तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः। उवाच तां वरारोहां वरांगीं भीतलोचनः
ती शाप देण्यासाठी सज्ज झाली हे पाहून पर्वताने मनुष्यरूप घेतलं आणि भीतीने डोळे भरून त्या सुंदर, उंच कंबरेच्या स्त्रीशी बोलला.
शैल उवाच। नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योहं सर्वदेहिनाम्। विप्रियं ते करोत्येष रुषितः पाकशासनः
पर्वत म्हणाला — 'हे महाव्रते, मी वाईट नाही. सर्व सजीवांनी मला पूजावं असं आहे. पाकराज रागावून तुला त्रास देतोय.'
एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रकः। तस्मिन्ज्ञात्वा तु भगवान्काले कमलसंभवः
दरम्यान, हजार वर्षे पूर्ण झाली. तेव्हा कमळातून जन्मलेला भगवंत हे जाणून त्या वेळी आला.
तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तदागत्य जलाशयम्। ब्रह्मोवाच। ददामि सर्वकामं त उत्तिष्ठ दितिनंदन
ब्रह्मा प्रसन्न होऊन वज्रांगाजवळ पाण्याच्या काठी आला आणि म्हणाला — 'दितीपुत्रा, मी तुला सर्व इच्छा देतो, उठ.'
एवमुक्तस्तदोत्थाय स दैत्येंद्रस्तपोनिधिः। उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्
असं ऐकून, तो दैत्यांचा राजा, तपाचा खजिना, उठला आणि हात जोडून सर्व लोकांचा पितामहाला म्हणाला.
वज्रांग उवाच। आसुरो मास्तु मे भावः संतु लोका ममाक्षयाः। तपस्यभिरतिर्मेऽस्तु शरीरस्यास्य वर्तनम्
वज्रांग म्हणाला — 'माझ्यात असुरी वृत्ती राहू नये. माझी लोकं कधीही नष्ट होऊ नयेत. मला तपात आनंद मिळावा आणि हे शरीर टिकावं.'
एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम्। वज्रांगोपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः
'तसं होवो' असं देवाने सांगितलं आणि आपल्या स्थानावर गेला. वज्रांगाने तप पूर्ण केलं आणि आपली संयमाची स्थिती ठाम ठेवली.
संगंतुमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके। क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह
आपल्या पत्नीला भेटावं असं वाटूनही, तो आपल्या आश्रमात तिला दिसला नाही. मग उपाशीपोटी तो पर्वताच्या दाट जंगलात गेला.
आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत्। रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम्
तो फळं आणि कंद गोळा करायला गेला असता, त्याने आपल्या प्रियेला, झाडांच्या सावलीत चेहरा लपवून, दुःखी आणि रडताना पाहिलं.
तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन्। वज्रांग उवाच। केन तेऽपकृतं भद्रे यमलोकं यियासुना
तिला पाहून, त्या दैत्याने तिला शांत करण्यासाठी विचारलं — वज्रांग म्हणाला, "कोणत्या माणसाने तुला त्रास दिला, हे सौम्ये, की तू यमलोकात जायचं ठरवलं आहेस?"
कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि मानिनि। वरांग्युवाच। त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितास्मि च
"काय इच्छा आहे तुझी? लवकर सांग, अभिमानी स्त्री!" वरांगी म्हणाली, "मी घाबरले आहे, टाकून दिली आहे, मारली आहे आणि त्रास दिला आहे."
रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः। दुःखस्यांतमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता
"त्या रौद्र देवराजामुळे मी वारंवार पतीपासून वंचित झाले; माझ्या दुःखाचा शेवट दिसत नाही, म्हणून मी प्राण सोडायचं ठरवलं आहे."
पुत्रं मे तारकं देहि तस्माद्दुःखमहार्णवात्। एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रः कोपव्याकुललोचनः
"माझा पुत्र तारक मला दे, म्हणजे या दुःखाच्या मोठ्या समुद्रातून मी बाहेर पडेन." असं ती म्हणताच, दैत्यांचा राजा संतापाने डोळे भरून पाहू लागला.
शक्तोपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः। तप एव पुनश्चर्तुं व्यवस्यत महाबलः
देवराजाशी लढण्याची ताकद असूनही, तो बलाढ्य दैत्य पुन्हा तपश्चर्या करायचं ठरवतो.
ज्ञात्वा तस्य तु संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः। आजगाम त्वरायुक्तो यत्रासौ दितिनंदनः
त्याचा निर्धार ओळखून, ब्रह्मा पूर्वीपेक्षा अधिक कठोरपणे, त्वरित त्या दितीपुत्राजवळ आला.
