स्वर्गस्थमपि मां ब्रह्मन्क्षुत्पिपासे द्विजोत्तम। अबाधेतां भृशं चाहमभवं व्यथितेंद्रियः
पण ब्राह्मणांनो, स्वर्गात असूनही मला भूक आणि तहान फार त्रास द्यायला लागली आणि माझी इंद्रिये व्याकुळ झाली.
ततस्त्रिभुवनश्रेष्ठमवोचं वै पितामहम्। भगवन्स्वर्गलोकोऽयं क्षुत्पिपासा विवर्जितः
मग मी तिन्ही लोकांचे श्रेष्ठ, पितामह ब्रह्मा यांना म्हटले, "भगवन्, या स्वर्गलोकात भूक आणि तहान नसते असे म्हणतात."
कस्येयं कर्मणः पक्तिः क्षुत्पिपासे यतो हि मे। आहारः कश्च मे देव ब्रूहि त्वं श्रीपितामह
"माझ्या या भूक आणि तहानाचा परिणाम कोणत्या कर्मामुळे आहे? पितामहा, माझे अन्न काय आहे ते मला सांगा."
ततः पितामहः सम्यक्चिरं ध्यात्वा महामुने। मामुवाच ततो वाक्यं नास्ति भोज्यं स्वदेहजम्
मग पितामहांनी बराच वेळ ध्यान करून मला सांगितले, "इथे तुझ्या स्वतःच्या शरीराशिवाय दुसरे काहीच अन्न नाही."
ॠते ते स्वानि मांसानि भक्षय त्वं तु हि नित्यशः। स्वशरीरं त्वया पुष्टं कुर्वता तप उत्तमम्
"तू कायम तुझ्या स्वतःच्या मांसाचेच सेवन कर. स्वतःचे शरीर पोसूनच तू श्रेष्ठ तप करू शकतोस."
नादत्तं जायते तात श्वेत पश्य महीतले। आग्रहाद्भिक्षमाणाय भिक्षापि प्राणिने पुरा
"श्वेत, बघ पृथ्वीवर, जे दिले जात नाही त्यातून काहीच होत नाही. मागणाऱ्याला भिक्षा देखील आग्रह केल्यावरच मिळते."
न हि दत्ता गृहे भ्रांत्या मोहादतिथये तदा। तेन स्वर्गगतस्यापि क्षुत्पिपासे तवाधुना
"जर कोणीतरी अज्ञान किंवा मोहामुळे घरी आलेल्या पाहुण्याला काही दिले नाही, तर स्वर्गात गेल्यावरही त्याला भूक आणि तहान त्रास देतात."
स त्वं प्रपुष्टमाहारैः स्वशरीरमनुत्तमम्। भक्षयस्व च राजेंद्र सा ते तृप्तिर्भविष्यति1.36.
"म्हणून, राजन, अन्नाने पोसलेले तुझे उत्तम शरीरच तू खा. त्यामुळे तुला तृप्ती मिळेल."
एवमुक्तस्ततो देवं ब्रह्माणमहमुक्तवान्। भक्षिते च स्वके देहे पुनरन्यन्न मे विभो
अशा प्रकारे ब्रह्मदेवांनी सांगितल्यावर मी म्हटले, "भगवन्, मी माझे स्वतःचे शरीर खाल्ले, आता दुसरे काहीच उरले नाही."
क्षुधानिवारणं नैव देहस्यास्य विनौदनं। खादामि ह्यक्षयं देव प्रियं मे न हि जायते
"या शरीराला अन्नाशिवाय भुकेपासून सुटका नाही. मी माझेच अमर्याद मांस खातो, पण त्यात मला आनंद मिळत नाही."
ततोब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तव देहोऽक्षयः कृतः। दिनेदिने ते पुष्टात्मा शवः श्वेत भविष्यति
मग ब्रह्मदेवांनी पुन्हा सांगितलं, 'तुझं शरीर आता नाश न होणारं केलं आहे. दररोज तुझं प्राणबल वाढत जाईल आणि तुझं प्रेत पांढरं होत जाईल.'
यावद्वर्षशतं पूर्णं स्वमांसं खाद भो नृप। यदागच्छति चागस्त्यः श्वेतारण्यं महातपाः
राजा, आता शंभर वर्षं पूर्ण होईपर्यंत तू स्वतःचं मांस खा. जेव्हा महातपस्वी अगस्त्य श्वेतवनात येतील—
भगवानतिदुर्धर्षस्तदा कृच्छ्राद्विमोक्ष्यसे। स हि तारयितुं शक्तः सेंद्रानपि सुरासुरान्
त्या वेळी तो अत्यंत बलाढ्य भगवान तुला या कठीण यातनेतून सोडवेल. कारण तो इंद्रासह देव-दानवांनाही तारू शकतो.
आहारं कुत्सितं चेमं राजर्षे किं पुनस्तव। सुरकार्यं महत्तेन सुकृतं तु महात्मना
राजर्षे, हे अन्न तुच्छ आहे, पण तुझ्यासारख्या माणसाला त्याचं काय? त्या महात्म्याने देवांचं मोठं कार्य केलं, आणि उत्तम पुण्य मिळवलं.
उदधिं निर्जलं कृत्वा दानवाश्च निपातिताः। विंध्यश्चादित्यविद्वेषाद्वर्धमानो निवारितः
त्याने समुद्र कोरडा घातला आणि दानवांचा नाश केला. सूर्याशी वैर धरून वाढणारा विंध्य पर्वत त्याने थांबवला.
