आजुहाव विदूरस्थान्दर्शनाय पिनाकिनः। त्वराबद्धजटास्ते च लंबकृष्णानिजांबराः
त्यांनी दूर उभ्या असलेल्या ऋषींना धनुर्धारी देवाचं दर्शन घेण्यासाठी बोलावलं; त्यांच्या जटा घाईघाईने बांधलेल्या होत्या आणि काळ्या वस्त्र खाली लोंबत होती.
विविशुर्वेदिकां दिव्यां गिरीशस्य विभोस्ततः। बद्धपाणिपुटा क्षिप्त नाकपुष्पोत्त्करास्ततः
ते सर्वजण पर्वतीच्या प्रभूच्या दिव्य वेदिकेत शिरले, हात जोडून, आकाशातील फुलांचे ढीग उधळत.
पिनाकिपादयुगलं वंद्य नाकनिवासिनः। ततः स्निग्धेक्षिताः संतो मुनयः शूलपाणिना
स्वर्गवासी लोकांनी धनुर्धारी देवाच्या पायांची पूजा केली; त्यानंतर त्रिशूळधारी देवाच्या प्रेमळ नजरेने पाहिल्यावर ऋषी तृप्त झाले.
गिरीशं ते ततो दृष्ट्वा ते समं तुष्टवुर्मुदा
पर्वतीच्या प्रभूचं दर्शन घेतल्यावर, त्यांनी सर्वांनी मिळून आनंदाने त्याची स्तुती केली.
मुनय ऊचुः-। अहो कृतार्था वयमेव सांप्रतं सुरेश्वरैर्वंदितपादपल्लवम्। विलोकयामो गुणगौरवर्द्धिभिः समादिशेः कार्यमशेषरक्षणम्
ऋषी म्हणाले: 'आहो, आज आम्ही खरोखरच कृतार्थ झालो, कारण आम्ही त्या कमलासारख्या पायांचं दर्शन घेतलं, ज्यांची देवतांनीही पूजा केली आहे; तुझ्या गुणांच्या महिम्यामुळे तू सर्व कर्तव्यांचं रक्षण करण्याची आज्ञा देतोस.'
ततः प्रहस्य सर्वज्ञ उवाच मुनिसत्तमान्। भवतां यद्धृदिगतं कार्यं तत्कुरुताधुना
मग सर्वज्ञ देवाने हसून त्या श्रेष्ठ ऋषींना सांगितलं: 'तुमच्या मनात जे कार्य आहे, ते आता पूर्ण करा.'
इत्युक्ता मुनयस्तूर्णं ययुर्यत्र च शैलजा। बभाषिरे विभागज्ञा गिरिजां गिरिगह्वरे। रम्यं प्रियमनोहारि मारूपं तपसादह
असं सांगितल्यावर, ते ऋषी पटकन जिथे शैलजादेवी होत्या तिथे गेले. जे विभाजन जाणणारे होते, त्यांनी गिरिजेला त्या डोंगराच्या गुहेत भेटून तिच्या तपामुळे अधिकच सुंदर, प्रिय आणि मनाला भुरळ घालणाऱ्या रूपाचं कौतुक केलं.
प्रीतस्ते शंकरः पाणिमेष प्रतिग्रहीष्यति। वयमर्थितवंतस्ते पितरं पूर्वमागताः
शंकर तुमच्यावर प्रसन्न आहेत; ते तुमचा हात स्वीकारतील. आम्ही तुमच्या वडिलांच्या सांगण्यावरून आधीच आलो आहोत.
पित्रा सह गृहं गच्छ वयं यामः स्वमंदिरं। इत्युक्ता तपसः सत्यं फलमस्तीति चिंत्य सा
तुम्ही वडिलांसोबत घरी जा; आम्ही आमच्या आश्रमात परततो. असं सांगितल्यावर, तिने मनात विचार केला की, आपल्या तपाचं फळ खरंच मिळालं.
