समेयिवान्सुरेंद्रेण परिष्वक्तो भ्रमन्रणे। कालनेमिर्बभौ दैत्यः सविष्णुरिव मंदरः
कालनेमि हा दैत्य रणभूमीवर इंद्राशी भेटला, त्याने फिरत फिरत त्याला मिठी मारली, आणि तो विष्णूने मंदार पर्वताला जसा धरला तसा तेजस्वी दिसत होता.
अथ विव्यथिरे देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः। कालनेमिनमायांतं दृष्ट्वा कालमिवापरम्
मग सर्व देव, शक्रासह, घाबरून गेले, कारण कालनेमि जसा काळासारखा पुढे येत होता तसा त्यांनी पाहिलं.
दानवाननुपिप्रीषुः कालनेमिर्महासुरः। व्यवर्धत महातेजास्तपांते जलदो यथा
महाबली कालनेमि या असुराने इतर दानवांना आनंद दिला; त्याचं तेज वाढत गेलं, जसं उन्हाळ्यानंतर मेघ वाढतात.
तं त्रैलोक्यांतरगतं दृष्ट्वा ते दानवेश्वराः। उत्तस्थुरपरिश्रांताः पीत्वेवामृतमुत्तमम्
तो तीनही लोकांत प्रवेश करताना पाहून दानवांचे प्रमुख उत्साहाने उभे राहिले, जणू त्यांनी उत्तम अमृत प्यायलं आणि त्यांचा थकवा गेला.
ते वीतभयसंत्रासा मयतारपुरोगमाः। तारकामयसंग्रामे सततं जितकाशिनः
मय, तारा आणि इतरांच्या पुढाकाराने, ते सर्व दानव भीती आणि घाबरटपणा सोडून देवांवरच्या युद्धात नेहमीच जिंकणारे झाले.
रेजुरायोधनगता दानवा युद्धकांक्षिणः। मंत्रमभ्यसतां तेषां व्यूहं च परिधावताम्
युद्धाची इच्छा असलेले दानव रणभूमीत शिरताना तेजाने झळकत होते, ते मंत्र म्हणत आणि लवकरच आपली मांडणी करत होते.
प्रेक्षतां चाभवत्प्रीतिर्दानवं कालनेमिनम्। ये तु तत्र मयस्यासन्मुख्या युद्धपुरस्सराः
मयाच्या सैन्यातील मुख्य आणि युद्धात पुढे असलेल्या वीरांनी कालनेमि दानवाकडे पाहताना मनात आनंद अनुभवला.
ते तु सर्वे भयं त्यक्त्वा हृष्टा योद्धुमुपस्थिताः। मयस्तारो वराहश्च हयग्रीवश्च दानवः
मया, तारा, वराह आणि दानव हयग्रीव हे सर्व भीती बाजूला ठेवून आनंदाने लढायला पुढे आले.
विप्रचित्तिसुतः श्वेतः खरलंबावुभावपि। अरिष्टो बलिपुत्रश्च किशोराख्यस्तथैव च
विप्रचित्तीचा पुत्र श्वेत, खरळ, लांबा, बलीचा पुत्र अरिष्ट आणि किशोर नावाचा दानवही तिथे होते.
सुर्भानुश्चामरप्रख्यश्चक्रयोधी महासुरः। एतेऽस्त्रवेदिनः सर्वे सर्वे तपसि सुस्थिताः
सुरभानू, जो राजदरबारातील चामरासारखा प्रसिद्ध होता, आणि महाबली चक्रयोधी—हे सर्व अस्त्रविद्या जाणणारे आणि तपश्चर्येत निपुण होते.
दानवाः कृतिनो जग्मुः कालनेमिनमुद्धतम्। ते गदाभिस्सुगुर्वीभिश्चक्रैरथपरश्वधैः
कुशल दानवांनी उग्र कालनेमिकडे वाटचाल केली, त्यांच्या हातात जड गदा, चक्र, कुऱ्हाड आणि मोठ्या काठ्या होत्या.
कालकल्पैश्च मुसलैः क्षेपणीयैश्च मुद्गरैः। अश्मभिश्चास्त्रसदृशैस्तथा शैलैश्च दारुणैः
काळासारख्या मुसळांनी, फेकता येणाऱ्या मुठांनी, दगडांसारख्या अस्त्रांनी आणि भयंकर पर्वतांनी ते सज्ज झाले होते.
पट्टिशैर्भिंडिपालैश्च परिघैश्चोत्तमायसैः। घातिनीभिश्च गुर्वीभिः शतघ्नीभिस्तथैव च
त्यांच्या हातात भाले, गोफण, उत्तम लोखंडी गज, जड आणि घातक शस्त्रे, तसेच शतघ्नीही होत्या.
युगैर्यंत्रैश्च निर्मुक्तैर्लांगलैरुग्रताडितैः। दोर्भिरायतमानैश्च पाशैश्च परिघादिभिः
यंत्रांनी फेकलेली शस्त्रे, जोरात मारणारे नांगर, लांब बाहू, दोर आणि लोखंडी गज यांनी ते सज्ज झाले होते.
भुजंगवक्त्रैर्लेलिहानैर्विसर्पद्भिश्च सायकैः। वज्रैः प्रहरणीयैश्च दीप्यमानैश्च तोमरैः
सापाच्या तोंडासारखी, चाटत आणि फडफडणारी बाण, वज्र, आणि जळणाऱ्या भाले अशा अस्त्रांनी ते सुसज्ज होते.
