तौ दंपती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं तदा। आहितं तु तदा गर्भं वरांगी वरवर्णिनी1.42.
दोघं पती-पत्नी आपली इच्छा पूर्ण झाल्यावर, पुन्हा आपल्या आश्रमात गेले; त्या वेळी सुंदर वर्णाची वरांगी गर्भवती झाली.
पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि। ततो वर्षसहस्रांते वरांगी सा प्रसूयत
तिने पूर्ण हजार वर्षं पोटात गर्भ धरला; मग त्या हजार वर्षांच्या शेवटी वरांगीने प्रसूती केली.
जायमाने तु दैत्ये तु तस्मिन्लोकभयंकरे। चचाल सर्वा पृथिवी प्रोद्भूताश्च महार्णवाः
त्या भयंकर दैत्याचा जन्म होत असताना, सारी पृथ्वी थरथरली आणि मोठे समुद्र उसळले.
चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाताश्च भीषणाः। जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि
पर्वत हलले, भयंकर वारे वाहू लागले, मोठ्या ऋषींनी जप सुरू केला आणि वनातील हिंस्र प्राणी डरकाळ्या फोडू लागले.
जहौ कांतिश्चंद्रसूर्यौ नीहारच्छादिता दिशः। जाते महासुरे तस्मिन्सर्वे चापि महासुराः
चंद्र-सूर्याची कांति मावळली, दिशांना धुके पसरलं; त्या महादैत्याचा जन्म होताच, सगळे बलाढ्य दैत्य
आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः। जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः
आनंदी होऊन तिथे आले, तसेच दैत्य स्त्रियाही; आनंदाने त्यांनी गाणी गायली आणि अप्सरांचा समूह नाचू लागला.
ततो महोत्सवे जाते दानवानां महाद्युते। विषण्णमनसो देवाः सहेंद्रा अभवंस्तदा
त्या दानवांच्या मोठ्या स्पर्धेच्या वेळी जेव्हा मोठा उत्सव झाला, तेव्हा सर्व देव, इंद्रासह, खूपच निराश झाले.
वरांगी तु सुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा। बहुमेने च दैत्येंद्रो विजातं तं तदा तया
वराङ्गीने आपला मुलगा पाहिला आणि ती आनंदाने भरून गेली; आणि त्या वेळी दैत्यांचा राजा तिने त्या नवजात मुलाला फारच महत्त्वाचे मानले.
जातमात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चोग्रविक्रमः। अभिषिक्तो सुरैर्मुख्यैः कुजंभमहिषादिभिः
जन्मताच ताऱक नावाचा, अत्यंत पराक्रमी दैत्यराज, कुजंब, महिष आणि इतर प्रमुख दैत्यांनी त्याचा अभिषेक केला.
सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमे। स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारको नृपसत्तम
संपूर्ण पृथ्वीइतक्या मोठ्या असुरांच्या राज्यावर ताऱकाने, राजांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वोच्च सत्ता मिळवली.
उवाच दानवश्रेष्ठो युक्तियुक्तमिदं वचः। तारक उवाच। शृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः
त्या वेळी दानवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या ताऱकाने विचारपूर्वक असे शब्द सांगितले: "सर्व बलाढ्य असुरा, माझे बोलणे ऐका."
वंशक्षयकरा देवाः सर्वेषामेव दानवाः। अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम्
देव हे आपल्या वंशाचे नाश करणारे आहेत, हे असुरा; आपल्या जातीच्या धर्मामुळे आपले वैर वाढले आहे आणि ते कधीच संपणार नाही.
वयं तपश्चरिष्यामः सुराणां निग्रहाय तु। स्वबाहुबलमाश्रित्य सर्व एव न संशयः
आपण सर्वजण देवांचा पराभव करण्यासाठी तप करणार आहोत, आपल्या स्वतःच्या बळावर पूर्ण विश्वास ठेवून, यात काहीच शंका नाही.
तच्छ्रुत्वा संमतं कृत्वा पारियात्रं ययौ गिरिं। निराहारः पंचतपाः पत्रभुग्वारिभोजनः
हे ऐकून आणि मान्य करून, तो पाऱ्यात्र नावाच्या डोंगरावर गेला, उपवास करत, पंचतपाचे कठोर तप करत, फक्त पानं आणि पाणी यावर जगू लागला.
शतंशतं समानां तु तपांस्येतान्यथाकरोत्। एवं तु कर्शिते देहे तपोराशित्वमागते
शेकडो वर्षे त्याने अशीच तपश्चर्या केली; त्यामुळे त्याचे शरीर खूपच कृश झाले आणि त्याच्या तपाचा मोठा साठा झाला.
ब्रह्मागत्याह दैत्येंद्रं वरं वरय सुव्रत। स वव्रे सर्वभूतेभ्यो न मे मृत्युर्भवेदिति
तेव्हा ब्रह्मा आला आणि त्या दैत्यराजाला म्हणाला, "सुव्रत, वर माग"; त्यावर त्याने मागितले, "माझा मृत्यू कोणत्याही जीवापासून होऊ नये."
