इत्यनेकविधैर्देवी रूपैर्लोके त्वमर्चिता। ये त्वां स्तोष्यंति वरदे पूजयिष्यंति चापि ये
देवी, अशा अनेक रूपांत जगात तुझी पूजा केली जाते; जे तुला स्तुती करतील आणि पूजतील—
ते सर्वकामानाप्स्यंति नियता नात्र संशयः। इत्युक्ता तु निशा देवी तथेत्युक्त्वा कृताञ्जलि
त्यांना सर्व इच्छा नक्कीच पूर्ण होतील—यात काहीच शंका नाही. असे ऐकून रात्रदेवीने हात जोडून 'तसेच होवो' असे उत्तर दिले.
जगाम त्वरिता तूर्णं गृहं हिमगिरेर्महत्। तत्रासीनां महाहर्म्ये रत्नभित्तिसमाश्रयाम्
ती लगेच हिमगिरीच्या मोठ्या घराकडे निघाली; तिथे रत्नांनी सजलेल्या भव्य राजवाड्यात तिने पाहिले—
ददर्श मेनामापाण्डुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्। किंचित्क्षामां मुखोदग्रस्तनभारावनामिताम्
तिने मेना हिला पाहिले, तिचा चेहरा फिकट कमळासारखा, थोडीशी कृश, आणि मोठ्या स्तनांच्या भाराने वाकलेली.
महौषधिगणाबद्ध मंत्रराजनिषेविताम्। उदूढकनकोन्नद्ध जीवरक्षा मनोरमाम्
ती मोठ्या औषधींनी वेढलेली होती, मंत्रराजाच्या सेवेत होती, सोन्याच्या ताईतांनी सजलेली आणि जीवनरक्षणासाठी आकर्षक दिसत होती.
मणिदीपगणज्योतिर्महालोकप्रकाशिते। प्रकीर्णबहुसिद्धार्थमनोज्ञपरिचारके
अनेक रत्नांच्या दिव्यांच्या प्रकाशाने उजळलेली, मोठ्या तेजाने चमकत होती, आणि अनेक कलांमध्ये निपुण अशा सुंदर सेविकांनी वेढलेली होती.
शुद्धचीनांशुकच्छत्र भूशय्यास्तरणोज्ज्वले। धूपामोदमनोरम्ये सज्ज सर्वोपयोगिके
शुद्ध चिनी रेशमी छत्रांनी, उजळ आसनांनी आणि गादींनी, सुगंधी धूपाच्या मनमोहक सुवासाने, सर्व सोयींनी सजलेली होती.
ततः क्रमेण दिवसे गते दूरं विभावरी। विजृंभितसुखोदर्के ततो मेना महागृहे
नंतर दिवस हळूहळू सरला आणि रात्र दूर गेली; मेना आपल्या मोठ्या घरात, नव्या बळाने ताजीतवानी झाली.
प्रसुप्तप्रायपुरुषे निद्राभूतोपचारके। स्फुटालोके शशभृति भ्रान्तरात्रिविहंगमे
बहुतेक लोक झोपलेले होते, झोपच जणू सेवक झाली होती; चंद्राच्या स्वच्छ प्रकाशात, रात्री उडणारे पक्षी भटकत होते.
रजनीचर संचारभूतैरावृत चत्वरे। गाढकंठग्रहालग्ने शुभगोष्टजने ततः
रात्री फिरणाऱ्या जीवांनी वेढलेल्या अंगणात, एकमेकांच्या गळ्यात घट्ट मिठी मारणारे शुभ लोक होते.
किंचिदाकुलतां प्राप्ते मेना नेत्रांबुजद्वये। आविवेश मुखे रात्रिः सुखमद्भुतसंगमा
जरा अस्वस्थता वाटू लागल्यावर मेनाच्या दोन कमळासारख्या डोळ्यांत रात्र शिरली आणि त्या विलक्षण आनंदाच्या संगमाने तिच्या मुखावर सुखाची छटा उमटली.
उन्मादाय जगन्मातुः क्रमेण जठरांतरे। आविवेशातुलं जन्म मन्यमाना कदा तु वै
हळूहळू जगदंबेच्या वेडासाठी रात्र तिच्या पोटात गेली आणि असा अद्वितीय जन्म कधी होईल याचा विचार करू लागली.
अरंजयद्गृहं देव्या गुहारण्ये विभावरी। ततो जगत्या निर्वाणहेतुर्हिमगिरिप्रिया
रात्रीने देवीच्या गुहेतील घराला शोभा आणली; त्यानंतर हिमगिरीची प्रियसी जगाच्या मुक्तीचे कारण झाली.
ब्राह्मे मुहूर्ते सुभगे प्रासूयत गुहारणिं। तस्यां तु जायमानायां जंतवः स्थाणुजंगमाः
ब्राह्ममुहूर्तावर त्या भाग्यवतीने गुहेत जन्म घेणाऱ्या कन्येला जन्म दिला; तिचा जन्म होत असताना स्थावर-जंगम सर्व प्राणी
अभवन्सुखिनः सर्वे सर्वलोकनिवासिनः। नारकाणामपि तदा सुखं स्वर्गसमं महत्
सर्व लोकांच्या वासीयांना आनंदी झाले; नरकातील लोकांनाही त्या वेळी स्वर्गासारखे मोठे सुख मिळाले.
