साधुसाध्विति वैकुंठं समेताः प्रत्यपूजयन्। अपरे ये तु दैत्या वै युद्धे दृष्टपराक्रमाः
'छान! छान!' असे म्हणत एकत्र येऊन वैकुंठाचे पूजन करू लागले; पण जे इतर दैत्य युद्धात पराक्रम पाहत होते—
ते सर्वे बाहुभिर्व्याप्ता न शेकुश्चलितुं रणे। कांश्चित्केशेषु जग्राह कांश्चित्कंठेष्वपीडयत्
त्यांचे हात एकमेकांत गुंतलेले होते, त्यामुळे ते रणांगणावर हलू शकत नव्हते; काहींनी दुसऱ्यांना केसांनी पकडले, काहींना गळ्याशी दाबले.
चकर्त कस्यचिद्वक्त्रं मध्ये गृह्णात्तथापरम्। ते गदाचक्रनिर्दग्धा गतसत्वा गतासवः
कुठल्यातरी चेहरा कापला, दुसऱ्याला मध्येच पकडले; गदा आणि चक्राच्या आघाताने ते जळाले, त्यांची ताकद आणि प्राण गेले.
गगनाद्भ्रष्टसर्वांगा निपेतुर्धरणीतले। तेषु सर्वेषु दैत्येषु हतेषु पुरुषोत्तमः
त्यांची सर्व अंगं आकाशातून खाली पडली आणि जमिनीवर आदळली; सर्व दैत्य मारले गेले तेव्हा परमेश्वर—
शक्रप्रियं ततः कृत्वा कृतकर्मगदाधरः। तस्मिन्विमर्दे संवृत्ते संग्रामे तारकामये
इंद्राचा आवडता कार्य पूर्ण करून, गदा हाती घेऊन, त्या तारा-कुळाच्या भीषण युद्धात—
तं च देशं जगामाशु ब्रह्मा लोकपितामहः। सर्वैर्ब्रह्मर्षिभिः सार्द्धं गंधर्वाप्सरसांगणैः
त्या वेळी ब्रह्मा, सर्व लोकांचे पितामह, सर्व ब्रह्मर्षी, गंधर्व आणि अप्सरांच्या समूहांसह त्या ठिकाणी पटकन आले.
देवदेवं हरिं देवः पूजयन्वाक्यमब्रवीत्। कृतं देव महत्कर्म सुराणां शल्यमुद्धृतम्
देवतांचा देव हरि याचे पूजन करून ब्रह्मा म्हणाले, 'देवा, मोठे कार्य घडले; देवतांच्या मार्गातील काटा दूर झाला.'
निधनेन च दैत्यानां वयं च परितोषिताः। योऽयं त्वया हतो विष्णो कालनेमिर्महासुरः
दैत्यांचा नाश करून आम्ही सर्व संतुष्ट झालो; हा कालनेमि, महादैत्य, ज्याला तू मारलेस, हे विष्णू—
त्वामेतस्य ॠते ह्यस्मिन्शास्ता कश्चिन्न विद्यते। एष देवान्परिभवन्लोकांश्च सचराचरान्
तुझ्याशिवाय या जगात त्याचा पराभव करणारा कोणीच नव्हता; त्याने देवतांचा आणि सर्व चराचर जगाचा अपमान केला.
ॠषीणां कदनं कृत्वा मामपि प्रतिगर्जति। तदनेन त्वदीयेन परितुष्टोस्मि कर्मणा
त्याने ऋषींचा संहार केला आणि मलाही आव्हान दिले; म्हणून तुझ्या या कृत्यामुळे मी अत्यंत प्रसन्न आहे.
यदयं कालकल्पस्ते कालनेमिर्निपातितः। तदागच्छस्व भद्रं ते गच्छाम दिवमुत्तमाम्1.41.
हा कालनेमि, काळाने ठरवलेला शत्रू, आता मारला गेला आहे; म्हणून ये, तुझ्या कल्याणासाठी, आपण उत्तम स्वर्गात जाऊया.
ब्रह्मर्षयस्त्वां तत्रस्थाः प्रतीक्षंते सदो गताः। कं चाहं तव दास्यामि वरं वरभृतां वर
तेथे असलेले ब्रह्मर्षी सभेत तुझी वाट पाहत आहेत; आणि मी, वर देणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, तुला एक वर देईन.
स्वस्थानस्थेषु देवेषु तेषां च वरदो भवान्। निर्यातमेतत्त्रैलोक्यं स्फीतं निहतकंटकम्
देव आपापल्या जागी स्थिर झाले आहेत, आणि तू त्यांचा वरदाता आहेस; आता हे त्रैलोक्य काट्यांपासून मुक्त होऊन सुखी व्हावे.
अस्मिन्नेव मृधे विष्णो शक्राय सुमहात्मने। एवमुक्तो भगवता ब्रह्मणा हरिरव्ययः
'या युद्धात, हे विष्णू, महात्मा इंद्रासाठी—' असे ब्रह्मदेवाने सांगितल्यावर, अविनाशी हरि उत्तर देऊ लागले.
देवान्शक्रमुखान्सर्वानुवाच शुभया गिरा। विष्णुरुवाच। श्रूयतां त्रिदशास्सर्वे यावंतोऽत्र समागताः
विष्णूंनी सर्व देवांना, इंद्रासह, मंगल शब्दांनी सांगितले — 'इथे जमलेल्या सर्व देवता, नीट ऐका.'
