इति पृष्टस्तदा प्राह नारदो मुनिसत्तमः । प्राप्यते सत्यभामेऽयं तुलापुरुष दानतः
तेव्हा नारद ऋषी म्हणाले – 'सत्यभामे, तुलापुरुष दान केल्याने हे मिळते.'
सत्यभामा तदा कृष्णं कल्पवृक्षसमन्वितम् । नारदायैव सा प्रादात्तोलयित्वा विधानतः । सर्वोपस्करमाकृष्य नारदस्त्रिदिवं ययौ
मग सत्यभामेने, कृष्ण आणि कल्पवृक्षासह, विधिप्रमाणे तोलून नारदांना दिले; सर्व साहित्य गोळा करून नारद स्वर्गात गेले.
सूत उवाच- श्रियःपतिमथामंत्र्य गते देवर्षिसत्तमे । हर्षोत्फुल्लानना सत्या वासुदेवमथाब्रवीत्
सूता म्हणाले – श्रीपतिला निरोप देऊन आणि देवर्षी निघून गेल्यावर, सत्येचे मन आनंदाने फुलून आले आणि तिने वासुदेवाशी बोलायला सुरुवात केली.
सत्यभामोवाच- धन्यास्मि कृतकृत्यास्मि सफलं जीवितं च मे । मज्जन्मनि निदाने च धन्यौ तौ पितरौ मम
सत्यभामा म्हणाली – 'मी धन्य आहे, माझे जीवन सफल झाले, आणि माझ्या जन्मामुळे माझे आईवडीलही धन्य झाले.'
यौ मां त्रैलोकसुभगां जनयामासतुर्ध्रुवम् । षोडशस्त्रीसहस्राणां वल्लभाहं यतस्तव
कारण त्यांनी मला या त्रैलोक्यात सुंदर मुलगी म्हणून जन्म दिला; आणि मी तुझ्या सोळा हजार पत्नींपैकी प्रिय आहे.
यस्मान्मयादिपुरुषः कल्पवृक्षसमन्वितः । यथोक्तविधिना सम्यङ्नारदाय समर्पितः
हे आदिपुरुषा, मी तुला आणि कल्पवृक्षाला विधिप्रमाणे नारदांना अर्पण केले आहे.
यद्वार्तामपि जानंति भूमिसंस्थान जंतवः । सोऽयं कल्पद्रुमो गेहे मम तिष्ठति सांप्रतम्
ज्यांना हे वृत्तांत कळेल, असे पृथ्वीवरील सर्व जीव जाणतील – हा कल्पवृक्ष आता माझ्या घरी आहे.
त्रैलोक्याधिपतेश्चाहं श्रीपतेरतिवल्लभा । अतोऽहं प्रष्टुमिच्छामि किंचित्त्वां मधुसूदन
मी त्रैलोक्याधिपती श्रीपतीची अतिप्रिय आहे; म्हणून, मधुसूदना, मला तुझ्याशी एक गोष्ट विचारायची आहे.
यदि त्वं मत्प्रियकरः कथयस्वात्र विस्तरात् । श्रुत्वा तच्च पुनश्चाहं करोमि हितमात्मनः
जर तू मला आनंदी करायचे ठरवलेस, तर कृपया हे सविस्तर सांग; ऐकल्यावर मी पुन्हा माझ्या हिताचे करीन.
यथाकल्पं त्वया देव वियुक्ता स्यां न कर्हिचित् । सूत उवाच- इति प्रियावचः श्रुत्वा स्मेरास्योऽयं गदाग्रजः
'देवा, तुझ्या इच्छेप्रमाणे मी कधीच तुझ्यापासून वेगळी होऊ नये.' सूता म्हणाले – या प्रिय शब्दांनी गदाग्रज हसला.
