ततो देवैः समुनिभिः प्रोक्ता देवी त्विदं वचः। अधुना दर्शिते मार्गे मर्यादां कर्तुमर्हसि
मग सर्व देवांनी एकत्र येऊन देवीला सांगितलं, 'आता मार्ग दाखवला आहे, तू एक नीती ठरवावी.'
फलं किं भविता देवि कल्पितैस्तरुपुत्रकैः। इत्युक्ता हर्षपूर्णांगी प्रोवाचातिशुभां गिरं
'हे झाडांसारख्या मुलांपासून काय फळ मिळेल, देवी?' असं विचारल्यावर, आनंदानं भरलेल्या अंगानं तिनं अत्यंत शुभ वचनं बोलली.
एकं निरुदके ग्रामे यः कूपं कारयेद्बुधः। बिंदौबिंदौ च तोयस्य स वसेद्वत्सरं दिवि
'जो कुणी पाण्याशिवाय असलेल्या गावात विहीर बांधतो, त्याला प्रत्येक थेंबासाठी एक वर्ष स्वर्गात वास मिळतो.'
दशकूपसमावापी दशवापीसमो ह्रदः। दशह्रदसमा कन्या दशकन्यासमो द्रुमः
'दहा विहिरींइतकी एक तलाव, दहा तलावांइतका एक सरोवर, दहा सरोवरांइतकी एक कन्या, आणि दहा कन्यांइतकं एक झाड असतं.'
एषा वै शुभ मर्यादा नियता लोकभाविनी। इत्युक्तास्तु ततो विप्रा बृहस्पतिपुरोगमाः
'हीच शुभ मर्यादा जगासाठी निश्चित केली आहे.' असं सांगितल्यावर, बृहस्पतीसह ब्राह्मणांनी—
जग्मुः स्वमंदिराण्येव भवानीं वंद्य मातरं। गतेषु तेषु देवोपि शंकरः पर्वतात्मजां
भवानी मातेची पूजा करून, ते सर्व आपल्या घरी परतले. त्यांच्यानंतर, शंकर आणि पर्वताची कन्या—
पाणिनालम्ब्यमानेन न स्वमावासमगच्छत। चित्तप्रसादजननं प्रासादाट्टालगोपुरं
शंकरानं तिचा हात धरून आपल्या निवासस्थानी गेला नाही, तर मनाला आनंद देणाऱ्या प्रासादाच्या उंच मनोऱ्यांमध्ये गेला.
लंबमौक्तिकदामानं मालिकाकुलवेदिकं। सुनद्धकलधौतं च क्रीडागृहमनोगतं
लटकणाऱ्या मोत्यांच्या माळांनी सजलेलं, फुलांच्या माळांनी गच्च झालेलं, सुगंधी पाण्यानं स्वच्छ धुतलेलं ते खेळघर मनाला भुरळ घालत होतं.
प्रकीर्णकुसुमामोद मत्तालिकुलकूजितम्। किन्नरोद्गीतसंगीत गृहांतरितभित्तिकम्
फुलांच्या सुगंधानं दरवळलेलं, मधु प्यायलेल्या भुंग्यांच्या गुंजनानं भरलेलं, किन्नरांच्या गाण्यांनी घराच्या भिंती निनादत होत्या.
सुगंधिधूपसंघातं मनःप्राप्यमलक्षितं। क्रीडामयूरनारीभिरभितो रभसार्पितं
सुगंधी धूपानं भरलेलं, मनानं पूर्णपणे जाणता न येणारं, खेळणाऱ्या मयूरिणी आणि स्त्रियांनी सर्व बाजूंनी गजबजलेलं होतं.
हंससंघातसंदिष्ट स्फटिकस्तभंतोरणं। अनाविलमसंभ्रांत्या बहुशः किन्नराकुलं
हंसांच्या थव्यांनी सजवलेले स्फटिकाचे खांब आणि तोरणे असलेली, निर्मळ व शांत, आणि वारंवार किंनरांनी गजबजलेली अशी ती जागा होती.
