नक्षत्राणि च सोमाय तथैवं दत्तवानृषिः। रोहिण्यादीनि सर्वाणि पुण्यानि कुरुनंदन॥१.४०.
आणि त्या सर्व पुण्यवान नक्षत्रे, रोहिणीपासून सुरू होणारी, ऋषीने सोमाला दिली, हे कुरुनंदना.
लक्ष्मीस्सरस्वती संध्या विश्वेशा च महायशाः। देवी सरस्वती चैव ब्रह्मणा निर्मिताः पुरा॥१.४०.
लक्ष्मी, सरस्वती, संध्या, प्रसिद्ध विश्वेशा आणि देवी सरस्वती यांचा ब्रह्मदेवांनी पूर्वी निर्माण केला.
एताः पञ्च वरिष्ठा वै सुरश्रेष्ठाय पार्थिव। दत्ता धर्माय भद्रं ते ब्रह्मणा दृष्टकर्मणा॥१.४०.
हे पाच श्रेष्ठ देवतांना, राजन, ब्रह्मदेवांनी धर्माला दिल्या, तुझ्या कल्याणासाठी.
या रूपार्धवती पत्नी ब्रह्मणः कामरूपिणी। सुरभिः सहसा भूत्वा ब्रह्माणं समुपस्थिता॥१.४०.
ब्रह्मदेवांची पत्नी, जी त्यांच्या अर्ध्या रूपाची आणि इच्छेनुसार रूप धारण करणारी होती, ती अचानक सुरभी झाली आणि ब्रह्मदेवांसमोर आली.
ततस्तामगमद्ब्रह्मा मैथुने लोकपूजितः। लोकसर्जनहेतुज्ञो गवामर्थाय सत्तम॥१.४०.
मग ब्रह्मदेव, जगात पूज्य असलेले, सृष्टीच्या निर्मितीसाठी आणि गायींच्या कल्याणासाठी तिच्याशी एकरूप झाले.
जज्ञे चैकादशसुतान्विपुलान्धर्मसंज्ञितान्। रक्तसंध्याभ्रसंकाशान्महतस्तिग्मतेजसः॥१.४०.
तिच्या पोटी अकरा पुत्र जन्मले, जे धर्म नावाने ओळखले गेले, संध्यासारखे लाल, महान आणि तेजस्वी.
ते रुदंतो द्रवंतश्च गतवंतः पितामहम्। रोदनाद्द्रवणाच्चैव रुद्रा एवेति ते स्मृताः॥१.४०.
ते रडत आणि धावत पितामहांकडे गेले. त्यांच्या रडण्यामुळे आणि धावण्यामुळे त्यांना 'रुद्र' असे नाव पडले.
निर्हृतिश्चैव संध्यश्च तृतीयश्चाप्ययोनिजः। मृगव्याधः कपर्दी च महाविश्वेश्वरश्च यः॥१.४०.
निर्हृती, संध्या, तिसरा गर्भाशयाशिवाय जन्मलेला, मृगव्याध, कपर्दी आणि महान विश्वेश्वर हे आहेत.
अहिर्बुध्न्यश्च भगवान्कपाली चैव पिंगलः। सेनानीश्च महातेजा रुद्राश्चैकादश स्मृताः॥१.४०.
अहिर्बुध्न्य, भगवंत, कपाली, पिंगळ आणि तेजस्वी सेनानी—हे अकरा रुद्र म्हणून ओळखले जातात.
तस्यामेव सुरभ्यां च गावो जाताः सुराश्च ये। अजश्चैव तु हंसश्च तथैव नृपसत्तम॥१.४०.
त्याच सुरभीच्या पोटी गायी, देव, तसेच अज आणि हंस यांचा जन्म झाला, हे श्रेष्ठ राजन.
ओषध्यः प्रवरायाश्च सुरभ्यास्तास्समुत्थिताः। धर्माल्लक्ष्मीस्तथाकामं साध्यान्साध्या व्यजायत॥१.४०.
सुरभीकडून श्रेष्ठ औषधी निर्माण झाल्या; धर्मापासून लक्ष्मी आणि काम यांचा जन्म झाला; साध्यांपासून साध्य देव निर्माण झाले.
भवं च प्रभवं चैव कृशाश्वं सुवहं तथा। अरुणं वरुणं चैव विश्वामित्र चल ध्रुवौ॥१.४०.
भव आणि प्रभव, कृशाश्व, सुवह, अरुण, वरुण, विश्वामित्र, चल आणि ध्रुव यांचा जन्म झाला.
हविष्मंतं तनूजं च विधानाभिमतावपि। वत्सरं चैव भूतिं च सर्वासुरनिषूदनम्॥१.४०.
हविष्मंत, तनूज, विधीप्रमाणे मान्यता मिळालेले, वत्सर, भूती आणि सर्व असुरांचा संहार करणारा यांचा जन्म झाला.
सुपर्वाणं बृहत्कांतिं साध्या लोकनमस्कृतम्। वासवानुगता देवी जनयामास वै सुरान्॥१.४०.
सुपर्वाण, बृहद्कांती, जगातील सर्वांनी पूजलेला साध्य आणि वासवाच्या मागे जाणारी देवी यांनी देवांचा जन्म घडवला.
धरं वै प्रथमं देवं द्वितीयं ध्रुवमव्ययम्। विश्वावसुं तृतीयं च चतुर्थं सोममीश्वरं॥१.४०.
पहिला देव धर, दुसरा अविनाशी ध्रुव, तिसरा विश्वावसु आणि चौथा सोम या ईश्वराचा जन्म झाला.