सत्या करे करं कृत्वागमत्कल्पतरोस्तलम् । निषिद्ध्यानुचरं लोकं सविलासं प्रियान्वितः
सत्येचा हात हातात घेऊन कृष्ण कल्पवृक्षाच्या ठिकाणी गेला; आपल्या सेवकांना आणि लोकांना दूर पाठवून, तो आपल्या प्रियेसोबत आनंदाने तिथे राहिला.
प्रहस्य सत्यामामंत्र्य प्रोवाच जगतांपतिः । तत्प्रीति परितोषार्थं लसत्पुलकितांगजः
हसत हसत सत्येला संबोधून, जगाचा स्वामी बोलला; तिच्या आनंदासाठी आणि समाधानासाठी, त्याचे अंग रोमांचित झाले होते.
कृष्ण उवाच-। न मे त्वत्तः प्रियतमा काचिदन्या नितंबिनी । षोडशस्त्रीसहस्राणां प्रिये प्राणसमा ह्यसि
कृष्ण म्हणाले — सुंदरिणी, तुझ्यापेक्षा मला दुसरी कुणीही अधिक प्रिय नाही. सोळा हजार स्त्रियांमध्ये तूच माझ्या जीवासारखी प्रिय आहेस.
त्वदर्थं देवराजेन विरोधो दैवतैः सह । त्वया यत्प्रार्थितं कांते शृणु यच्च महद्भवेत्
तुझ्यासाठी मी देवराज आणि इतर देवतांशी विरोध केला. प्रिये, तू जे काही मागितलेस, ते मोठे काही घडणार आहे, ते ऐक.
अदेयमथवाकार्यमकथ्यमपि यत्पुनः । त्वत्कृतं तु कथं प्रश्नं कथयामि न तु प्रिये । पृच्छस्व सर्वं कथये यत्ते मनसि वर्तते
देण्यास कठीण असो, काही काम असो, किंवा अगदी सांगता न येणारे काही असो — तुझ्या विचारासाठी मी काहीही सांगायला तयार आहे, प्रिये. जे काही तुझ्या मनात आहे, ते विचार, मी सर्व सांगतो.
सत्योवाच- दानं व्रतं तपो वापि किं तु पूर्वं मयाकृतम् । येनाहं मर्त्यजा मर्त्ये भवानीवाऽभवं किल
सत्यभामा म्हणाली — मी पूर्वी कोणते दान, व्रत किंवा तप केले होते का, ज्यामुळे या मर्त्य लोकांमध्ये जन्म घेऊनही मी तुझी पत्नी झाले?
तवांगार्द्धहरा नित्यं गरुडोपरिगामिनी । इंद्रादिदेवतावासमगमं च त्वया सह
मी नेहमी तुझ्या शरीराचा अर्धा भाग घेणारी, गरुडावर बसणारी, तुझ्यासोबत इंद्र व इतर देवतांच्या निवासस्थानी गेले.
अतस्त्वां प्रष्टुमिच्छामि किं कृतं तु मया शुभम् । जन्मांतरे च किं शीला का चाहं कस्य कन्यका
म्हणूनच मी तुला विचारू इच्छिते — मी कोणते पुण्य केले होते? मागील जन्मी माझे वर्तन कसे होते, मी कोण होते आणि कुणाची मुलगी होते?
श्रीकृष्ण उवाच- शृणुष्वैकमनाः कांते यत्त्वं वै पूर्वजन्मनि । पुण्यं व्रतं कृतवती तत्सर्वं कथयामि ते
श्रीकृष्ण म्हणाले — प्रिये, एकाग्र मनाने ऐक. पूर्वजन्मी तू जे पुण्य व्रत केलेस, ते सर्व मी तुला सांगतो.
आसीत्कृतयुगस्यांते मायापुर्यां द्विजोत्तमः । आत्रेयो देवशर्मेति वेदवेदांगपारगः
कृतयुगाच्या शेवटी मायापुरीत आत्रेय कुळातील देवशर्मा नावाचा एक श्रेष्ठ ब्राह्मण होता, जो वेद आणि त्यांचे अंग चांगले जाणणारा होता.