अभवत्क्रूरसत्वानां चेतः शांतं च देहिनाम्। ज्योतिषामपि तेजस्तु सुतरां चाभवत्तदा
क्रूर स्वभावाच्या लोकांचे मन शांत झाले आणि सर्व जीवांच्या हृदयात शांती पसरली; त्या वेळी ताऱ्यांचे तेजही फार वाढले.
वनाश्रिताश्चोषधयः स्वादवंति फलानि च। गंधवंति च माल्यानि विमलं च नभोऽभवत्
जंगलातील वनस्पतींना गोड फळे आली आणि हारांना सुगंध दरवळू लागला; आकाश निर्मळ व स्वच्छ झाले.
मारुतश्च सुखस्पर्शो दिशश्च सुमनोहराः। ॠतूद्भूतफलायोग परिपाकगुणोज्ज्वला
वारा सुखद स्पर्शाचा झाला आणि दिशाही मनोहारी वाटू लागल्या; ऋतूंमध्ये पूर्णपणे पिकलेल्या फळांचा गुण उजळून निघाला.
अभवत्पृथिवी देवी शालिमालाकुलापि च। तपांसि दीर्घचीर्णानि मुनीनां भावितात्मनाम्
पृथ्वी देवी शालीच्या माळांनी सजली; तपस्वी, शुद्धचित्त असलेल्या ऋषींच्या दीर्घ साधना फळाला आल्या.
तस्मिन्गतानि साफल्यं काले निर्मलचेतसाम्। विस्मृतानि च शास्त्राणि प्रादुर्भावं प्रपेदिरे
त्या वेळी निर्मळ मनाच्या लोकांचे तप फळले; विसरलेली शास्त्रे पुन्हा प्रकट झाली.
प्रभावस्तीर्थमुख्यानां तदा पुण्यतमस्त्वभूत्। अंतरिक्षेऽमराश्चासन्विमानेषु सहस्रशः
त्या वेळी सर्व पवित्र तीर्थस्थानांचे तेज मोठ्या पुण्याचे झाले; आकाशात हजारो देव आपापल्या विमानांत उपस्थित होते.
समहेंद्रजलाधीश वायु वह्नि पुरोगमाः। पुष्पवृष्टिं प्रमुमुचुस्तस्मिंस्तुहिन भूधरे1.43.
इंद्र, जलाचे अधिपती, वायू, अग्नि आणि इतरांनी मिळून हिमालयावर फुलांची वृष्टी केली.
जगुर्गंधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः। मेरुप्रभृतयश्चापि मूर्तिमंतो महाचलाः
गंधर्वांचे प्रमुख गाऊ लागले आणि अप्सरांचा समूह नाचू लागला; मेरू वगैरे मोठ्या पर्वतांनीही आनंद व्यक्त केला.
तस्मिन्महोत्सवे प्राप्ते दिव्याः प्रसृतपाणयः। सागरास्सरितश्चैव समाजग्मुश्च सर्वशः
त्या महान उत्सवाच्या वेळी, दिव्य लोक हात पसरून आले, समुद्र आणि नद्या सर्वत्र एकत्र जमले.
हिमशैलोऽभवल्लोके तदा सर्वैश्चराचरैः। संसेव्यश्चाधिगम्यश्च साश्रयश्चाचलोत्तमः
त्या वेळी हिमालय पर्वत सर्व चराचर जीवांनी सेविला, गाठला आणि आश्रय घेतला; तो सर्व पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ ठरला.
अनुभूयोत्सवं देवा जग्मुः स्वान्निलयास्तदा। देवनागेंद्रगंधर्वशैललीलावती गणैः
उत्सवाचा अनुभव घेऊन देव, नागांचे राजा, गंधर्व, पर्वतांवरील लीलावती अशा सर्व समूहांसह आपापल्या स्थानावर परतले.
हिमशैलसुता देवी त्वहंपूर्विकया ततः। क्रमेण बुद्धिमानीता विद्याञ्चानलसैर्बुधैः
नंतर हिमालयाची कन्या देवी, पूर्वजन्माच्या पुण्यामुळे, हळूहळू अग्नितज्ञ विद्वानांकडून ज्ञान व विद्या मिळवू लागली.
क्रमेण रूपसौभाग्यप्रबोधैर्भुवनत्रये। संपूर्णलक्षणा जाता हिमालयसुता तथा
हळूहळू रूप, सौभाग्य आणि जागृती यांच्या योगाने, तिन्ही लोकांत हिमालयाची कन्या सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त झाली.
एतस्मिन्नंतरे शक्रो नारदं देवसंमतम्। देवर्षिमथ सस्मार कार्यसाधनतत्परः
याच वेळेत, आपलं काम साध्य करण्याच्या उद्देशानं इंद्रानं देवांना मान्य असलेल्या नारद ऋषींचं स्मरण केलं.
स तु शक्रस्य विज्ञाय कांक्षितं भगवांस्तदा। आजगाम मुदा युक्तो महेंद्रस्य निवेशनम्
त्यावेळी, इंद्राचं मन जाणून, आनंदानं भरलेले भगवंत नारद महेंद्राच्या निवासस्थानी आले.