शुकैर्यत्राभिदृश्यंते पद्मरागविनिर्मिताः। भित्तयो जातिसंभ्रांत्या प्रतिबिंबितमौक्तिकाः1.43.
तेथे, पांढऱ्या पोपटांनी सजवलेल्या, पद्मराग रत्नांनी बनवलेल्या भिंती दिसत होत्या, ज्यात मोत्यांची प्रतिबिंबे उमटली होती आणि त्या वेगवेगळ्या जातीच्या भासायच्या.
तत्राक्षैः प्रियया देवो विहर्तुमुपचक्रमे। स्वछेंद्रनीलभूभागे क्रीडंतौ यत्र संस्थितौ
त्या ठिकाणी, देव आपल्या प्रियेबरोबर, निळ्या निळ्या स्फटिकासारख्या भूमीवर उभे राहून खेळू लागले.
वपुः सहायतां प्राप्तौ विनोदरसनिर्वृतौ। एवं प्रक्रीडतोस्तत्र देवीशंकरयोस्तदा
त्यांची रूपे एकमेकांत मिसळून, आनंदाने आणि हसत खेळत, त्या वेळी देवी आणि शंकर तिथे रमले होते.
प्रादुर्भूतो महाशब्दः पतितांबरगोचरः। तच्छ्रुत्वा कौतुकाद्देवी किमेतदिति शंकरम्
तेव्हा अचानक मोठा आवाज झाला, जणू काही वस्त्रे खाली पडत आहेत असे दिसले; तो आवाज ऐकून, देवीने कुतूहलाने शंकराला विचारले, 'हे काय आहे?'
पर्यपृच्छत्सुरवरं हरं विस्मितपूर्वकं। उवाच देवो नैतत्ते दृष्टपूर्वं शुचिस्मिते
ती आश्चर्यचकित होऊन त्या सुरश्रेष्ठ हराला विचारू लागली; तेव्हा देव म्हणाले, 'हे तुला यापूर्वी कधीच दिसले नाही, शुद्ध हास्य असणारी सखी.'
एते गणेशाः क्रीडंते शैलेस्मिन्मत्प्रियाः सदा। तपसा ब्रह्मचर्येण नामभिः क्षेत्रसेवनैः
'हे माझे प्रिय गणेश येथे या पर्वतावर नेहमी खेळतात, त्यांनी तप, ब्रह्मचर्य, नावे आणि क्षेत्रसेवा यामुळे हे स्थान मिळवले आहे.'
यैरहं तोषितः पूर्वं त एते मनुजोत्तमाः। मत्समीपमनुप्राप्ता मम हृद्याः शुभानने
'ज्यांनी मला पूर्वी संतुष्ट केले, हेच ते श्रेष्ठ मानव आहेत, जे माझ्याजवळ आले आहेत, हे मला अत्यंत प्रिय आहेत, शुभेचे मुख असणाऱ्या.'
कामरूपा महोत्साहा महारूपगुणान्विताः। कर्मभिर्विस्मयं तेषां प्रयामि बलशालिनाम्
'हे इच्छेनुसार रूप धारण करणारे, मोठ्या उत्साहाचे, उत्तम गुण आणि रूप असणारे, यांच्या कृत्यांनी मी त्यांच्या सामर्थ्यावर नेहमीच आश्चर्यचकित होतो.'
सामरस्यास्य जगतः सृष्टिसंहरणक्षमाः। ब्रह्मचन्द्रेंद्र गंधर्वैस्सकिन्नरमहोरगैः
'हे या जगाच्या समरसतेस, सृष्टी आणि संहारास समर्थ आहेत, ब्रह्मा, चंद्र, इंद्र, गंधर्व, किंनर आणि महानाग यांच्यासह.'