तमुवाच ततो ब्रह्मा देहिनां मरणं ध्रुवम्। यतस्ततोपि वरय मृत्युं यस्मान्न शंकसे
त्यावर ब्रह्मा म्हणाले, "सर्व देहधारींचा मृत्यू निश्चित आहे; म्हणून, ज्याच्यापासून तुला भीती नाही, त्याच्याकडून मृत्यू माग."
ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशोर्वै सप्तवासरात्। वव्रे महासुरो मृत्युं मोहितो ह्यवलेपतः
तेव्हा त्या दैत्यराजाने विचार करून, गर्वाने मोहून, असा वर मागितला की, "माझा मृत्यू फक्त सात दिवसांच्या बालकाकडूनच होवो."
जगामोमित्युदाहृत्य ब्रह्मा दैत्यो निजं गृहम्। अथाह मंत्रिणस्तूर्णं बलं मे संप्रयुज्यताम्
ब्रह्मा म्हणाले, "तसेच होवो," आणि निघून गेले; दैत्यराज आपल्या घरी परतला आणि लगेच मंत्र्यांना म्हणाला, "माझी सेना तयार करा."
यदि वो मत्प्रियं कार्यं निग्राह्याः सुरसत्तमाः। निगृहीतेषु मे प्रीतिर्जायते चातुलाऽसुराः
"जर तुम्हाला माझे प्रिय करायचे असेल, तर श्रेष्ठ देवांना जिंकले पाहिजे; ते बांधले गेले की, मला अतिशय आनंद होईल, हे असुरा."
तारकस्य वचः श्रुत्वा ग्रसनो नाम दानवः। सेनानीर्दैत्यराजस्य सज्जं चक्रे बलं च तत्
ताऱकाची वचने ऐकून, ग्रसन नावाचा दैत्य, जो दैत्यराजाचा सेनापती होता, त्याने सर्व सैन्य तयार केले.
आहत्य भेरीं गंभीरां दैत्यानाहूय सत्वरः। दशकोटीश्वरा दैत्या दैत्यानां चंडविक्रमाः
गंभीर भेरी वाजवून, त्याने सर्व दैत्यांना पटकन बोलावले; दहा कोटी दैत्यांचे स्वामी, पराक्रमी आणि भयंकर, एकत्र आले.
तेषामग्रेसरो जंभः कुजंभोनंतरोऽसुरः। महिषः कुंजरो मेघः कालनेमिर्निमिस्तथा
त्यांच्यात जांभ हा प्रमुख होता; त्यानंतर कुजंब, मग महिष, कुंजर, मेघ, कालनेमि आणि निमि हेही होते.
मंथनो जंभकः शुम्भो दैत्येंद्रा दशनायकाः। अन्ये च शतशस्तत्र पृथिवीतुलनक्षमाः
मंथन, जांभक, शुंभ आणि दहा दैत्यराज हे सेनापती, तसेच शेकडो इतर, पृथ्वीइतके विशाल, तिथे एकत्र झाले.
गरुडानां सहस्रेण चक्राष्टकविभूषितः। सकूबरपरीवारश्चतुर्योजनविस्तृतः
त्याच्या रथाला आठ चाकं होती, तो हजार गरुडांनी ओढला जात होता आणि त्याच्या सोबत गदाधारी साथीदार होते. तो रथ चार योजन रुंद होता.
स्यंदनस्तारकस्यासीत्व्याघ्रसिंहखरार्वभिः। युक्ता रथास्तु ग्रसन जंभकौ जंभकुंभिनां
ताराचा रथ वाघ, सिंह, गाढवं आणि उंटांनी जोडलेला होता. ग्रसन आणि जम्भक यांच्या रथांना जम्भकुंभ नावाच्या हत्तींची जोडी होती.
मेघस्य द्वीपिभिर्युक्तः कूष्मांडैः कालनेमिनः। पर्वताभश्चतुर्दंष्ट्रो निमेश्चैव महागजः
मेघाचा रथ बेटांवर राहणाऱ्या जनावरांनी आणि कूष्मांड राक्षसांनी जोडलेला होता. कालनेमिच्या रथाला चार दात असलेले, डोंगरासारखे हत्ती होते, आणि निमेषच्या रथाला एक मोठा हत्ती जोडला होता.
शतहस्ततुरंगस्थो मंथनो नाम दैत्यराट्। जंभकस्तूष्ट्रमारूढो गिरींद्राभं महाबलः
मंथन नावाचा बलाढ्य दैत्यराज शंभर हात असलेल्या घोड्यावर बसला होता. पर्वतासारखा आणि बलवान जम्भक उंटावर आरूढ झाला होता.
शुंभो मेषं समारूढोऽन्येप्येवं चित्रवाहनाः। प्रचंडाश्चित्रवर्माणः कुंडलोष्णीषभूषिताः
शुंभ मेंढ्यावर बसला होता, आणि इतरही असेच विविध रंगीबेरंगी वाहनांवर होते. ते सगळे भयंकर, सुंदर कवच घातलेले, कुंडलं आणि पागोटं घालून सजलेले होते.
तद्बलं दैत्यसिंहस्य भीमरूपं व्यजायत। प्रमत्तमत्तमातंगतुरंगरथसंकुलम्
त्या दैत्यसिंहाच्या सैन्याचा अवतार फार भयंकर दिसत होता, कारण ते मदमस्त हत्ती, घोडे आणि रथांनी भरलेले होते.