त्वरमाणा ययौ वेश्म पितुर्दिव्यं सुशोभितं। सा तत्र रजनीं मेने वर्षायुतसमां सती
ती घाईने वडिलांच्या दिव्य आणि शोभिवंत घराकडे गेली; तिथे सतीला ती रात्र जणू दहा हजार वर्षांसारखी वाटली.
हरदर्शनसंजात समुत्कंठा हिमाद्रिजा। ततो मुहूर्त्ते ब्राह्मे तु तस्याश्चक्रुः सुहृत्क्रियां
हराचे दर्शन होईल या उत्कंठेने हिमालयकन्या आतून फारच तळमळली होती; मग ब्रह्ममुहूर्तावर तिच्या मैत्रिणींनी तिच्यासाठी शुभ विधी केले.
नानामंगलसंदोहान्यथावत्क्रमपूर्वकम्। दिव्यमंगलसंयोगान्मंदिरे बहुमंगले 1.43.
त्या मंगलमय महालात योग्य क्रमाने विविध शुभ विधी आणि दिव्य मंगल सजावट करण्यात आली.
उपासत गिरिं मूर्त्ता ॠतवः सर्वकामिकाः। वायवः सुखदाश्चासन्संमार्जनविधौ गिरेः
सर्व ऋतू, जणू मूर्तरूपात, सर्व इच्छा पूर्ण करणारे, त्या पर्वताजवळ उपस्थित होते; सुखद वारे पर्वतावर झाडू मारून स्वच्छता करत होते.
हर्म्येषु श्रीः स्वयं देवी कृतनाना प्रसाधना। कांतिः सर्वेषु भावेषु ॠद्धिश्च भरणाकुला
महलांमध्ये लक्ष्मीदेवी स्वतः विविध अलंकारांनी सजली होती; सर्वत्र तेज पसरले होते आणि समृद्धी सर्व वस्तूंमध्ये भरभरून होती.
चिंतामणिप्रभृतयो रत्नाश्शैलं समंततः। उपतस्थुर्लताश्चापि कल्पकाद्या महाद्रुमाः
चिंतामणीसारखी रत्ने आणि इतर मौल्यवान दगड सर्व बाजूंनी पर्वताला वेढून होती; कल्पवृक्षासारखी मोठी झाडं आणि वेलीसुद्धा तिथे उपस्थित होत्या.
ओषध्यो मूर्तिमत्यश्च दिव्यौषधिसमन्विताः। रसाश्च धातवश्चैव सर्वे शैलस्य किंकराः
दिव्य गुणांनी युक्त आणि मूर्तरूपात असलेल्या औषधी, तसेच सर्व रस आणि धातू, हे सर्व पर्वताचे सेवक झाले.
किंकरास्तस्य शैलस्य व्यग्राश्चाश्रमवर्तिनः। नद्यः समुद्रा निखिलाः स्थावरं जंगमं च यत्
त्या पर्वताचे हे सर्व सेवक, आश्रमात नेहमी कार्यरत होते; नद्या, सर्व समुद्र, आणि स्थावर-जंगम सर्व काही त्यात सामील झाले होते.
ते सर्वे हिमशैलस्य महिमानमवर्द्धयन्। अभवन्मुनयो नागा यक्षा गंधर्वकिन्नराः
हे सर्व हिमालयाच्या कीर्तीला वाढवू लागले; तिथे ऋषी, नाग, यक्ष, गंधर्व आणि किन्नर होते.
शंकरस्यापि विबुधा गंधमादनपर्वते। सज्जमंडनसंभारास्तस्थुर्निर्मल मूर्त्तयः
शंकरासाठीसुद्धा, गंधमादन पर्वतावर देवता सर्व सजावटीच्या वस्तूंनी सज्ज, निर्मळ रूपात उभे होते.
शर्वस्याथ जटाजूटे चंद्रखंडं पितामहः। बबंध प्रणयोदार विस्फारितविलोचनः
मग ब्रह्मदेवांनी, प्रेमाने डोळे मोठे करून, शर्वाच्या जटांमध्ये चंद्रकोर बांधली.
