प्रविश्य पक्षिरंध्रेण शुकरूपी हुताशनः। ददर्श शयने सर्वं रतौ गिरिजया सह
अग्नीने डुकराचे रूप घेऊन, पक्ष्याच्या छिद्रातून आत प्रवेश केला आणि त्याने शिव सर्व काही, गिरिजेसोबत प्रेमात मग्न असताना, पाहिले.
ददर्श तं च देवेशो हुताशं शुकरूपिणं। तमुवाच महादेवः किंचित्कोपसमन्वितः
देवताधिपतीने डुकराच्या रूपातील अग्नीला पाहिले आणि थोड्या रागाने महादेव त्याला म्हणाला.
शर्व उवाच। निषिक्तमर्धं देव्यां मे वीर्यं च शुकविग्रह। लज्जया विरतिश्चास्य त्वमर्धं पिब पावक
शर्व म्हणाला: 'माझ्या वीर्याचा अर्धा भाग देवीमध्ये स्थिरावला आहे, आणि उरलेला डुकराच्या रूपात आहे. लाजेमुळे ती थांबली आहे; अग्नी, तू उरलेला भाग पिऊन टाक.'
यस्मात्तु त्वत्कृते विघ्नं तस्मात्त्वय्युपपद्यते। इत्युक्तः प्राञ्जलिर्वह्निरपिबद्वीर्यमाहितं
‘तुझ्यामुळे अडथळा निर्माण झाला, म्हणून तो तुझ्यावरच येतो.’ असे सांगितल्यावर, अग्नीने हात जोडून ते शक्तिशाली वीर्य पिले.
तेनाप्लुतास्ततो देवास्तन्मुखा ऋभवो यतः। विपाट्य जठरं तेषां वीर्यं माहेश्वरं ततः
त्यामुळे देव अग्नीने भरले गेले, आणि त्यांच्या तोंडातून ऋभू प्रकटले; त्यांच्या पोटातले महादेवाचे वीर्य बाहेर आले.
निष्क्रांतं तप्तहेमाभं वितते शंकराश्रमे। तस्मिन्सरो महज्जातं विमलं बहुयोजनं
ते वीर्य, वितळलेल्या सोन्यासारखे चमकत, शंकराच्या विस्तीर्ण आश्रमात बाहेर आले आणि तिथे एक मोठे, निर्मळ, अनेक योजन व्यापणारे सरोवर निर्माण झाले.
प्रोत्फुल्लहेमकमलं नानाविहगनादितम्। तच्छ्रुत्वा तु सरो देवी जातं हेममहांबुजम्
ते सरोवर फुललेल्या सोन्याच्या कमळांनी आणि विविध पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने भरले होते. तेव्हा देवीला कळले की तिथे एक मोठे, सोन्याचे कमळ उमलले आहे.
जगाम कौतुकाविष्टा तत्सरः कनकांबुजम्। तत्र कृत्वा जलक्रीडां तदब्जकृतशेखरा
कौतुकाने भरून देवी त्या सोन्याच्या कमळांनी भरलेल्या सरोवराकडे गेली; तिथे तिने जलक्रीडा केली आणि त्या कमळांनी स्वतःला सजवले.
उपविष्टा ततस्तस्य तीरे देवी सखीवृता। पातुकामा च तत्तोयं स्वादुनिर्मलपंकजम्
मग ती देवी आपल्या सखींसह त्या तळ्याच्या काठी बसली आणि तिला त्या गोड, निर्मळ, कमळांनी भरलेल्या पाण्याचे पिण्याचे मन झाले.
अपश्यत्कृत्तिकास्तास्स षडर्कद्युतिसन्निभाः। पद्मपत्रे तु तद्वारि गृहीत्वा प्रस्थिता गृहम्
तिथे तिने सहा कृतिका पाहिल्या, त्या सूर्याच्या तेजासारख्या झळकत होत्या. त्या कमळाच्या पानावरचे पाणी घेऊन ती घरी जायला निघाली.
