शतशीर्षः स्थितः श्रीमान्शतशृंग इवाचलः। कक्षे महति संवृद्धो निदाघ इव पावकः
तो शंभर डोक्यांनी उभा होता, तेजस्वी, जणू शंभर शिखरांचा डोंगर, आपल्या प्रदेशात मोठा झालेला, उन्हाळ्यातील ज्वाळेसारखा प्रखर.
धूम्रकेशो हरिश्मश्रुर्दंतुरो विकटाननः। त्रैलोक्यांतरविस्तारं धारयन्विपुलं वपुः
त्याचे केस धुरकट, दाढी पिवळी, दात बाहेर आलेले, चेहरा भयंकर; त्याचे विशाल शरीर तीनही लोक व्यापून होते.
बाहुभिस्तुलयन्व्योम क्षिपन्पद्भ्यां महीधरान्। ईरयन्मुखनिःश्वासैर्वृष्टिकारान्बलाहकान्
तो आपल्या हातांनी आकाश मोजत होता, पायांनी पर्वत फेकत होता, आणि तोंडातून निघणाऱ्या श्वासांनी ढग हलवून पाऊस पाडत होता.
तिर्यगायतरक्ताक्षं मंदरोदग्रवर्चसाम्। दिधक्षंतमिवायांतं सर्वान्देवगणान्मृधे
त्याच्या तिरक्या, रक्तासारख्या डोळ्यांनी, मंदार पर्वतासारख्या तेजाने, तो जणू सर्व देवांना युद्धात जाळायला निघाला होता.
तर्जयंतं सुरगणांश्छादयंतं दिशो दश। संवर्तकाले हृषितं दृष्टं मृत्युमिवोत्थितम्
तो देवांच्या सैन्याला धमकावत होता, दहा दिशा झाकत होता, आणि प्रलयकाळात आनंदी झालेल्या मृत्यूसारखा दिसत होता.
सुतलेनोच्छ्रयवता विपुलांगुलिपर्वणा। लंबाभरणपूर्णेन किंचिच्चलितकर्मणा
सुतलाच्या उंचीप्रमाणे शरीर असलेला, मोठ्या जाड बोटांनी, लांब लटकणाऱ्या दागिन्यांनी सजलेला, आणि हलक्या हालचाली करणारा,
उच्छ्रितेनाग्रहस्तेन दक्षिणेन वपुष्मता। दानवान्देवनिहतान्ब्रुवन्तं तिष्ठतेति च
त्याने उजवा तेजस्वी हात वर उचलून, दैत्यांना सांगितलं, 'देव मारले गेले; ठाम उभे राहा!'
तं कालनेमिं समरे द्विषतां कालनेमिनम्। वीक्षंते स्म सुराः सर्वे भयविह्वललोचनाः
समरभूमीत सर्व देवांनी त्या कालनेमिला, शत्रूंचा मृत्यू म्हणून, भीतीने भरलेल्या डोळ्यांनी पाहिलं.
तं वीक्षंते स्म भूतानि ग्रसंतं कालनेमिनम्। त्रिविक्रमं विक्रमं तं नारायणमिवापरम्
सर्व जीवांनी कालनेमिला पाहिलं, तो सर्व काही गिळत चालला होता, आणि त्याचा तो प्रचंड डौल असा वाटत होता जणू त्रिविक्रम रूपातील दुसरा नारायणच पुढे चालला आहे.
सोभ्युच्छ्रयं पुनः प्राप्तो मारुताघूर्णितांबरः। प्रक्रामदसुरो योद्धुं त्रासयन्सर्वदेवताः
तो असुर पुन्हा एकदा मोठ्या थाटात पुढे आला, वाऱ्यात त्याचे वस्त्र फडफडत होते, आणि तो देवांना घाबरवत युद्धासाठी निघाला.
समेयिवान्सुरेंद्रेण परिष्वक्तो भ्रमन्रणे। कालनेमिर्बभौ दैत्यः सविष्णुरिव मंदरः
कालनेमि हा दैत्य रणभूमीवर इंद्राशी भेटला, त्याने फिरत फिरत त्याला मिठी मारली, आणि तो विष्णूने मंदार पर्वताला जसा धरला तसा तेजस्वी दिसत होता.
अथ विव्यथिरे देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः। कालनेमिनमायांतं दृष्ट्वा कालमिवापरम्
मग सर्व देव, शक्रासह, घाबरून गेले, कारण कालनेमि जसा काळासारखा पुढे येत होता तसा त्यांनी पाहिलं.
दानवाननुपिप्रीषुः कालनेमिर्महासुरः। व्यवर्धत महातेजास्तपांते जलदो यथा
महाबली कालनेमि या असुराने इतर दानवांना आनंद दिला; त्याचं तेज वाढत गेलं, जसं उन्हाळ्यानंतर मेघ वाढतात.
तं त्रैलोक्यांतरगतं दृष्ट्वा ते दानवेश्वराः। उत्तस्थुरपरिश्रांताः पीत्वेवामृतमुत्तमम्
तो तीनही लोकांत प्रवेश करताना पाहून दानवांचे प्रमुख उत्साहाने उभे राहिले, जणू त्यांनी उत्तम अमृत प्यायलं आणि त्यांचा थकवा गेला.
ते वीतभयसंत्रासा मयतारपुरोगमाः। तारकामयसंग्रामे सततं जितकाशिनः
मय, तारा आणि इतरांच्या पुढाकाराने, ते सर्व दानव भीती आणि घाबरटपणा सोडून देवांवरच्या युद्धात नेहमीच जिंकणारे झाले.