लंबमाना मही चैषा गुरुत्वेनाधिवासिता। दक्षिणा दिग्दिवं याता त्रैलाक्यं विषमस्थितम्
ही पृथ्वी लोंबकळत आणि जडपणामुळे खाली झुकली होती, दक्षिण दिशेला गेली होती, आणि तीनही लोकांची स्थिती बिकट झाली होती.
मया गत्वा सुरैः सार्द्धं प्रेषितो दक्षिणां दिशम्। समां कुरु महाभाग गुरुत्वेन जगत्समम्
मी देवांबरोबर जाऊन त्याला दक्षिण दिशेला पाठवलं. भाग्यवान राजा, जगाचं वजन समसमान करून सगळं स्थिर कर.
एवं च तेन मुनिना स्थित्वा सर्वा धरा समा। कृता राजेंद्र मुनिना एवमद्यापि दृश्यते
त्या ऋषीने असं करून सगळ्या पृथ्वीला समतल केलं. राजेंद्र, त्या ऋषीमुळे आजही हे असंच दिसतं.
सोहं भगवत श्रुत्वा देवदेवस्य भाषितम्। भुंजे च कुत्सिताहारं स्वशरीरमनुत्तमम्
मी देवाधिदेवाच्या वचन ऐकून, माझ्या शरीराचं हे तुच्छ अन्न खातो—हेच माझं सर्वोत्तम अन्न आहे.
पूर्णं वर्षशतं चाद्य भोजनं कुत्सितं च मे। क्षयं नाभ्येति तद्विप्र तृप्तिश्चापि ममोत्तमा
आज शंभर वर्षं झाली, हे तुच्छ अन्नच माझं जेवण आहे. पण, ब्राह्मण, तरीही माझं शरीर कमी झालं नाही आणि मला मोठी तृप्ती मिळते.
तं मुनिं कृच्छ्रसन्तप्तश्चिंतयामि दिवानिशम्। कदा वै दर्शनं मह्यं स मुनिर्दास्यते वने
या कठीण यातनेने त्रस्त होऊन, मी त्या ऋषीचा दिवस-रात्र विचार करतो—कधी तो मला वनात दर्शन देईल?
एवं मे चिंतयानस्य गतं वर्षशतन्त्विह। सोगस्त्यो हि गतिर्ब्रह्मन्मुनिर्मे भविता ध्रुवं
अशा विचारातच इथे शंभर वर्षं गेली. ब्राह्मण, अगस्त्यच माझा खरा आधार आहे, तो ऋषी नक्कीच येईल.
न गतिर्भविता मह्यं कुंभयोनिमृते द्विजम्। श्रुत्वेत्थं भाषितं राम दृष्ट्वाहारं च कुत्सितम्
कुंभयोनीशिवाय मला मुक्ती नाही, हे द्विज. हे ऐकून, राम, आणि हे तुच्छ अन्न पाहून—
कृपया परया युक्तस्तं नृपं स्वर्गगामिनम्। करोम्यहं सुधाभोज्यं नाशयामि च कुत्सितम्
मी मोठ्या दयेनं त्या स्वर्गाला जाणाऱ्या राजाला अमृताचं जेवण देतो आणि तुच्छ अन्न नाहीसं करतो.
चिन्तयन्नित्यवोचं तमगस्त्यः किं करिष्यति। अहमेतत्कुत्सितं ते नाशयामि महामते
सतत विचार करत मी म्हणालो, 'अगस्त्य काय करणार?' पण, महाबुद्धी, मी तुझं हे तुच्छ अन्न नाहीसं करतो.
ईप्सितं प्रार्थयस्वास्मान्मनः प्रीतिकरं परम्। स स्वर्गी मां ततः प्राह कथं ब्रह्मवचोन्यथा
तुला जे हवं आहे, मनाला अत्यंत आनंद देईल असं काही माझ्याकडून माग. तेव्हा स्वर्गाला जाणारा म्हणाला, 'ब्रह्मदेवाचं वचन वेगळं कसं होईल?'
कर्तुं मुने मया शक्यं न चान्यस्तारयिष्यति। ॠते वै कुंभयोनिं तं मैत्रावरुणसंभवम्
हे मुनी, हे माझ्यानेच शक्य आहे, दुसरा कोणीही तारू शकत नाही. मैत्रावरुणापासून जन्मलेला कुंभयोनी सोडून दुसरा नाही.
अपृष्टोपि मया ब्रह्मन्नेवमूचे पितामहः। एवं ब्रुवाणं तं श्वेतमुक्तवानहमस्मि सः
मी काहीही विचारलं नव्हतं, तरी ब्राह्मण, पितामहांनी असं सांगितलं. असं सांगणाऱ्या श्वेताला मी उत्तर दिलं, 'तो मीच आहे.'
आगतस्तव भाग्येन दृष्टोहं नात्र संशयः। ततः स्वर्गी स मां ज्ञात्वा दंडवत्पतितो भुवि
तुझ्या भाग्यामुळे मी इथे आलो आणि तुला भेटलो, यात काहीच शंका नाही. म्हणून, मी स्वर्गाला जाणार आहे हे समजून त्याने मला वंदन करत जमिनीवर लोळण घातली.
तमुत्थाप्य ततो रामाब्रवं किं ते करोम्यहम्। राजोवाच। आहारात्कुत्सिताद्ब्रह्मंस्तारयस्वाद्य दुष्कृतात्
मी त्याला उचलून विचारलं, 'राम, मी तुझ्यासाठी काय करू?' तेव्हा राजा म्हणाला, 'ब्राह्मण, आज मला अशुद्ध अन्न खाल्ल्याचा पापातून सोडव.'