ववौ प्रव्यथयन्दैत्यान्प्रतिलोमं सतोयदः। मारुतो देवगंधर्वैर्विद्याधरगणैः सह
तो वारा उलट दिशेने, जलधर मेघांसह, दैत्यांना हलवू लागला. मारुत देव, गंधर्व आणि विद्याधरांच्या समूहांसोबत खेळू लागला.
चिक्रीड रश्मिभिश्शुभ्रैर्निर्मुक्तैरिव पन्नगैः। सृजंतः सर्पपतयस्तीव्रं रोषमयं विषम्
तो तेजस्वी किरणांनी, जणू साप सुटले आहेत असे, खेळू लागला. सर्पांचे स्वामी तीव्र आणि रागाने भरलेले विष सोडू लागले.
शरभूता विलग्नाश्च चेरुर्व्यात्तानना दिवि। पर्वताश्च शिलाशृंगैः शतशाखैश्च पादपैः
बाणांच्या रूपातील जीव एकमेकांना चिकटून, मोठ्या तोंडांनी आकाशात फिरत होते. पर्वत आपल्या शिलाखडकांच्या शिखरांनी आणि झाडे शंभर शाखांनी उभी होती.
उपतस्थुः सुरगणान्प्रहर्तुं दानवं बलम्। यः स देवो हृषीकेशः पद्मनाभस्त्रिविक्रमः
ते सर्व देवांचे समूह दानवांच्या सैन्यावर आघात करण्यासाठी एकत्र आले. तोच देव हृषीकेश, पद्मनाभ आणि त्रिविक्रम आहे.
युगांते कृष्णवर्त्मा च विश्वस्य जगतः प्रभुः। सर्वयोनिः समधुहा हव्यभुक्क्रतुसंस्थितः
युगाच्या शेवटी, विश्वाचा स्वामी, कृष्णाचा मार्ग, सर्व जीवांचा उगम, जो यज्ञातील आहुती स्वीकारतो आणि यज्ञात वास करतो, तो प्रकट झाला.
भूम्यम्बुव्योमभूतात्मा श्यामः शांतिकरोरिहा। अविघ्नममरादीनां चक्रे चक्रगदाधरः
ज्याचा स्वरूप पृथ्वी, पाणी, आकाश आणि पंचमहाभूतांमध्ये आहे, काळ्या रंगाचा, येथे शांतता देणारा, चक्र आणि गदा धारण करणारा, त्याने देव आणि इतर सर्वांसाठी विघ्न दूर केली.
सव्येनालभ्य महतीं सर्वायुधविनाशिनीं। करेण कालीं वपुषा शत्रुकालप्रदां गदां
डाव्या हाताने त्याने मोठी, मिळवता न येणारी, सर्व शस्त्रांचा नाश करणारी, शत्रूंचा अंत करणारी काळी गदा धरली.
शेषैर्भुजैः प्रदीप्ताभैर्भुजगारिध्वजः प्रभुः। दधारायुधजालानि शार्ङ्गादीनि महाबलः
इतर तेजस्वी हातांनी, सर्पध्वज असलेल्या त्या पराक्रमी प्रभूने शार्ङ्गासारखी अनेक अस्त्रे धारण केली.
स कश्यपस्यात्मभवं द्विजं भुजगभोजनम्। भुजगेंद्रेण वदने निविष्टेन विराजितम्
त्याने कश्यपाचा द्विजपुत्र, जो सर्पांचा भक्ष्य होणार होता, सर्पराजाच्या तोंडात ठेवून तेजाने शोभून गेला.
अमृतारंभसंयुक्तं मंदराद्रिमिवोच्छितम्। देवासुरविमर्देषु बहुशो दृष्टविक्रमम्
अमृताच्या पाण्याने एकत्रित, मंदार पर्वतासारखा उंचावलेला, देवासुरांच्या युद्धात अनेकदा पराक्रम दाखवलेला.
महेंद्रेणामृतस्यार्थे वज्रेण कृतलक्षणम्। विचित्रपत्रवसनं धातुमंतमिवाचलम्
महेंद्राने अमृतासाठी वज्राने खूण केलेला, सुंदर पंखांच्या वस्त्रांनी सजलेला, धातूंनी समृद्ध अशा पर्वतासारखा.
स्फीतक्रोधावलंबेन शीतांशुसमतेजसा। भोगिभोगावसक्तेन मणिरत्नेन भास्वता
फुललेल्या रागाच्या आधाराने, चंद्रासारख्या तेजाने, सर्पाच्या फेऱ्यांमध्ये लावलेल्या तेजस्वी मणीने शोभलेला.
पक्षाभ्यां चारुपत्राभ्यामावृतं दिवि लीलया। युगांते सेंद्रचापाभ्यां तोयदाभ्यामिवांबरम्
त्याच्या दोन सुंदर पंखांनी आकाशात खेळत झाकलेला, युगाच्या शेवटी इंद्रधनुष्य आणि मेघांनी व्यापलेल्या आकाशासारखा.
नीललोहितपीताभिः पताकाभिरलंकृतम्। अरुणावरजं श्रीमानारुह्य समरे प्रभुः
निळ्या, लाल आणि पिवळ्या पताकांनी सजलेला, प्रभूने अरुणाचा धाकटा भाऊ असलेल्या वाहनावर युद्धात आरूढ झाला.
सुवर्णवर्णवपुषं सुपर्णं खेचरोत्तमम्। तमन्वयुः सुरगणा मुनयश्च समाहिताः
सुवर्णासारख्या देहाचा, आकाशात उडणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सुपर्णाचा, त्या मागे देव आणि एकाग्र ऋषी गेले.