रेजुरायोधनगता दानवा युद्धकांक्षिणः। मंत्रमभ्यसतां तेषां व्यूहं च परिधावताम्
युद्धाची इच्छा असलेले दानव रणभूमीत शिरताना तेजाने झळकत होते, ते मंत्र म्हणत आणि लवकरच आपली मांडणी करत होते.
प्रेक्षतां चाभवत्प्रीतिर्दानवं कालनेमिनम्। ये तु तत्र मयस्यासन्मुख्या युद्धपुरस्सराः
मयाच्या सैन्यातील मुख्य आणि युद्धात पुढे असलेल्या वीरांनी कालनेमि दानवाकडे पाहताना मनात आनंद अनुभवला.
ते तु सर्वे भयं त्यक्त्वा हृष्टा योद्धुमुपस्थिताः। मयस्तारो वराहश्च हयग्रीवश्च दानवः
मया, तारा, वराह आणि दानव हयग्रीव हे सर्व भीती बाजूला ठेवून आनंदाने लढायला पुढे आले.
विप्रचित्तिसुतः श्वेतः खरलंबावुभावपि। अरिष्टो बलिपुत्रश्च किशोराख्यस्तथैव च
विप्रचित्तीचा पुत्र श्वेत, खरळ, लांबा, बलीचा पुत्र अरिष्ट आणि किशोर नावाचा दानवही तिथे होते.
सुर्भानुश्चामरप्रख्यश्चक्रयोधी महासुरः। एतेऽस्त्रवेदिनः सर्वे सर्वे तपसि सुस्थिताः
सुरभानू, जो राजदरबारातील चामरासारखा प्रसिद्ध होता, आणि महाबली चक्रयोधी—हे सर्व अस्त्रविद्या जाणणारे आणि तपश्चर्येत निपुण होते.
दानवाः कृतिनो जग्मुः कालनेमिनमुद्धतम्। ते गदाभिस्सुगुर्वीभिश्चक्रैरथपरश्वधैः
कुशल दानवांनी उग्र कालनेमिकडे वाटचाल केली, त्यांच्या हातात जड गदा, चक्र, कुऱ्हाड आणि मोठ्या काठ्या होत्या.
कालकल्पैश्च मुसलैः क्षेपणीयैश्च मुद्गरैः। अश्मभिश्चास्त्रसदृशैस्तथा शैलैश्च दारुणैः
काळासारख्या मुसळांनी, फेकता येणाऱ्या मुठांनी, दगडांसारख्या अस्त्रांनी आणि भयंकर पर्वतांनी ते सज्ज झाले होते.
पट्टिशैर्भिंडिपालैश्च परिघैश्चोत्तमायसैः। घातिनीभिश्च गुर्वीभिः शतघ्नीभिस्तथैव च
त्यांच्या हातात भाले, गोफण, उत्तम लोखंडी गज, जड आणि घातक शस्त्रे, तसेच शतघ्नीही होत्या.
युगैर्यंत्रैश्च निर्मुक्तैर्लांगलैरुग्रताडितैः। दोर्भिरायतमानैश्च पाशैश्च परिघादिभिः
यंत्रांनी फेकलेली शस्त्रे, जोरात मारणारे नांगर, लांब बाहू, दोर आणि लोखंडी गज यांनी ते सज्ज झाले होते.
भुजंगवक्त्रैर्लेलिहानैर्विसर्पद्भिश्च सायकैः। वज्रैः प्रहरणीयैश्च दीप्यमानैश्च तोमरैः
सापाच्या तोंडासारखी, चाटत आणि फडफडणारी बाण, वज्र, आणि जळणाऱ्या भाले अशा अस्त्रांनी ते सुसज्ज होते.
विकोशैरसिभिस्तीक्ष्णैः शूलैश्च शितनिर्मलैः। दैत्यैः संदीप्यमानैश्च प्रगृहीतशरासनैः
उघडी, धारदार तलवारी, शुद्ध आणि तीक्ष्ण भाले, आणि धनुष्यबाण हातात घेऊन दैत्य तेजाने झळकत होते.
ततः पुरस्कृत्य तदा कालनेमिनमाहवे। सा दीप्तशस्त्रप्रवरा दैत्यानां रुरुचे चमूः
मग त्या युद्धात कालनेमिला पुढे करून, तेजस्वी शस्त्रांनी सजलेली ती दैत्यांची फौज तिथे झळकत होती.
यैर्निमीलितसर्वांगा वनालीवांबुदागमे। देवतानामपि चमूर्मुमुदे शक्रपालिता
ज्यांच्या हातून, जणू पावसाळ्यात जंगल जसं फुलून येतं तसं, इंद्राच्या रक्षणाखाली असलेली देवांची फौजही आनंदली.
उपेता शिशिरोष्णाभ्यां तेजोभ्यां चंद्रसूर्ययोः। वायुवेगवती सौम्या तारागणपताकिनी
चंद्र-सूर्याच्या शीतलता आणि उष्णतेने युक्त, वाऱ्यासारखी वेगवान, सौम्य आणि तारकांच्या ध्वजांनी सजलेली होती.
तोयदा बद्धवसना ग्रहनक्षत्रहासिनी। यमेंद्रधनदैर्गुप्ता वरुणेन च धीमता
मेघांची वस्त्रे परिधान केलेली, ग्रह-नक्षत्रांच्या प्रकाशाने उजळलेली, यम, इंद्र, कुबेर आणि बुद्धिमान वरुण यांच्या रक्षणाखाली होती.