विकोशैरसिभिस्तीक्ष्णैः शूलैश्च शितनिर्मलैः। दैत्यैः संदीप्यमानैश्च प्रगृहीतशरासनैः
उघडी, धारदार तलवारी, शुद्ध आणि तीक्ष्ण भाले, आणि धनुष्यबाण हातात घेऊन दैत्य तेजाने झळकत होते.
ततः पुरस्कृत्य तदा कालनेमिनमाहवे। सा दीप्तशस्त्रप्रवरा दैत्यानां रुरुचे चमूः
मग त्या युद्धात कालनेमिला पुढे करून, तेजस्वी शस्त्रांनी सजलेली ती दैत्यांची फौज तिथे झळकत होती.
यैर्निमीलितसर्वांगा वनालीवांबुदागमे। देवतानामपि चमूर्मुमुदे शक्रपालिता
ज्यांच्या हातून, जणू पावसाळ्यात जंगल जसं फुलून येतं तसं, इंद्राच्या रक्षणाखाली असलेली देवांची फौजही आनंदली.
उपेता शिशिरोष्णाभ्यां तेजोभ्यां चंद्रसूर्ययोः। वायुवेगवती सौम्या तारागणपताकिनी
चंद्र-सूर्याच्या शीतलता आणि उष्णतेने युक्त, वाऱ्यासारखी वेगवान, सौम्य आणि तारकांच्या ध्वजांनी सजलेली होती.
तोयदा बद्धवसना ग्रहनक्षत्रहासिनी। यमेंद्रधनदैर्गुप्ता वरुणेन च धीमता
मेघांची वस्त्रे परिधान केलेली, ग्रह-नक्षत्रांच्या प्रकाशाने उजळलेली, यम, इंद्र, कुबेर आणि बुद्धिमान वरुण यांच्या रक्षणाखाली होती.
सा प्रदीप्ताग्निपवना नारायणपरायणा। सासमुद्रौघसदृशी दीप्यमाना महाचमूः1.41.
ती महाकाय फौज अग्नी आणि वाऱ्याच्या तेजाने प्रज्वलित, नारायणभक्त, समुद्राच्या लाटांसारखी प्रखरपणे झळकत होती.
रराजास्त्रवती भीमा यक्षगंधर्वशालिनी। तयोश्चम्वोस्तदानीं तु बभूव स समागमः
भयंकर, अस्त्रांनी सजलेली, यक्ष आणि गंधर्वांनी शोभलेली ती फौज दुसऱ्या फौजेच्या समोर आली.
द्यावापृथिव्योस्संयोगो यथा स्याद्युगपर्यये। तद्युद्धमभवद्घोरं देवदानवसंकुलं
जसा युगाच्या शेवटी आकाश आणि पृथ्वी एकत्र येतात, तसं ते युद्ध प्रचंड आणि देव-दानवांनी भरलेलं झालं.
क्षमापराक्रमपरं सदर्पविनयस्यदं। निश्चक्रमुर्बलाभ्यां तु भीमाभ्यां च सुराऽसुराः
धैर्य आणि पराक्रमावर लक्ष केंद्रित करून, गर्व आणि अहंकाराचा नाश करणारे, बलवान आणि भयंकर देव आणि असुर युद्धासाठी पुढे सरसावले.
पूर्वापराभ्यां संरब्धाः सागराभ्यामिवांबुदाः। ताभ्यां बलाभ्यां संहृष्टाश्चेरुस्ते देवदानवाः
पूर्व आणि पश्चिम समुद्रांनी ढग जसे उसळतात, तसेच आपल्या शक्तीने आनंदलेले देव आणि दैत्य पुढे सरकले.
वनाभ्यां पार्वतीयाभ्यां पुष्पिताभ्यां यथा नगाः। समाजघ्नुस्तथा भेरीः शंखान्दध्मुरनेकशः
जसं पर्वतातल्या फुललेल्या झाडांमध्ये वने गूंजतात, तसं त्यांनी अनेकदा भेरी वाजवल्या आणि शंख फुंकले.
ब्रह्मांडं च भुवं चैव दिशश्च समपूरयन्। ज्याघाततलनिर्घोष धनुषां कूजितानि च
त्यांनी ब्रह्मांड, पृथ्वी आणि सर्व दिशा आवाजांनी भरून टाकल्या—धनुष्यांच्या प्रत्यंचे आणि धनुष्यांच्या गजराने सगळीकडे गूंज उठली.
दुंदुभीनां च निर्ह्रादो दैत्यमंतर्दधुः स्वनम्। तेऽन्योन्यमभिसंपेतुर्यातयंतः परस्परम्
डमरूंच्या गडगडाटाने दैत्यांचे आवाज दडपले गेले; ते एकमेकांवर तुटून पडले, परस्परांवर हल्ला करू लागले.
बभंजुर्बाहुभिर्बाहु युद्धमन्ये युयुत्सवः। देवानामशनीर्घोराः परिघांश्चोत्तमायुधान्
काहींनी हाताने हात तोडले, हातघाईच्या युद्धासाठी उत्सुक होते; देवांनी भयंकर वज्र आणि मोठे गदा फेकले.
निस्त्रिंशान्ससृजुः संख्ये गदागुर्वीश्च दानवाः। गदानिपातैर्भग्नांगा बाणैश्च शकलीकृताः
दानवांनी युद्धात तलवारी आणि जड गदा फेकल्या; गदांच्या प्रहाराने आणि बाणांनी शरीरं तुटून पडली.