱ्या तुला नमस्कार; रणात अत्यंत पराक्रमी असणाऱ्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; आणि तेजस्वी मोरावर आरूढ असणाऱ्या तुला नमस्कार.
नमोस्तु केयूरधराय तुभ्यं नमो धृतोदग्रपताकिने ते। नमः प्रभावप्रणताय तेस्तु नमोऽस्तु घंटाधरधैर्यशालिने
कंकण घालणाऱ्या तुला नमस्कार; उंच ध्वज धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार; ज्यांच्या सामर्थ्याला सर्वजण वंदन करतात अशा तुला नमस्कार; घंटा घालून धैर्य दाखवणाऱ्या तुला नमस्कार.
कुमार उवाच-। कं वः कामं प्रयच्छामि भवंतो ब्रूतनिर्वृताः। यद्यप्य साध्यं कृत्यं नो हृदये चिंतितं चिरम्
कुमार म्हणाले— 'तुम्हाला कोणता वर द्यावा? समाधानाने बोला. जरी ते कार्य कठीण असले, तरी ते माझ्या मनात खूप दिवसांपासून आहे.'
इत्युक्तास्तु सुरास्तेन प्रोचुः प्रणतमौलयः। सर्व एव महात्मानं गुहं मुदितमानसाः
त्यांनी असे म्हटल्यावर, सर्व देवांनी नम्रपणे मस्तक झुकवून, आनंदी मनाने, महान आत्मा असलेल्या गुहाला असे सांगितले.
दैत्येंद्रस्तारको नाम सर्वामरकुलांतकृत्। बलवान्दुर्जयस्तीक्ष्णो दुराचारोतिकोपनः
तारक नावाचा एक दैत्यराजा आहे, जो सर्व देवकुळांचा संहार करणारा आहे; तो बलवान, अजिंक्य, अत्यंत तिखट, वाईट वर्तनाचा आणि फारच क्रोधी आहे.
तमेव जहि दुर्धर्षं दैत्यं सर्वविनाशनम्। उपस्थितः कृत्यशेषो ह्यस्माकं च भयावहः
तो सर्वांचा नाश करणारा, दुर्धर्ष असा दैत्य आहे, त्याचा वध कर; कारण तोच आमच्या उरलेल्या कार्याचा आणि भीतीचा कारण आहे.
हिरण्यकशिपुश्चोग्रो ह्यवध्यो देवतागणैः। यज्ञघ्नः पापकर्मा वै येन ब्रह्मापि तापितः
आणि हिरण्यकशिपू नावाचा उग्र दैत्य आहे, जो देवांना अजिंक्य आहे, यज्ञांचा संहार करणारा, पापी कृत्य करणारा आणि ज्याने ब्रह्मालाही त्रास दिला.