तस्मिंस्तु व्यथिते दैत्ये निर्वीर्यैषा न संशयः। शापो ह्यस्याः पुरा दत्तः सृष्टा येनैव तेजसा
त्या दैत्याला त्रास झाला की, ही शक्ती क्षीण होईल, यात शंका नाही; पूर्वी तिला शाप दिला गेला होता, जो त्याच तेजाने निर्माण झाला.
यद्येषा प्रतिहंतव्या कर्तव्यो भगवान्सुखी। दीयतां मे सखो शक्र तोययोनिर्निशाकरः
जर ही शक्ती रोखायची असेल, तर भगवंत सुखी व्हावा; मला, मित्रा, इंद्र, जलाचा मूळ आणि चंद्र दे.
तेनाहं सहसं गम्य यादोभिश्च समावृतः। मायामेतां हनिष्यामि त्वत्प्रसादान्न संशयः
त्यामुळे, मी वेगाने जाईन, यदुवंशीयांनी वेढलेला; तुझ्या कृपेने ही मायावी शक्ती नक्कीच नष्ट करीन.
एवमस्त्वितिसंहृष्टः शक्रस्त्रिदशवर्धनः। संदिदेशाग्रतः सोमं युद्धाय शिशिरायुधम्
‘तसं होऊ दे’ असं म्हणून, आनंदित झालेला इंद्र, देवांचा वृद्धिंगत करणारा, सोमाला, शीतल शस्त्रधारी, युद्धासाठी पुढे पाठवतो.
गच्छ सोम सहायन्त्वं कुरु पाशधरस्य वै। असुराणां विनाशाय जयार्थं त्रिदिवौकसाम्
सोम, तू जा आणि पाशधारीचा साथीदार हो. असुरांचा नाश व्हावा आणि स्वर्गवासीयांचा विजय व्हावा म्हणून हे कर.
त्वं मतः प्रतिवीर्यश्च ज्योतिषामपि चेश्वरः। त्वन्मयान्सर्वलोकेषु रसान्वेदविदो विदुः
तुला सर्वांच्या बळासमान आणि तेजस्वींचा स्वामी मानतात. वेद जाणणारे सांगतात की, सर्व जगातले रस तुझ्यामुळे व्यापलेले आहेत.
त्वया समो न लोकेस्मिन्विद्यते शिशिरायुधः। क्षयवृद्धीतवाव्यक्तेसागरेचैवचांबरे
शिशिरकिरणधारी, या जगात तुझ्याशी समकक्ष कोणीच नाही. अव्यक्ताची वाढ-घट, समुद्र आणि आकाश यांतही तुझ्यासारखा दुसरा कोणी नाही.
प्रवर्तयस्यहोरात्रात्कालं संमोहयन्जगत्। लोकच्छायामयं लक्ष्म तवांकः शशविग्रहः
तू दिवस-रात्र चालवतोस आणि जगाला मोहात टाकतोस. तुझ्या अंगावर असलेला चंद्राचा चिन्ह म्हणजेच लोकांच्या छायेतून बनलेला आहे.
न विदुः सोम ते मायां ये च नक्षत्रयोनयः। त्वमादित्यपथादूर्ध्वं ज्योतिषां चोपरिस्थितः
सोम, ज्यांच्यापासून नक्षत्रे जन्मली त्यांनाही तुझी माया कळत नाही. तू आदित्याच्या मार्गापेक्षा वर आणि तेजस्वींच्या वर वसलेला आहेस.
तमः प्रोत्सार्य सहसा भासयस्यखिलं जगत्। शीतभानुर्हिमतनुर्ज्योतिषामधिपः शशी
तू अंधार झटकून टाकतोस आणि संपूर्ण जग उजळवतोस. शीतकिरणधारी, हिमासारखा गार, तेजस्वींचा स्वामी चंद्र तूच आहेस.
अपि तत्कालयोगात्मा इज्यो यज्ञरथोऽव्ययः। ओषधीशः क्रियायोनिरपां योनिरनुष्णगुः
तू काळाच्या संयोगाचा आत्मा आहेस, अविनाशी आणि पूज्य आहेस, यज्ञाचा रथ, वनस्पतींचा स्वामी, कर्मांचा आणि पाण्याचा मूळ आहेस, आणि तुझ्यात उष्णता नाही.
शीतांशुरमृताधारश्चपलः श्वेतवाहनः। त्वं कांतिः कांतवपुषां त्वं सोमः सोमपायिनाम्
तू शीतकिरणधारी, अमृताचा आधार, चपळ आणि पांढऱ्या वाहनावर आरूढ आहेस. तेजस्वींच्या तेजाचा तू मूळ आहेस, सोमपान करणाऱ्यांचा सोम तूच आहेस.
सौम्यस्त्वं सर्वभूतानां तिमिरघ्नस्त्वमृक्षराट्। तद्गच्छ त्वं महासेन वरुणेन वरूथिना
तू सर्व जीवांमध्ये सौम्य आहेस, अंधाराचा नाश करणारा आणि तारकांचा स्वामी आहेस. म्हणून, महासेन आणि वरुण यांच्या सैन्यासह तू जा.
शमयस्वासुरीं मायां यया दह्यामहे रणे। सोम उवाच। यन्मां वदसि युद्धार्थं देवराजवरप्रद
ज्या मायेमुळे आपण युद्धात जळतो, ती असुरी माया शांत कर.