ब्रह्मोवाच। किमर्थं पुत्र भूयस्त्वं कर्तुं नियममुद्यतः। तदहं ते पुनर्दद्मि कांक्षितं पुत्रमोजसा
ब्रह्मा म्हणाले, "माझ्या मुला, पुन्हा तपश्चर्या का करतोस? मी तुला पुन्हा माझ्या सामर्थ्याने इच्छित पुत्र देतो."
वज्रांग उवाच। उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया। त्रासितेंद्रेण मामाह सा वरांगी सुतार्थिनी
वज्रांग म्हणाला, "तुझ्या आज्ञेने ध्यानातून उठल्यावर, मी तिला पाहिलं; ती इंद्रामुळे घाबरली होती आणि तिने मला पुत्र मागितला."
पुत्रं मे तारकं देहि तुष्टो मे त्वं पितामह। ब्रह्मोवाच। अलं ते तपसा वीर मा क्लेशे दुस्तरे विश
"माझा पुत्र तारक मला दे, पितामह, तू माझ्यावर प्रसन्न हो." ब्रह्मा म्हणाले, "पुरे झाली तुझी तपश्चर्या, वीर; या कठीण कष्टात पडू नकोस."
पुत्रस्तु तारको नाम भविष्यति महाबलः। देवसीमंतिनीनां तु धम्मिल्लक विमोक्षकः
"तुझ्या पुत्राचं नाव तारक असेल, तो फार बलाढ्य असेल; तो देवांगनांना मुक्त करणारा होईल."
इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणम्य प्रपितामहम्। गत्वा तां नंदयामास महिषीं कर्शितांतराम्
असं ब्रह्म्यांनी सांगितल्यावर, दैत्यांचा स्वामी पितामहांना वंदन करून, आपल्या कृश झालेल्या राणीला आनंदी करण्यासाठी गेला.
तौ दंपती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं तदा। आहितं तु तदा गर्भं वरांगी वरवर्णिनी1.42.
दोघं पती-पत्नी आपली इच्छा पूर्ण झाल्यावर, पुन्हा आपल्या आश्रमात गेले; त्या वेळी सुंदर वर्णाची वरांगी गर्भवती झाली.
पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि। ततो वर्षसहस्रांते वरांगी सा प्रसूयत
तिने पूर्ण हजार वर्षं पोटात गर्भ धरला; मग त्या हजार वर्षांच्या शेवटी वरांगीने प्रसूती केली.
जायमाने तु दैत्ये तु तस्मिन्लोकभयंकरे। चचाल सर्वा पृथिवी प्रोद्भूताश्च महार्णवाः
त्या भयंकर दैत्याचा जन्म होत असताना, सारी पृथ्वी थरथरली आणि मोठे समुद्र उसळले.
चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाताश्च भीषणाः। जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि
पर्वत हलले, भयंकर वारे वाहू लागले, मोठ्या ऋषींनी जप सुरू केला आणि वनातील हिंस्र प्राणी डरकाळ्या फोडू लागले.
जहौ कांतिश्चंद्रसूर्यौ नीहारच्छादिता दिशः। जाते महासुरे तस्मिन्सर्वे चापि महासुराः
चंद्र-सूर्याची कांति मावळली, दिशांना धुके पसरलं; त्या महादैत्याचा जन्म होताच, सगळे बलाढ्य दैत्य
आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः। जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः
आनंदी होऊन तिथे आले, तसेच दैत्य स्त्रियाही; आनंदाने त्यांनी गाणी गायली आणि अप्सरांचा समूह नाचू लागला.
ततो महोत्सवे जाते दानवानां महाद्युते। विषण्णमनसो देवाः सहेंद्रा अभवंस्तदा
त्या दानवांच्या मोठ्या स्पर्धेच्या वेळी जेव्हा मोठा उत्सव झाला, तेव्हा सर्व देव, इंद्रासह, खूपच निराश झाले.
वरांगी तु सुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा। बहुमेने च दैत्येंद्रो विजातं तं तदा तया
वराङ्गीने आपला मुलगा पाहिला आणि ती आनंदाने भरून गेली; आणि त्या वेळी दैत्यांचा राजा तिने त्या नवजात मुलाला फारच महत्त्वाचे मानले.
जातमात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चोग्रविक्रमः। अभिषिक्तो सुरैर्मुख्यैः कुजंभमहिषादिभिः
जन्मताच ताऱक नावाचा, अत्यंत पराक्रमी दैत्यराज, कुजंब, महिष आणि इतर प्रमुख दैत्यांनी त्याचा अभिषेक केला.
सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमे। स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारको नृपसत्तम
संपूर्ण पृथ्वीइतक्या मोठ्या असुरांच्या राज्यावर ताऱकाने, राजांमध्ये श्रेष्ठ, सर्वोच्च सत्ता मिळवली.