अवश्यं तु मया ज्ञेया सरसोस्य विनिष्क्रिया। यावदेवं स्थितश्चाहं चिंतयानो रघूत्तम
पण या सरोवराचं खरं कारण मला नक्कीच समजून घ्यावं लागेल; मी असाच उभा राहून विचार करत होतो, हे रघुकुळातील श्रेष्ठ.
अथापश्यं मूहूर्तात्तु दिव्यमद्भुतदर्शनम्। विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम्
तेव्हा थोड्या वेळाने मला एक अद्भुत, दिव्य दृश्य दिसलं — हंसांनी जोडलेलं, अतिशय सुंदर आणि वेगवान असं एक विमान.
पुरस्तत्र सहस्रं तु विमानेप्सरसां नृप। गंधर्वाश्चैव तत्संख्या रमयंति वरं नरम्
त्या विमानासमोर, हे राजन, हजारो अप्सरा होत्या; आणि तितकेच गंधर्व त्या उत्तम पुरुषाला आनंद देत होते.
गायंति दिव्यगेयानि वादयंति तथा परे। अथापश्यं नरं तस्माद्विमानादवरोहितम्
काही जण दिव्य गाणी गात होते, काही वाद्य वाजवत होते; आणि मग मी पाहिलं की त्या विमानातून एक पुरुष खाली उतरला.
शवमांसं भक्षयन्तं च स्नात्वा रघुकुलोद्वह। ततो भुक्त्वा यथाकामं स मांसं बहुपीवरम्
तो त्या प्रेताचं मांस खात होता, आणि मग स्नान करून, हे रघुकुळातील श्रेष्ठ, त्यानं हवं तितकं ते भरपूर मांस खाल्लं.
अवतीर्य सरः शीघ्रमारुरोह दिवं पुनः। तमहं देवसंकाशं श्रिया परमयान्वितम्
तो पटकन सरोवरात उतरला आणि पुन्हा आकाशात गेला; मी त्याला देवासारखा, अत्यंत तेजस्वी पाहिलं.
भो भो स्वर्गिन्महाभाग पृच्छामि त्वां कथं त्विदम्। जुगुप्सितस्तवाहारो गतिश्चेयं तवोत्तमा
‘अरे, हे स्वर्गवासी महाभागा! मी तुला विचारतो — तुझं अन्न इतकं घृणास्पद असताना, तुझं स्थान एवढं श्रेष्ठ कसं आहे?’
यदि गुह्यं न चैतत्ते कथय त्वद्य मे भवान्। कामतः श्रोतुमिच्छामि किमेतत्परमं वचः
‘जर हे काही गुपित नसेल, तर कृपया आज मला सांग. मला हे श्रेष्ठ सत्य ऐकायचं आहे.’
को भवान्वद संदेहमाहारश्च विगर्हितः। त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं क्व च वर्तसे
‘तू कोण आहेस? माझ्या या शंकेचं समाधान कर. हे सौम्य, असं निंदनीय अन्न तू का खातोस? कशासाठी आणि कुठे राहतोस?’
कस्यायमैश्वरोभावः शवत्वेन विनिर्मितः। आहारं च कथं निंद्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
‘हा असा प्रेतस्वरूपात असलेला ऐश्वर्याचा योग कोणाचा आहे? आणि तुझं अन्न इतकं निंदनीय का आहे? मला हे सत्य ऐकायचं आहे.’
श्रुत्वा च भाषितं तत्र मम राम सतां वर। प्रांजलिः प्रत्युवाचेदं स स्वर्गी रघुनंदन
माझं बोलणं ऐकून, हे राम, सत्पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या स्वर्गवासी पुरुषानं हात जोडून मला उत्तर दिलं, हे रघुनंदन.
शृणुष्वाद्य यथावृत्तं ममेदं सुखदुःखजम्। कामो हि दुरितक्रम्यः शृणु यत्पृच्छसे द्विज
‘आता माझ्या सुखदुःखाचं खरं कारण ऐक. कारण इच्छा चुकीच्या मार्गानं गेली, तर ती संकट आणते — तू जे विचारलंस, ते ऐक, हे द्विजा.’
पुरा वैदर्भको राजा पिता मे हि महायशाः। वासुदेव इति ख्यातस्त्रिषु लोकेषु धार्मिकः
पूर्वी माझे वडील विदर्भाचे प्रसिद्ध आणि पुण्यवान राजा होते. त्यांचे नाव वासुदेव होते आणि ते तिन्ही लोकांत धर्मनिष्ठ म्हणून ओळखले जात.
तस्य पुत्रद्वयं ब्रह्मन्द्वाभ्यां स्त्रीभ्यामजायत। अहं श्वेत इति ख्यातो यवीयान्सुरथोऽभवत्
त्यांना दोन स्त्रियांपासून दोन मुले झाली. मी श्वेत नावाने प्रसिद्ध आहे आणि माझा धाकटा भाऊ सुरथ होता.
