अपि तत्कालयोगात्मा इज्यो यज्ञरथोऽव्ययः। ओषधीशः क्रियायोनिरपां योनिरनुष्णगुः
तू काळाच्या संयोगाचा आत्मा आहेस, अविनाशी आणि पूज्य आहेस, यज्ञाचा रथ, वनस्पतींचा स्वामी, कर्मांचा आणि पाण्याचा मूळ आहेस, आणि तुझ्यात उष्णता नाही.
शीतांशुरमृताधारश्चपलः श्वेतवाहनः। त्वं कांतिः कांतवपुषां त्वं सोमः सोमपायिनाम्
तू शीतकिरणधारी, अमृताचा आधार, चपळ आणि पांढऱ्या वाहनावर आरूढ आहेस. तेजस्वींच्या तेजाचा तू मूळ आहेस, सोमपान करणाऱ्यांचा सोम तूच आहेस.
सौम्यस्त्वं सर्वभूतानां तिमिरघ्नस्त्वमृक्षराट्। तद्गच्छ त्वं महासेन वरुणेन वरूथिना
तू सर्व जीवांमध्ये सौम्य आहेस, अंधाराचा नाश करणारा आणि तारकांचा स्वामी आहेस. म्हणून, महासेन आणि वरुण यांच्या सैन्यासह तू जा.
शमयस्वासुरीं मायां यया दह्यामहे रणे। सोम उवाच। यन्मां वदसि युद्धार्थं देवराजवरप्रद
ज्या मायेमुळे आपण युद्धात जळतो, ती असुरी माया शांत कर.
एष वर्षामि शिशिरं दैत्यमायापकर्षणं। एतान्मे शीतनिर्दग्धान्पश्यस्व हिमवेष्टितान्
सोम म्हणाला: देवराज, युद्धासाठी तू मला जे सांगितलेस—
तथा हिमकरोत्सृष्टाः सपाशा हिमवृष्टयः। वेष्टयंति च तान्दैत्यान्वायुर्मेघगणानिव
मी आता शिशिराचा वर्षाव करतो, जो दैत्यांची माया दूर करतो. हे पाहा, हे सर्व गारठ्याने भाजले गेले आहेत आणि हिमात गुंडाळले गेले आहेत.
तौ पाशशीतांशुधरौ वरुणेंदू महाबलौ। जघ्नतुर्हिमपातैश्च पाशपातैश्च दानवान्
चंद्राने सोडलेल्या त्या हिमवृष्टी आणि पाशांनी दैत्यांना वेढले, जसे वारा मेघांच्या गटांना वेढतो.
द्वावंबुनाथौ समरे तौ पाशहिमयोधिनौ। मृधे चेरतुरंभोभिः क्षुब्धाविव महार्णवौ
ते दोघे—वरुण आणि चंद्र—महाबलवान, पाश आणि शीतकिरण धारण करून, हिमवृष्टी आणि पाशांनी दानवांचा संहार करू लागले.
ताभ्यामापूरितं सर्वं तद्दानवबलं महत्। जगत्संवर्त्तकांभोदैः प्रवर्षैरिव संवृतं
ते दोन्ही जलस्वामी, हिमयुक्त पाश घेऊन, युद्धात मोठ्या लाटांसारखे फिरू लागले, जणू काही दोन प्रचंड समुद्र असतात.
तावुद्यतावंबुनाथौ शशांकवरुणावुभौ। शमयामासतुस्तां तु मायां दैत्येन्द्रनिर्मितां
त्यांनी संपूर्ण दानवांची मोठी सेना व्यापून टाकली, जणू जगाचा संहार करणाऱ्या मेघांच्या पावसाने झाकली आहे.
शीतांशुजालनिर्दग्धाः पाशैश्चास्कंदिता रणे। न शेकुश्चलितुं दैत्या विशिरस्का इवाद्रयः
शीतकिरणांनी भाजलेले आणि पाशांनी बांधलेले दैत्य युद्धात हलू शकले नाहीत, जणू शिखर नसलेले डोंगर.
शीतांशु निहतास्ते तु दैत्यास्सर्वे निपातिताः। हिमप्लावित सर्वांगानिरूष्माण इवाग्नयः
शीतकिरणांनी मारलेले ते सर्व दैत्य खाली पडले; त्यांच्या सर्व अंगावर हिम पसरले होते, जणू अग्नीही उष्णता गमावतो.
तेषां तु दिवि दैत्यानां निपतंति शुभानि वै। विमानानि विचित्राणि निपतंत्युत्पतंति च
त्या दैत्यांना चंद्राच्या प्रकाशाने खाली पाडण्यात आलं, त्यांच्या अंगावर गारठा पसरला होता, जणू काही अग्नीची ज्वाळा थंडावल्या सारख्या.
तान्पाशहस्तग्रथितान्छादितान्शीतरश्मिभिः। मयो ददर्श मायावी दानवान्दिवि दानवः
त्या दानवांना आकाशात दोऱ्यांनी बांधलेलं आणि थंड किरणांनी झाकलेलं मायावी मयाने पाहिलं.
सशैलजालां विततां खड्गपट्टसहासिनीम्। पादपोत्करकूटस्थां कंदराकीर्णकाननां
त्याने मोठी मायाजाल निर्माण केली, ज्यात डोंगररांगा, तलवारी आणि कट्यारींनी सजलेली, खडकांवर उभी असलेली, गुहा आणि जंगलांनी भरलेली होती.