विवर्जितोप्यहं नित्यं नैभिर्विरहितो रमे। हृद्या मे चारुसर्वाङ्गि त एते क्रीडिता गिरौ
'मी जरी नेहमी त्यांच्यापासून दूर असलो, तरीही, सुंदर अंग असणाऱ्या, या माझ्या प्रियजनांपासून मी कधीच वेगळा राहत नाही, जे या पर्वतावर खेळतात.'
इत्युक्ता तु तदा देवी त्यक्त्वा तं विस्मयाकुला। गवाक्षांतरमासाद्य प्रेक्षते चकितानना
असे शंकराने सांगितल्यावर, देवी आश्चर्याने भरून गेली, तिने त्यांना सोडून दिले, खिडकीजवळ जाऊन ती भीतीने बाहेर पाहू लागली.
यावंतस्ते कृशा दीर्घा ह्रस्वाः स्थूला महोदराः। व्याघ्रेभवदनाः केचित्केचिन्मेषाजरूपिणः
तिने पाहिले—कोणी कृश, कोणी उंच, कोणी ठेंगणे, कोणी जाड, कोणी मोठ्या पोटाचे, कोणी वाघाच्या चेहऱ्याचे, तर कोणी मेंढी व शेळीच्या रूपातील.
अनेकप्राणिरूपाश्च ज्वालास्याः कृष्णपिंगलाः। सौम्या भीमाः स्मितमुखाः कृष्णपिंगजटास्सदा
अनेक प्राण्यांच्या रूपातील, ज्वाळासारखे तोंड असणारे, काळे व पिंगट, काही सौम्य, काही भयंकर, हसऱ्या चेहऱ्याचे, कायम काळ्या-पिंगट जटाधारी.
नानाविहंगवदना नानाविधसुराननाः। कौशेयचर्मवसना नग्नाश्चान्यो विरूपिणः
काहींचे चेहरे विविध पक्ष्यांसारखे, काहींचे विविध देवतांसारखे, काही रेशमी किंवा प्राण्यांच्या कातड्याचे वस्त्र घातलेले, काही नग्न आणि विचित्र दिसणारे.
गोकर्णा गजकर्णाश्च बहुवक्त्रेक्षणोदराः। बहुपादा बहुभुजा दिव्यनानास्त्रपाणयः
गायीचे किंवा हत्तीचे कान असलेले, अनेक तोंडे, डोळे आणि पोट असलेले, अनेक पाय, अनेक हात, आणि विविध दिव्य शस्त्रे हातात असलेले.
अनेककुसुमापीडा नानाव्याकुलभीषणाः। कृतनानायुधधरा नानाकवचभूषणाः
अनेक फुलांनी सजलेले, विविध प्रकारे भयंकर आणि भीषण, अनेक शस्त्रे आणि विविध कवचांनी अलंकृत असे ते होते.
विचित्रवाहनारूढा दिव्यरूपा वियच्चराः। वीणावाद्यरवोद्घुष्टा नानास्थानकनर्तकाः
विविध रंगीबेरंगी वाहनांवर बसलेले, दिव्य रूप असलेले, आकाशात संचार करणारे, वीणेच्या गजरात, विविध ठिकाणी नृत्य करणारे.
गणेशांस्तांस्तथा दृष्ट्वा देवी प्रोवाच शंकरम्। देव्युवाच-। गणेशाः कतिसंख्याताः किंनामानः किमात्मकाः
त्या गणांचा समूह पाहून देवीने शंकराला विचारले, "हे शंकरा, हे गणेश किती आहेत, त्यांची नावे काय आहेत आणि त्यांचा स्वभाव कसा आहे?"
एकैकशो मम ब्रूहि निष्ठिता ये पृथक्पृथक्। शंकर उवाच-। कोटिकोटिश्च संख्याता नानाविख्यातपौरुषाः
प्रत्येक गण वेगळा कसा आहे, ते मला सांग. शंकर म्हणाले, "हे गण कोटी-कोटी संख्येने आहेत आणि वेगवेगळ्या कर्तृत्वामुळे प्रसिद्ध आहेत."