गीर्भिः परममंत्राभिस्तुष्टुवुश्च गदाधरम्। तद्वैश्रवणसंश्लिष्टं वैवस्वतपुरःसरम्
त्यांनी उत्तम मंत्रांनी गदाधराचे स्तवन केले, जो वैश्रवणासोबत आणि वैवस्वताच्या पुढे होता.
वारिराजपरिक्षिप्तं देवराजविराजितम्। पवनाबद्धनिर्घोषं संप्रदीप्त हुताशनम्
जलराजाने वेढलेला, देवराजाने शोभलेला, वाऱ्याच्या गजराने भरलेला, प्रज्वलित अग्नीसारखा दिसत होता.
विष्णोर्जिष्णोः सहिष्णोश्च भ्राजिष्णोस्तेजसावृतम्। बलं बलवदुद्रिक्ते युद्धाय समवर्तत
विष्णू, जिष्णु, सहिष्णु आणि भ्राजिष्णु यांच्या तेजाने भरलेली ती बलाढ्य सेना युद्धासाठी एकत्र झाली.
स्वस्त्यस्तु देवेभ्य इति बृहस्पतिरभाषत। स्वस्त्यस्तु दैत्येभ्य इति उशना वाक्यमाददे
बृहस्पती म्हणाला, 'देवतांना कल्याण लाभो,' आणि उशनाने उत्तर दिले, 'दैत्यांना कल्याण लाभो.'
ताभ्यां बलाभ्यां संजज्ञे तुमुलो विग्रहस्तथा। सुराणामसुराणां च परस्परजयैषिणाम्
त्या दोन सैन्यांमुळे मोठा गोंधळाचा संघर्ष झाला, जिथे देव आणि असुर एकमेकांवर विजय मिळवण्यासाठी झगडत होते.
दानवा दैवतैः सार्द्धं नानाप्रहरणोद्यमाः। समीयुर्युध्यमाना वै पर्वता इव पर्वतैः1.41.
दानव आणि देव, विविध शस्त्रांनी सज्ज होऊन, पर्वतासारखे एकमेकांवर आदळत युद्धासाठी एकत्र आले.
तत्सुरासुरसंयुक्तं युद्धमत्यद्भुतं बभौ। धर्माधर्मसमायुक्तं दर्पेण विनयेन च
देव आणि असुरांनी मिळून केलेले ते अद्भुत युद्ध, धर्म-अधर्म, गर्व आणि नम्रता यांनी भरलेले, तेजाने झळकत होते.
ततो हयैः प्रजवितैर्वारणैश्च प्रचोदितैः। उत्पतद्भिश्च गगने सासिहस्तैः समंततः
मग वेगवान घोडे आणि हाकलेल्या हत्ती यांच्या मदतीने, हातात तलवारी घेऊन, सर्व बाजूंनी आकाशात उड्या मारत होते.
क्षिप्यमाणैश्च मुसलैः संपतद्भिश्च सायकैः। चापैर्विस्फार्यमाणैश्च पात्यमानैः सुदारुणैः
मुसळे फेकली जात होती, बाण हवेत झेपावत होते, कमाने ताणल्या जात होत्या आणि भीषण अस्त्रे वरून पडत होती.
तद्युद्धमभवद्घोरं देवदानवसंकुलम्। जगतस्त्रासजननं युगसंवर्तकोपमम्
ते युद्ध फारच भयंकर झाले, देव आणि दैत्यांनी भरलेले, जगाला भीती वाटावी असे, जणू युगाच्या शेवटी होणाऱ्या संहारासारखे.
स्वहस्तमुक्तैः परिघैर्मुद्गरैश्चैव पर्वतैः। दानवास्समरे जघ्नुर्देवानिंद्रपुरोगमान्
दैत्यांनी आपल्या हातातून लोखंडी गज, मोठे सोटे आणि अगदी डोंगरही फेकून, इंद्रासह देवांवर युद्धात प्रहार केला.
ते वध्यमाना बलिभिर्दानवैर्जितकाशिभिः। विषण्णवदना देवा जग्मुरार्तिं परां मृधे
शक्तिशाली, सर्वांना जिंकणाऱ्या दैत्यांनी मारल्यामुळे, देवांचे चेहरे उतरले आणि ते युद्धात मोठ्या दुःखात पडले.
ते चास्त्रशूलमथिताः परिघैर्भिन्नमस्तकाः। भिन्नोरस्का दितिसुतैः स्रवद्रक्ता रणे बहु
शस्त्रांनी आणि भाल्यांनी चिरडले गेले, गजांनी डोकी फोडली गेली, दितीच्या मुलांनी छाती फोडली, आणि देव रणभूमीत खूप रक्तबंबाळ झाले.
सूदिताः शरजालैश्च निर्यत्नाश्च शरैः कृताः। प्रविष्टा दानवीं मायां न शेकुस्ते विचेष्टितम्
बाणांच्या पावसाने मारले गेले, अस्त्रांनी असहाय्य झाले, दैत्यांच्या मायेत अडकले, ते काहीच करू शकले नाहीत.
उत्तंभितमिवाभाति निष्प्राण सदृशाकृति। बलं सुराणामसुरैर्निष्प्रयत्नायुधं कृतम्
दैत्यांनी देवांची सेना जणू प्राणहीन आणि शस्त्रहीन केली होती, ती सेना फक्त उभी आहे असे वाटत होती, जणू जिवंतपणाचा केवळ आकार उरला होता.