हर्षात्सोवाच पास्यामि पद्मपत्रे स्थितं पयः। ततःस्ता ऊचुरखिलाः कृत्तिका हिमशैलजाम्
आनंदाने तिने म्हटले, "मी या कमळाच्या पानावरचे पाणी पिणार आहे." तेव्हा सर्व कृतिका हिमालयकन्येला म्हणाल्या.
कृत्तिका ऊचुः-। दास्यामो दयिते गर्भे संभूतो यो भविष्यति। सोस्माकमपि पुत्रः स्यादस्मत्त्राता च वृत्तिमान्
कृतिका म्हणाल्या, "प्रिय सखी, तुझ्या पोटी जो जन्माला येईल, तो आमचाही मुलगा असावा आणि तो आमचा रक्षण करणारा व सद्गुणी असावा."
त्रिषु लोकेषु विख्यातः सर्वेष्वपि शुभानने। इत्युक्तोवाच गिरिजा कथं मद्गात्रसंभवैः
"तो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध होईल, हे शुभेच्छुक मुखवाली!" असे सांगितल्यावर, गिरिजा म्हणाली, "माझ्या देहातून जन्मलेला मुलगा तुमचा कसा होईल?"
सर्वैरवयवैर्युक्तो भवतीभ्यः सुतो भवेत्। ततस्तां कृत्तिका ऊचुर्विधास्यामोस्य वै वयम्
"तो सर्व अंगांनी पूर्ण असलेला तुमचा मुलगा कसा होईल?" असे तिने विचारले. तेव्हा कृतिकांनी उत्तर दिले, "आम्ही तसेच घडवू."
उत्तमान्युत्तमांगानि यद्येवं तु भविष्यति। उक्ता वै शैलजा प्राह भवत्वेवमनिंदिताः
"जर तसेच होणार असेल, तर उत्तम अवयव उत्तम ठिकाणी असावेत," असे शैलजाने सांगितले, "असेच होवो, कुणाचाही दोष लागू नये."
ततस्तु हर्षसंपूर्णा पद्मपत्रस्थितं पयः। तस्यै ददुस्तया चापि तत्पीतं क्रमशो जलम्
मग त्या आनंदाने भरून गेल्या आणि कमळाच्या पानावरचे पाणी तिला दिले. तिने ते पाणी हळूहळू प्यायला.
पीते तु सलिले चैव तस्मिन्नेव क्षणे वरः। विपाट्य देव्याश्च ततो दक्षिणं कुक्षिमुद्गतः
ती पाणी प्यायल्यानंतर त्याच क्षणी एक अद्भुत गोष्ट घडली—देवीच्या उजव्या कुशीतून एक वर प्रकट झाला.
निश्चक्रामाद्भुतो बालो रोगशोकविनाशनः। प्रभाकरकरव्रात प्रकारप्रकरप्रभुः
तेथून एक अद्भुत बालक बाहेर आला, जो रोग व दुःखाचा नाश करणारा, सूर्यकिरणांच्या झुंडीप्रमाणे तेजस्वी आणि तेजस्वी सैन्यांचा स्वामी होता.
गृहीतनिर्मलोदग्र शक्तिशूलांकुशोनलः। दीप्तो मारयितुं दैत्यानुत्थितः कनकच्छविः
त्याच्या हातात निर्मळ व उंच भाले, त्रिशूळ, अंकुश आणि अग्नी होते. तो तेजाने प्रज्वलित झाला होता, दैत्यांचा नाश करण्यासाठी उठलेला, आणि त्याचा रंग सोन्यासारखा होता.
एतस्मात्कारणादेव कुमारश्चापि सोभवत्। वामं विदार्य निष्क्रांतस्ततो देव्याः पुनः शिशुः
या कारणामुळे कुमाराचा जन्म झाला. मग देवीच्या डाव्या कुशीतून पुन्हा एक बालक प्रकट झाला.