एष वर्षामि शिशिरं दैत्यमायापकर्षणं। एतान्मे शीतनिर्दग्धान्पश्यस्व हिमवेष्टितान्
सोम म्हणाला: देवराज, युद्धासाठी तू मला जे सांगितलेस—
तथा हिमकरोत्सृष्टाः सपाशा हिमवृष्टयः। वेष्टयंति च तान्दैत्यान्वायुर्मेघगणानिव
मी आता शिशिराचा वर्षाव करतो, जो दैत्यांची माया दूर करतो. हे पाहा, हे सर्व गारठ्याने भाजले गेले आहेत आणि हिमात गुंडाळले गेले आहेत.
तौ पाशशीतांशुधरौ वरुणेंदू महाबलौ। जघ्नतुर्हिमपातैश्च पाशपातैश्च दानवान्
चंद्राने सोडलेल्या त्या हिमवृष्टी आणि पाशांनी दैत्यांना वेढले, जसे वारा मेघांच्या गटांना वेढतो.
द्वावंबुनाथौ समरे तौ पाशहिमयोधिनौ। मृधे चेरतुरंभोभिः क्षुब्धाविव महार्णवौ
ते दोघे—वरुण आणि चंद्र—महाबलवान, पाश आणि शीतकिरण धारण करून, हिमवृष्टी आणि पाशांनी दानवांचा संहार करू लागले.
ताभ्यामापूरितं सर्वं तद्दानवबलं महत्। जगत्संवर्त्तकांभोदैः प्रवर्षैरिव संवृतं
ते दोन्ही जलस्वामी, हिमयुक्त पाश घेऊन, युद्धात मोठ्या लाटांसारखे फिरू लागले, जणू काही दोन प्रचंड समुद्र असतात.
तावुद्यतावंबुनाथौ शशांकवरुणावुभौ। शमयामासतुस्तां तु मायां दैत्येन्द्रनिर्मितां
त्यांनी संपूर्ण दानवांची मोठी सेना व्यापून टाकली, जणू जगाचा संहार करणाऱ्या मेघांच्या पावसाने झाकली आहे.
शीतांशुजालनिर्दग्धाः पाशैश्चास्कंदिता रणे। न शेकुश्चलितुं दैत्या विशिरस्का इवाद्रयः
शीतकिरणांनी भाजलेले आणि पाशांनी बांधलेले दैत्य युद्धात हलू शकले नाहीत, जणू शिखर नसलेले डोंगर.
शीतांशु निहतास्ते तु दैत्यास्सर्वे निपातिताः। हिमप्लावित सर्वांगानिरूष्माण इवाग्नयः
शीतकिरणांनी मारलेले ते सर्व दैत्य खाली पडले; त्यांच्या सर्व अंगावर हिम पसरले होते, जणू अग्नीही उष्णता गमावतो.
तेषां तु दिवि दैत्यानां निपतंति शुभानि वै। विमानानि विचित्राणि निपतंत्युत्पतंति च
त्या दैत्यांना चंद्राच्या प्रकाशाने खाली पाडण्यात आलं, त्यांच्या अंगावर गारठा पसरला होता, जणू काही अग्नीची ज्वाळा थंडावल्या सारख्या.
तान्पाशहस्तग्रथितान्छादितान्शीतरश्मिभिः। मयो ददर्श मायावी दानवान्दिवि दानवः
त्या दानवांना आकाशात दोऱ्यांनी बांधलेलं आणि थंड किरणांनी झाकलेलं मायावी मयाने पाहिलं.
सशैलजालां विततां खड्गपट्टसहासिनीम्। पादपोत्करकूटस्थां कंदराकीर्णकाननां
त्याने मोठी मायाजाल निर्माण केली, ज्यात डोंगररांगा, तलवारी आणि कट्यारींनी सजलेली, खडकांवर उभी असलेली, गुहा आणि जंगलांनी भरलेली होती.
सिंहव्याघ्रगणाकीर्णां नदद्भिर्देवयूथपैः। ईहामृगगणाकीर्णां पवनाघूर्णितद्द्रुमाम्
त्या मायेत सिंह, वाघ यांच्या टोळ्या, देवांच्या कळपांचे आवाज, रानातील जनावरांचे झुंड आणि वाऱ्याने हलणारी झाडं होती.
निर्मितां स्वेन पुत्रेण कूजंतीं दिविकामगां। प्रथितां पार्वतीं मायां ससृजे स समंततः
ती प्रसिद्ध मायाजाल, 'पार्वती' नावाची, त्याच्या स्वतःच्या मुलाने तयार केली होती, देवांना हवीहवीशी वाटणारी आणि सर्वत्र पसरलेली होती.
सासिशब्दैश्शिलावर्षैः संपतद्भिश्च पादपैः। जघान देवसंघांस्ते दानवानभ्यजीवयत्
तलवारींच्या आवाजाने, दगडांच्या पावसाने आणि पडणाऱ्या झाडांनी तिने देवांच्या सैन्यावर हल्ला केला आणि दानवांना पुन्हा उभं केलं.
नैशाकरी वारुणी च माये अंतर्हिते तदा। अभवद्घोरसंचारा पृथिवी पर्वतैरिव
त्या वेळी चंद्र आणि वरुण यांच्या माया नाहीशा झाल्या आणि पृथ्वी जणू डोंगरांनी भरलेली असल्यासारखी भयंकर झाली.
न चारुद्धो द्रुमगणैर्देवो दृश्यत कश्चन। तदपध्वस्तधनुषं भग्नप्रहरणाविलम्
झाडांच्या गर्दीत कोणताही देव दिसत नव्हता; त्यांचे धनुष्य मोडले होते, शस्त्रे तुटली होती आणि ते सैरभैर झाले होते.