स ताड्यमानोऽतिबलैर्दैत्यैः सर्वायुधोद्यतैः। न चचाल ततो युद्धे कंप्यमान इवाचलः
त्या बलाढ्य दैत्यांनी सर्व प्रकारची शस्त्रं उगारून त्याच्यावर वार केले, पण तो युद्धात आपल्या जागेवर हललाही नाही, जणू काही डोंगर हलवला तरी हलत नाही.
संयुक्तश्च सुपर्णेन कालनेमिर्महासुरः। सर्वप्राणेन महतीं गदामुद्यम्य बाहुभिः
महाबली कालनेमि, सुपर्णासोबत, सर्व शक्तीनिशी आपल्या हातांनी एक मोठी गदा उचलली.
घोरां ज्वलंतीं मुमुचे संरब्धो गरुडोपरि। कर्मणा तेन दैत्यस्य विष्णुर्विस्मयमागमत्
रागाने पेटून, त्याने ती जळणारी, भयंकर गदा गरुडावर फेकली; त्या दैत्याच्या या कृत्यामुळे विष्णू आश्चर्यचकित झाला.
तदा तेन सुपर्णस्य पातिता मूर्ध्नि सा गदा। सुपर्णं व्यथितं दृष्ट्वा क्षतं च वपुरात्मनः
तेव्हा सुपर्णाने फेकलेली ती गदा त्याच्या डोक्यावर आदळली; सुपर्ण दुःखी झाला आणि स्वतःचे शरीर जखमी झालेले पाहून—
क्रोधसंरक्तनयनो वैकुंठश्चक्रमाददे। व्यवर्द्धत च वेगेन सुपर्णेन समं विभुः
वैकुंठ, रागाने डोळे लाल झालेले, त्याने चक्र उचलले; सुपर्णासोबत तो प्रभू वेगाने वाढू लागला.
भुजाश्चास्य व्यवर्धंत व्याप्तवंतो दिशो दश। विदिशश्चैव खं चापि गां चैव प्रतिपूरयन्
त्याचे हात वाढू लागले, दहा दिशांना पसरले; त्या हातांनी दिशाही, आकाशही आणि पृथ्वीही व्यापली.
ववृधे स पुनर्लोकान्क्रांतुकाम इवौजसा। तं जयाय सुरेंद्राणां वर्द्धमानं नभस्तले
तो पुन्हा सामर्थ्याने वाढू लागला, जणू तो सर्व लोकांना पावलांनी मापू इच्छित आहे; देवेंद्रांच्या विजयासाठी तो आकाशात वाढू लागला.
ॠषयः सह गंधर्वास्तुष्टुवुर्मधुसूदनम्। सद्यां किरीटेन लिखन्शिरसा भास्वरेण च
ऋषी आणि गंधर्वांनी मिळून मधुसूदनाची स्तुती केली, कारण त्याच्या तेजस्वी मुकुटाने आणि डोक्याने तो आकाशात चिन्हे उमटवत होता.
पद्भ्यामाक्रम्यवसुधां दिशः प्रच्छाद्य बाहुभिः। सहस्रकरतुल्याभं सहस्रारमरिक्षयम्
पायांनी पृथ्वी दाबली, हातांनी दिशांना झाकले; तो जणू हजार हातांचा आणि हजार डोळ्यांचा, शत्रूंमध्ये अजेय असा भासू लागला.
दीप्ताग्निसदृशं घोरंदर्शनेन सुदर्शनम्। सुवर्णरेणुपर्यंतं वज्रनाभं भयावहं
सुदर्शन चक्र अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, भयंकर दिसणारे, सोन्याच्या कणांनी माखलेले, वज्रासारख्या नाभीचे आणि भयावह असे होते.
मेदोस्थिमज्जरुधिरैः सिक्तं दानवसंभवैः। अद्वितीयं प्रहरणं क्षुरपर्यंतमंडलम्
दानवांच्या मज्जा, हाड, मेद आणि रक्ताने ओथंबलेले, ते अद्वितीय, अत्यंत धारदार आणि गोलाकार असे शस्त्र होते.
स्रग्दाममालानिचितं कामगं कामरूपिणं। स्वयं स्वयंभुवा सृष्टं भयदं सर्वविद्विषाम्
माळांनी आणि हारांनी सजलेले, इच्छेनुसार रूप धारण करणाऱ्यांना हवेसे वाटणारे, स्वयंभूने स्वतः निर्माण केलेले, सर्व द्वेष करणाऱ्यांना भीती देणारे असे ते होते.
दधार रोषेणाविष्टं नित्यमाहवदर्पितं। क्षेपणाद्यस्य मुह्यंति लोकाः सस्थाणुजंगमाः
तो रागाने भरून, नेहमी युद्धासाठी सज्ज राहून, ते चक्र धरतो; ते फेकताना सर्व स्थावर-जंगम प्राणी गोंधळतात.
क्रव्यादानि च भूतानि तृप्तिं यांति महामृधे। तमप्रतिमकर्माणं समानं सूर्यवर्चसा
महायुद्धात मांसाहारी भुतेही तृप्त होतात; ज्याची कृत्ये अद्वितीय आहेत, तो सूर्याच्या तेजासमान आहे.
चक्रमुद्यम्य समरे कोपदीप्तो गदाधरः। प्रणष्टं दानवं तेजः कुर्वाणं स्वेन तेजसा
युद्धात चक्र उचलून, रागाने प्रज्वलित झालेला गदाधारी, आपल्या तेजाने दानवाचे तेज कमी करतो.