आतिथेयोऽग्निशुश्रूषुः सौरव्रत परायणः । सूर्यमाराधयन्नित्यं साक्षात्सूर्य्य इवापरः
तो पाहुण्यांची सेवा करणारा, अग्निसेवा करणारा, सूर्यव्रताला समर्पित, रोज सूर्याची उपासना करणारा आणि जणू दुसरा सूर्यच होता.
तस्यातिवयसश्चासीन्नाम्ना गुणवती सुता । अपुत्रः स स्वशिष्याय चंद्र नाम्ने ददौ सुताम्
त्याला गुणवती नावाची एक गुणवंत आणि वयस्कर मुलगी होती. स्वतःला अपत्य नसल्याने त्याने ती आपला शिष्य चंद्र याला दिली.
तमेव पुत्रवन्मेने स च तं पितृवद्वशी । तौ कदाचिद्वनं यातौ कुशेध्महरणार्थिनौ
तो त्याला मुलासारखा मानत असे, आणि शिष्य त्याला वडिलांसारखा आदर देत असे. एकदा दोघे कुश आणि इंधन आणण्यासाठी जंगलात गेले.
हिमाद्रिपादजवने चेरतुस्तौ यतस्ततः । तौ ततो राक्षसं घोरमायांतं समपश्यताम्
हिमालयाच्या पायथ्याशी दोघे इकडेतिकडे फिरत होते. तिथे त्यांनी एक भयंकर राक्षस येताना पाहिला.
भयविह्वलसर्वांगावसमर्थौ पलायितुम् । निहतौ रक्षसा तेन कृतांतसमरूपिणा
भयाने थरथर कापणारे आणि पळू न शकणारे ते दोघे त्या मृत्यूसमान दिसणाऱ्या राक्षसाने मारले.
तौ तु क्षेत्रप्रभावेण धर्मशीलतया पुनः । वैकुंठभवनं नीतौ मद्गणैर्मत्समीपगैः
पण त्या पवित्र क्षेत्राच्या प्रभावाने आणि त्यांच्या धर्मनिष्ठेमुळे, माझ्या जवळ राहणाऱ्या माझ्या सेवकांनी त्यांना वैकुंठात नेले.
यावज्जीवंतु यत्ताभ्यां सूर्यपूजादिकं कृतम् । तेन वै कर्मणा ताभ्यां सुप्रीतोऽहं किलाभवम्
जितके दिवस ते जिवंत होते, त्यांनी सूर्यपूजा व इतर विधी केले. त्या कर्मामुळे मी त्यांच्यावर फार प्रसन्न झालो.
शैवाः सौराश्च गाणेशा वैष्णवाः शक्तिपूजकाः । मामेव प्राप्नुवंतीह वर्षांभः सागरं यथा
शैव, सौर, गणेश, वैष्णव आणि शक्तिपूजक — हे सर्व शेवटी मला मिळतात, जसे नद्या समुद्रात मिळतात.
एकोऽहं पंचधा जातः क्रीडयन्नामभिः किल । देवदत्तो यथा कश्चित्पुत्राद्याह्वाननामभिः
मी एकच आहे, पण पाच रूपांनी जन्म घेतो आणि विविध नावांनी खेळ करतो, जसे देवदत्ताला पुत्र वगैरे नावांनी हाक मारतात.
ततश्च तौ मद्भवनाधिवासिनौ विमानयानौ रविवर्चसावुभौ । मत्तुल्यरूपौ मम सन्निधानगौ दिव्यांगना चंदनभोगभोगिनौ
मग ते दोघे माझ्या निवासात राहू लागले, दिव्य विमानात बसले, सूर्यासारखे तेजस्वी, माझ्यासारखेच रूप असलेले, माझ्या सान्निध्यात, दिव्य स्त्रियांसह आणि चंदनसुवासित सुख उपभोगू लागले.