कपालमालां विपुलां चामुंडा मूर्ध्नि बध्नती। उवाच गिरिशं काली पुत्रं जनय शंकर
चामुंडेने मोठी कवटींची माळ डोक्यावर बांधली आणि गिरिशाला म्हणाली, 'शंकरा, पुत्र उत्पन्न कर.'
यो दैत्येंद्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति। शौरिर्वतंसिकारत्नं कंठाभरणमुज्वलम्
'जो दैत्यराजांचा वंश नष्ट करून, त्यांच्या रक्ताने मला तृप्त करील; त्याच्या कानात कौस्तुभमणी असो आणि गळ्यात तेजस्वी हार असो.'
भुजंगाभरणं गृह्य सज्जश्शंभोः पुरोऽभवत्। शक्रो गजाजिनं तस्य वसाभ्यक्ताग्रपल्लवम्
एका नागाला अलंकार म्हणून घेऊन तो शंभूच्या समोर सज्ज उभा राहिला; इंद्राने त्याच्यासाठी हत्तीचं कातडं, त्याच्या कडा मेण आणि कोवळ्या पालवीने माखलेलं, आणलं.
दध्रे सरभसं स्विद्यद्विस्तीर्ण मुखपंकजम्। वायवश्च ववुस्तीक्ष्णास्तीक्ष्णं हिमगिरिप्रभम्
त्याने ते जोमाने अंगावर चढवलं, त्याचं मोठं कमळासारखं तोंड घामाने ओलावलं; आणि हिमालयाच्या तेजाने तिखट वारे वाहू लागले.
वृषं विभूषयामासुर्हरयानं मनोजवम्। विरेजुर्नयनान्तस्थाः शंभोः सूर्यानलेंदवः
हराच्या मनासारख्या वेगवान वृषभाला त्यांनी सुंदर अलंकार घातले. शंभूच्या डोळ्यांत वसणारे सूर्य आणि चंद्र यांच्या किरणांनी तो वृषभ उजळून निघाला.
स्वां द्युतिं लोकनाथस्य जगतः कर्मसाक्षिणः। चिताभस्मसमाधत्त कपाले रजतप्रभम्
सर्व जगाचा स्वामी, सर्व कर्मांचा साक्षी, त्याने स्वतःची तेजस्विता चितेच्या राखेसारखी कपाळावर लावली, जी चांदीसारखी शुभ्र दिसत होती.
मनुजास्थिमयीं मालां निबंबंध च पाणिना। प्रेताधिपः पुरे दूरे सभयः समवर्तत
त्याने स्वतःच्या हाताने माणसांच्या हाडांची माळ घातली; प्रेतांचा स्वामी आपल्या नगरात दूर उभा राहून घाबरला.
नानाकारमहारत्नभूषणं धनदाहृतम्। विहायोदीप्तसर्पेंद्र कटकेन स्वपाणिना
कुबेराने आणलेली विविध आकारांची मौल्यवान दागिने बाजूला ठेवून, त्याने आपल्या हाताने तेजस्वी नागराजाला बांगडीसारखे हातात घातले.
कर्णोत्तंसं चकारेशो ह्यमलं तक्षकं स्वयम्। निष्पन्नाभरणं चैव प्रसाध्येशं प्रसाधनैः
स्वतः प्रभूने शुद्ध तक्षक नागाला कर्णफूल केले, आणि अशा प्रकारे निर्माण झालेल्या दागिन्यांनी स्वतःला सजवले.
तत्राप्येषा नियमतो ह्यभवन्व्यग्रमूर्तयः। मुमोचाभिनवान्सर्वरम्यशालिरसौषधीन्
तेथेही या सर्व रूपांनी नियमाने मन लावून सेवा केली; त्याने ताज्या, सुंदर कोंब आणि औषधी सोडल्या.