स्कंदोथ वदनाद्वह्नेः शुभ्रात्षड्वदनोरिहा। कृत्तिकासलिलादेव शाखाभिः सविशेषतः
स्कंद, अग्नीच्या तोंडातून, शुद्ध आणि सहा मुखांचा येथे प्रकट झाला, विशेषतः कृतिकांच्या पाण्यातून, आणि त्याला अनेक शाखा होत्या.
शाखाः शिवाः समाख्याताः षट्सुवक्त्रेषु विस्तृताः। यतस्ततो विशाखोसौ ख्यातो लोकेषु षण्मुखः
त्या शाखा शुभ मानल्या जातात, त्या सहा मुखांमध्ये पसरलेल्या आहेत. म्हणून तो विशाखा आणि षण्मुख या नावांनी लोकांत प्रसिद्ध आहे.
स्कंदो विशाखः षड्वक्त्रः कार्तिकेयश्च विश्रुतः। पक्षे चैत्रस्य बहुले पंचदश्यां महाबलौ
स्कंद, विशाखा, सहा मुखांचा आणि कार्तिकेय—तो प्रसिद्ध आहे. चैत्र महिन्याच्या कृष्णपक्षातील पंचदशीला हे दोघे महान शक्तिमान जन्मले.
संभूतावर्कसदृशौ विशाले शरकानने। सिते पक्षे तु पंचम्यां तथैतौ पावकानलौ
ते दोघे सूर्यासारखे भासणारे, विशाल शरवनात जन्मले. शुक्लपक्षातील पंचमीला हे दोघे अग्नीपासून उत्पन्न झालेले तेजस्वी दिसले.
बालकाभ्यां चकारैकं संध्यायामेव भूतये। तस्यामेव ततः षष्ठ्यामभिषिक्तो गुहः प्रभुः
त्या दोन मुलांपासून संध्याकाळी एक रूप तयार केले गेले. त्याच षष्ठीला गुहा या प्रभूचे अभिषेक करण्यात आले.
सर्वैरमरसंघातैर्ब्रह्मोपेंद्रेंद्र भास्करैः। गंधमाल्यैः शुभैर्धूपैस्तथा क्रीडनकैरपि
सर्व देव, ब्रह्मा, उपेंद्र, इंद्र आणि सूर्य यांनी सुगंधी फुले, शुभ धूप आणि खेळणी यांसह त्याचा सत्कार केला.
छत्रैश्चामरजालैश्च भूषणैश्च विलेपनैः। अभिषिक्तो विधानेन यथावत्षण्मुखः प्रभुः
त्याला छत्र, चामर, हार, दागिने आणि सुगंधी उटणे याने योग्य पद्धतीने अभिषेक केला गेला, जसा षण्मुख महाशक्तिशाली आहे तसा.
सुतामस्मै ददौ शक्रो देवसेनेति विश्रुताम्। पत्न्यर्थं देवदेवेशो ददौ विष्णुरथायुधम्1.44.
इंद्राने त्याला देवसेना नावाची, सर्वत्र प्रसिद्ध असलेली आपली कन्या पत्नी म्हणून दिली; आणि देवांचा देव विष्णूने त्याला दिव्य शस्त्र दिले.
यक्षाणां दशलक्षाणि ददावस्य धनाधिपः। ददौ हुताशनस्तेजो ददौ वायुश्च वाहनम्
कुबेराने त्याला एक लाख यक्ष दिले; अग्नीने आपली तेज दिली आणि वायूने वाहन दिले.
ददौ क्रीडनकं त्वष्टा कुक्कुटं कामरूपिणम्। एवं सुरास्तु ते सर्वे परिवारमनन्तकम्
त्वष्ट्याने त्याला एक खेळण्याचा, इच्छेनुसार रूप बदलणारा कोंबडा दिला; अशा प्रकारे सर्व देवांनी त्याला अंतहीन असा परिवार दिला.