ततोनुरूपमायं च यमं तस्मादनंतरम्। सप्तमं च तथा वायुमष्टमं निर्हृतिं तथा॥१.४०.
मग अनुरूप, माया आणि त्यानंतर यम यांचा जन्म झाला; सातवा वायु आणि आठवा निर्हृती यांचा जन्म झाला.
धर्मस्यापत्यमेतद्वै सुरभ्यां तदजायत। विश्वेदेवाश्च विश्वायां धर्माज्जाता इति स्मृताः॥१.४०.
धर्माची ही संतती सुरभीकडून जन्मली; आणि धर्मापासून विश्वा या मातेकडून विश्वदेवांचा जन्म झाला, असे स्मरणात आहे.
दक्षश्चैव महाबाहुः पुष्करस्तम एव च। चाक्षुषश्च ततोत्रिश्च तथा भद्रमहोरगौ॥१.४०.
महाबाहू दक्ष, पुष्कर, चाक्षुष, अत्री आणि शुभ असे महान सर्प यांचा जन्म झाला.
विश्वांतक वसुर्बालो निकुंभश्च महायशाः। रुरुदश्चातिसिद्धौजा भास्कर प्रमितद्युतिः॥१.४०.
विश्वांतक, वसु, बाल, महाप्रसिद्ध निकुंभ, अतिशय बलवान रुरुद, आणि प्रमाणित तेज असलेला भास्कर यांचा जन्म झाला.
विश्वान्देवान्देवमाता विश्वेषां जनयत्सुतान्। मरुत्वती मरुत्वतो देवानजनयत्सुतान्॥१.४०.
विश्वदेवांची माता सर्व विश्वदेवांच्या पुत्रांना जन्म देते; मरुत्वतीने मरुतच्या पुत्रांना जन्म दिला.
अग्निश्चक्षू रविर्ज्योतिः सावित्री मित्रमेव च। अमरं शरवृष्टिं च सुकर्षं च महत्तरम्॥१.४०.
अग्नी, चक्षु, रवि, ज्योती, सावित्री, मित्र, अमर, शरवृष्टि, सुर्ष आणि सर्वांत मोठा यांचा जन्म झाला.
विराजं चैव राजं च विश्वायुं सुमतिं तथा। अश्वगं चित्ररश्मिं च तथा च निषधं नृपं॥१.४०.
विराज, राज, विश्वायु, सुमती, अश्वग, चित्ररश्मी आणि राजा निशध यांचा जन्म झाला.
भूय एवं चात्मविधिं चारित्रं पादमात्रगं। बृहंतं वै बृहद्रूपं तथा चैव सनाभिगं॥१.४०.
पुन्हा आत्मविधी, चारित्र, पादमात्र, विशाल रूप असलेला बृहंत आणि सनाभिग यांचा जन्म झाला.
मरुत्वती प्रजा जज्ञे ज्येष्ठां तं मरुतांगणं। अदितिः कश्यपाज्जज्ञे आदित्यान्द्वादशैव हि॥१.४०.
मरुत्वतीने मरुतांमध्ये ज्येष्ठ असलेल्या पुत्राला जन्म दिला; अदितीने कश्यपापासून बारा आदित्यांना जन्म दिला.
इंद्रो विष्णुर्भगस्त्वष्टा वरुणोंशोर्यमारविः। पूषा मित्रश्च वरदो धाता पर्जन्य एव हि॥१.४०.
इंद्र, विष्णु, भग, त्वष्टा, वरुण, अंश, यम, अरवी, पूषा, मित्र, वरद, धाता आणि पर्जन्य यांचा जन्म झाला.
इत्येते द्वादशादित्या वरिष्टास्त्रिदिवौकसां। आदित्यस्य सरस्वत्यां जज्ञाते द्वौ सुतौ वरौ॥१.४०.
हे बारा आदित्य स्वर्गातील सर्वश्रेष्ठ मानले जातात; आदित्य आणि सरस्वती यांच्याकडून दोन उत्तम पुत्र जन्मले.
तपःश्रेष्ठौ गुणश्रेष्ठौ त्रिदिवस्यातिसंमतौ। दनुस्तु दानवान्जज्ञे दितिर्दैत्यान्व्यजायत॥१.४०.
ते दोन्ही पुत्र तप आणि गुणात श्रेष्ठ होते, स्वर्गात फार मान मिळवले; दानूने दानवांना आणि दितीने दैत्यांना जन्म दिला.
काला तु कालकेयांस्तानसुरान्राक्षसांस्तथा। अनायुषायास्तनया व्याधयश्च महाबलाः॥१.४०.
काळे कालकेय असुर आणि राक्षस निर्माण केले; अनायुषा पासून पुत्र आणि बलाढ्य रोगांचा जन्म झाला.
सिंहिका ग्रहमाता च गंधर्वजननी मुनिः। प्राची त्वप्सरसां माता पुण्यानां भारतेतरा॥१.४०.
सिंहिका ही ग्रहांची आई आहे, गंधर्वांची जननी एक ऋषी आहे, आणि प्राची ही पुण्यवान अप्सरांची आई आहे, ज्या भारताबाहेरील आहेत.
क्रोधा साः सर्वभूतानि पिशाचा सा च पार्थिव। जज्ञे यक्षगणांश्चैव राक्षसांश्च विशांपते॥१.४०.
क्रोधा पासून सर्व जीव जन्मले, आणि पिशाची पासून, राजन, यक्ष आणि राक्षसांचे समुदाय निर्माण झाले.