चिच्छेद बाहूंस्तेनैव समरे कालनेमिनः। तच्च वक्त्रशतं घोरं साग्निचूर्णाट्टहासि वै
त्याच चक्राने त्याने युद्धात कालनेमिचे हात छाटले; आणि ते शंभर तोंडांचे, अग्नीप्रमाणे जळणारे, भयंकर हास्य करणारे डोके—
तस्य दैत्यस्य चक्रेण प्रममाथ बलाद्धरिः। सच्छिन्नबाहुर्विशिरानप्राकंपत दानवः
हरिणे त्या दैत्यावर जोरात चक्र फेकले; त्याचा हात तुटला, डोके उडाले, आणि तो दानव थरथर कापू लागला.
कबंधावस्थितः संख्ये विशाखइव पादपः। तंवितत्य महापक्षौ वायोः कृत्वा समं जवम्
तो युद्धात डोके नसलेल्या धडासारखा उभा राहिला, जणू काही वीज पडलेल्या झाडासारखा दिसत होता; गरुडाने आपली मोठी पंखे पसरली आणि वाऱ्याच्या वेगाने उडू लागला.
उरसा ताडयामास गरुडः कालनेमिनं। स तस्य देहोभिमुखो विबाहुः खात्परिभ्रमन्
गरुडाने कालनेमिला छातीवर जबरदस्त मार दिला; तेव्हा तो दानव हात फडफडवत, आपल्याच शरीराकडे तोंड करून आकाशात फिरू लागला.
निपपात दिवं त्यक्त्वा क्षोभयन्धरणीतलम्। तस्मिन्निपतिते दैत्ये देवाः सर्षिगणास्तथा
तो दानव आकाश सोडून खाली पडला आणि जमिनीला हादरवून गेला; त्या वेळी सर्व देव आणि ऋषीगण—
साधुसाध्विति वैकुंठं समेताः प्रत्यपूजयन्। अपरे ये तु दैत्या वै युद्धे दृष्टपराक्रमाः
'छान! छान!' असे म्हणत एकत्र येऊन वैकुंठाचे पूजन करू लागले; पण जे इतर दैत्य युद्धात पराक्रम पाहत होते—
ते सर्वे बाहुभिर्व्याप्ता न शेकुश्चलितुं रणे। कांश्चित्केशेषु जग्राह कांश्चित्कंठेष्वपीडयत्
त्यांचे हात एकमेकांत गुंतलेले होते, त्यामुळे ते रणांगणावर हलू शकत नव्हते; काहींनी दुसऱ्यांना केसांनी पकडले, काहींना गळ्याशी दाबले.
चकर्त कस्यचिद्वक्त्रं मध्ये गृह्णात्तथापरम्। ते गदाचक्रनिर्दग्धा गतसत्वा गतासवः
कुठल्यातरी चेहरा कापला, दुसऱ्याला मध्येच पकडले; गदा आणि चक्राच्या आघाताने ते जळाले, त्यांची ताकद आणि प्राण गेले.
गगनाद्भ्रष्टसर्वांगा निपेतुर्धरणीतले। तेषु सर्वेषु दैत्येषु हतेषु पुरुषोत्तमः
त्यांची सर्व अंगं आकाशातून खाली पडली आणि जमिनीवर आदळली; सर्व दैत्य मारले गेले तेव्हा परमेश्वर—
शक्रप्रियं ततः कृत्वा कृतकर्मगदाधरः। तस्मिन्विमर्दे संवृत्ते संग्रामे तारकामये
इंद्राचा आवडता कार्य पूर्ण करून, गदा हाती घेऊन, त्या तारा-कुळाच्या भीषण युद्धात—
तं च देशं जगामाशु ब्रह्मा लोकपितामहः। सर्वैर्ब्रह्मर्षिभिः सार्द्धं गंधर्वाप्सरसांगणैः
त्या वेळी ब्रह्मा, सर्व लोकांचे पितामह, सर्व ब्रह्मर्षी, गंधर्व आणि अप्सरांच्या समूहांसह त्या ठिकाणी पटकन आले.
देवदेवं हरिं देवः पूजयन्वाक्यमब्रवीत्। कृतं देव महत्कर्म सुराणां शल्यमुद्धृतम्
देवतांचा देव हरि याचे पूजन करून ब्रह्मा म्हणाले, 'देवा, मोठे कार्य घडले; देवतांच्या मार्गातील काटा दूर झाला.'
निधनेन च दैत्यानां वयं च परितोषिताः। योऽयं त्वया हतो विष्णो कालनेमिर्महासुरः
दैत्यांचा नाश करून आम्ही सर्व संतुष्ट झालो; हा कालनेमि, महादैत्य, ज्याला तू मारलेस, हे विष्णू—
त्वामेतस्य ॠते ह्यस्मिन्शास्ता कश्चिन्न विद्यते। एष देवान्परिभवन्लोकांश्च सचराचरान्
तुझ्याशिवाय या जगात त्याचा पराभव करणारा कोणीच नव्हता; त्याने देवतांचा आणि सर्व चराचर जगाचा अपमान केला.
ॠषीणां कदनं कृत्वा मामपि प्रतिगर्जति। तदनेन त्वदीयेन परितुष्टोस्मि कर्मणा
त्याने ऋषींचा संहार केला आणि मलाही आव्हान दिले; म्हणून तुझ्या या कृत्यामुळे मी अत्यंत प्रसन्न आहे.