सिंहव्याघ्रगणाकीर्णां नदद्भिर्देवयूथपैः। ईहामृगगणाकीर्णां पवनाघूर्णितद्द्रुमाम्
त्या मायेत सिंह, वाघ यांच्या टोळ्या, देवांच्या कळपांचे आवाज, रानातील जनावरांचे झुंड आणि वाऱ्याने हलणारी झाडं होती.
निर्मितां स्वेन पुत्रेण कूजंतीं दिविकामगां। प्रथितां पार्वतीं मायां ससृजे स समंततः
ती प्रसिद्ध मायाजाल, 'पार्वती' नावाची, त्याच्या स्वतःच्या मुलाने तयार केली होती, देवांना हवीहवीशी वाटणारी आणि सर्वत्र पसरलेली होती.
सासिशब्दैश्शिलावर्षैः संपतद्भिश्च पादपैः। जघान देवसंघांस्ते दानवानभ्यजीवयत्
तलवारींच्या आवाजाने, दगडांच्या पावसाने आणि पडणाऱ्या झाडांनी तिने देवांच्या सैन्यावर हल्ला केला आणि दानवांना पुन्हा उभं केलं.
नैशाकरी वारुणी च माये अंतर्हिते तदा। अभवद्घोरसंचारा पृथिवी पर्वतैरिव
त्या वेळी चंद्र आणि वरुण यांच्या माया नाहीशा झाल्या आणि पृथ्वी जणू डोंगरांनी भरलेली असल्यासारखी भयंकर झाली.
न चारुद्धो द्रुमगणैर्देवो दृश्यत कश्चन। तदपध्वस्तधनुषं भग्नप्रहरणाविलम्
झाडांच्या गर्दीत कोणताही देव दिसत नव्हता; त्यांचे धनुष्य मोडले होते, शस्त्रे तुटली होती आणि ते सैरभैर झाले होते.
निष्प्रयत्नं सुरानीकं वर्जयित्वा गदाधरं। स हि युद्धगतः श्रीमानीशो न स्म व्यकंपत1.41.
फक्त गदा धारण करणारा सोडून, देवांची सेना युद्धात निष्प्रभ झाली होती; कारण तो तेजस्वी आणि प्रभू, युद्धात डगमगला नाही.
सहिष्णुत्वाज्जगत्स्वामी न चुक्रोध गदाधरः। कालज्ञः कालमेघाभः समीक्षन्कालमाहवे
सहनशीलतेमुळे जगाचा स्वामी, गदा धारण करणारा, रागावला नाही; योग्य वेळ जाणणारा, काळ्या मेघासारखा, तो युद्धात वेळ पाहत होता.
देवासुरविमर्दं च द्रष्टुकामस्तदा हरिः। ततो भगवतादिष्टौ रणे पावकमारुतौ
देव आणि दानवांचा संग्राम पाहण्याची इच्छा असलेल्या हरिने, भगवंताच्या आज्ञेने, युद्धात अग्नी आणि वायूला पाठवलं.
चोदितौ विष्णुवाक्येन ततो मायां व्यकर्षतां। ताभ्यामुद्भ्रांतवेगाभ्यां प्रबुद्धाभ्यां महाहवे
विष्णूच्या शब्दाने प्रेरित होऊन, अग्नी आणि वायू दोघांनी प्रचंड वेगाने, त्या महान युद्धात माया दूर केली.
दग्धा सा पार्वती माया भस्मीभूता ननाश ह। सोनिलोनलसंयुक्तस्सोनलश्चानिलाकुलः
ती पार्वती माया जळून राख झाली आणि नाहीशी झाली; अग्नी वाऱ्यासोबत मिसळला आणि वारा अग्नीने व्यापला गेला.
दैत्यसेनां ददहतुर्युगांतेष्विव मूर्च्छितौ। वायुः प्रजवितस्तत्र पश्चादग्निश्च मारुतात्
युगाच्या शेवटी जणू बेशुद्ध झाल्यासारखे, त्यांनी दैत्यांची सेना जाळली; तिथे प्रथम वारा, मग वाऱ्यानंतर अग्नी पुढे गेला.
चेरतुर्दानवानीके क्रीडंतावनलानिलौ। भस्मीभूतेषु भूतेषु प्रपतत्सूत्पतत्सु च
अग्नी आणि वारा दैत्यांच्या सैन्यात खेळत फिरले, पडणाऱ्या आणि उडणाऱ्या सर्वांना राख करून टाकलं.
दानवानां विमानेषु निपतत्सु समंततः। वातस्कंधापविद्धेषु कृतकर्मणि पावके
दैत्यांची विमाने सर्वत्र पडत होती, वाऱ्याच्या झटक्याने उडवली गेली, आणि अग्नीने आपलं काम पूर्ण केलं.
मायावधे प्रवृत्ते तु स्तूयमाने गदाधरे। निष्प्रयत्नेषु दैत्येषु त्रैलोक्ये मुक्तबंधने
माया नष्ट होत असताना, गदा धारण करणाऱ्याचं कौतुक केलं जात होतं, दैत्य निष्प्रभ झाले आणि तिन्ही लोक बंधनमुक्त झाले.
प्रहृष्टेषु च देवेषु साधुसाध्विति जल्पिषु। जये दशशताक्षस्य दैत्यानां च पराजये
देव आनंदात होते, 'शाबास, शाबास!' असं म्हणत होते, हजार डोळ्याच्या विजयावर आणि दैत्यांच्या पराभवावर.