सुपर्णसहितैस्तत्र पुरस्कृत्य पुरंदरं। अस्माभिः समरे सर्वैः कालनेमिमुखा हताः
सुर्पर्ण व इतरांसह, पुरंदराला पुढे ठेवून, आपण सर्वांनी मिळून युद्धात कालनेमि व त्याच्या साथीदारांचा पराभव केला.
दानवा विक्रमोपेताः शक्रादपि महत्तराः। अस्मिन्महति संग्रामे द्वावेव तु विनिस्सृतौ
दानव मोठ्या शौर्याने युक्त होते, ते इंद्रापेक्षाही बलवान होते; या मोठ्या युद्धात फक्त दोनच बाहेर पडले.
विरोचनस्तु दैतेयः स्वर्भानुश्च महाबलः। स्वां दिशं भजतां शक्रो दिशं वरुण एव च
दैत्य विरोचन आणि बलवान स्वरभानू आपापल्या दिशेला गेले; तसेच इंद्र आणि वरुणही आपल्या दिशांना गेले.
याम्यां यमः पालयतामुत्तरां च धनाधिपः। ॠक्षैः सह सदा योगं गच्छतां चंद्रमास्तथा
दक्षिण दिशेला यम पहारा देईल, उत्तरेला धनाचा स्वामी; चंद्र आणि ऋक्ष नेहमी एकत्र येण्यासाठी प्रयत्न करतील.
अयमृतुमुखं सूर्यो भजतामयनैः सह। आज्यभागाः प्रवर्तंतां सदस्यैरभिपूजिताः
सूर्य ऋतूंसह अयनांसोबत मार्गक्रमण करील; आणि सभेने सन्मानित तुपाच्या आहुती सुरू होतील.
हूयंतामग्नयो विप्रैर्वेददृष्टेन कर्मणा। देवाश्च बलिहोमेन स्वाध्यायेन महर्षयः
ब्राह्मणांनी वेदांनी सांगितलेल्या कर्माने अग्नी प्रज्वलित करावा; देवांनी बळीच्या आहुती द्याव्यात, आणि महर्षींनी स्वाध्याय करावा.
श्राद्धेन पितरश्चैव तुष्टिं यांतु यथासुखम्। वायुश्चरतु मार्गस्थस्त्रिधा दीप्यतु पावकः
पितरांना श्राद्धाने समाधान मिळो, प्रत्येकाला त्यांच्या इच्छेनुसार; वायु आपल्या मार्गावर फिरो, आणि पावक तीन रूपांनी तेजस्वी होवो.
त्रयोवर्णाश्च लोकांस्त्रीस्तपर्पयंत्वात्मजैर्गुणैः। क्रतवः संप्रवर्तंतां दीक्षणीयैर्द्विजातिभिः
तीन वर्णांनी आपल्या संतती व गुणांनी तीनही लोकांचा शुद्धीकरण करावा; आणि योग्य द्विजांनी यज्ञ सुरू करावेत.
दक्षिणाश्चोपपद्यंतां याज्ञिकैश्च पृथक्पृथक्। गाश्च सूर्यो रसान्सोमो वायुः प्राणांश्च प्राणिषु
यज्ञ करणाऱ्यांनी वेगवेगळ्या दक्षिणा अर्पण कराव्यात; सूर्य गायींचे पोषण करो, सोम रसांना, आणि वायु सर्व प्राण्यांमध्ये प्राणांचा संचार करो.
तर्पयन्तः प्रवर्तंतामेते सोम्यैः स्वकर्मभिः। यथावदनुपूर्वेण महेंद्रमलयोद्भवाः
महेंद्र व मलय पर्वतावर जन्म घेतलेल्यांनी, सोमयुक्त कर्मांनी समाधान देत, योग्य क्रमाने पुढे जावे.
त्रैलोक्यमातरः सर्वाः समुद्रं यांतु सिंधवः। दैत्येभ्यस्त्यज्यतां भीश्च शांतिं व्रजत देवताः
तीनही लोकांची मातृका, म्हणजे नद्या, समुद्राकडे जाव्यात; दैत्यांनी भीती सोडावी आणि देवांनी शांतता मिळवावी.
स्वस्ति वोऽस्तु गमिष्यामि ब्रह्मलोकं सनातनं। स्वगृहे स्वर्गलोके वा संग्रामे वा विशेषतः
तुम्हा सर्वांना कल्याण लाभो; मी सनातन ब्रह्मलोकात जाईन — मग ते माझ्या घरी असो, स्वर्गात असो, किंवा विशेषतः रणांगणात असो.
विश्वस्तैश्च न गंतव्यं नित्यं क्षुद्रा हि दानवाः। छिद्रेषु प्रहरंत्येते न तेषां संस्थितिर्ध्रुवा
त्यांच्यावर कधीही विश्वास ठेवू नका; दानव नेहमीच क्षुद्र असतात. ते नेहमी दुर्बलतेवर वार करतात आणि त्यांना स्थैर्य नसते.
सौम्यानां निजभावानां भवतामार्जवे मनः। एवमुक्त्वा सुरगणान्विष्णुस्सत्यपराक्रमः
तुमचे मन सौम्य आणि आपल्या स्वभावाशी प्रामाणिक राहो. असे सांगून, सत्यपराक्रमी विष्णूंनी देवगणांना उपदेश केला.
जगाम ब्रह्मणा सार्द्धं ब्रह्मलोकं महायशाः। देवानां महतीं प्रीतिमुत्पाद्य भगवान्प्रभुः
मग महायशस्वी भगवंत ब्रह्मासोबत ब्रह्मलोकात गेले, आणि देवांना मोठा आनंद दिला.