पितर्युपरते तस्मिन्पौरा मामभ्यषेचयन्। तत्राहंकारयन्राज्यं धर्मे चासं समाहितः
वडील गेल्यावर नगरवासीयांनी मला राजा म्हणून अभिषेक केला. पण राज्य करताना माझ्यात गर्व आला आणि मी धर्मात स्थिर राहिलो नाही.
एवं वर्षसहस्राणि बहूनि समुपाव्रजन्। मम राज्यं कारयतः परिपालयतः प्रजाः
अशा प्रकारे मी राज्य करत आणि प्रजेला सांभाळत असताना हजारो वर्षे उलटून गेली.
सोहं निमित्ते कस्मिंश्चिद्वैराग्येण द्विजोत्तम। मरणं हृदये कृत्वा तपोवनमुपागमम्
नंतर, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, कधीतरी मला वैराग्य आले आणि मृत्यूचा विचार मनाशी धरून मी तपोवनात गेलो.
सोहं वनमिदं रम्यं भृशं पक्षिविवर्जितम्। प्रविष्टस्तप आस्थातुमस्यैव सरसोंतिके
मी हे रम्य आणि पक्षीरहित वन गाठले आणि या सरोवराच्या काठी तप करण्यासाठी आलो.
राज्येऽभिषिच्य सुरथं भ्रातरं तं नराधिपम्। इदं सरः समासाद्य तपस्तप्तं सुदारुणम्
मी माझ्या भावाला सुरथ याला राज्याभिषेक केला आणि मग या सरोवराजवळ येऊन कठोर तपस्या केली.
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने। शुभं तु भवनं प्राप्तो ब्रह्मलोकमनामयम्
महावनात दहा हजार वर्षे तप केल्यावर मला सुंदर असे, दोषरहित ब्रह्मलोक मिळाला.
स्वर्गस्थमपि मां ब्रह्मन्क्षुत्पिपासे द्विजोत्तम। अबाधेतां भृशं चाहमभवं व्यथितेंद्रियः
पण ब्राह्मणांनो, स्वर्गात असूनही मला भूक आणि तहान फार त्रास द्यायला लागली आणि माझी इंद्रिये व्याकुळ झाली.
ततस्त्रिभुवनश्रेष्ठमवोचं वै पितामहम्। भगवन्स्वर्गलोकोऽयं क्षुत्पिपासा विवर्जितः
मग मी तिन्ही लोकांचे श्रेष्ठ, पितामह ब्रह्मा यांना म्हटले, "भगवन्, या स्वर्गलोकात भूक आणि तहान नसते असे म्हणतात."
कस्येयं कर्मणः पक्तिः क्षुत्पिपासे यतो हि मे। आहारः कश्च मे देव ब्रूहि त्वं श्रीपितामह
"माझ्या या भूक आणि तहानाचा परिणाम कोणत्या कर्मामुळे आहे? पितामहा, माझे अन्न काय आहे ते मला सांगा."
ततः पितामहः सम्यक्चिरं ध्यात्वा महामुने। मामुवाच ततो वाक्यं नास्ति भोज्यं स्वदेहजम्
मग पितामहांनी बराच वेळ ध्यान करून मला सांगितले, "इथे तुझ्या स्वतःच्या शरीराशिवाय दुसरे काहीच अन्न नाही."
ॠते ते स्वानि मांसानि भक्षय त्वं तु हि नित्यशः। स्वशरीरं त्वया पुष्टं कुर्वता तप उत्तमम्
"तू कायम तुझ्या स्वतःच्या मांसाचेच सेवन कर. स्वतःचे शरीर पोसूनच तू श्रेष्ठ तप करू शकतोस."
नादत्तं जायते तात श्वेत पश्य महीतले। आग्रहाद्भिक्षमाणाय भिक्षापि प्राणिने पुरा
"श्वेत, बघ पृथ्वीवर, जे दिले जात नाही त्यातून काहीच होत नाही. मागणाऱ्याला भिक्षा देखील आग्रह केल्यावरच मिळते."
न हि दत्ता गृहे भ्रांत्या मोहादतिथये तदा। तेन स्वर्गगतस्यापि क्षुत्पिपासे तवाधुना
"जर कोणीतरी अज्ञान किंवा मोहामुळे घरी आलेल्या पाहुण्याला काही दिले नाही, तर स्वर्गात गेल्यावरही त्याला भूक आणि तहान त्रास देतात."
स त्वं प्रपुष्टमाहारैः स्वशरीरमनुत्तमम्। भक्षयस्व च राजेंद्र सा ते तृप्तिर्भविष्यति1.36.
"म्हणून, राजन, अन्नाने पोसलेले तुझे उत्तम शरीरच तू खा. त्यामुळे तुला तृप्ती मिळेल."
एवमुक्तस्ततो देवं ब्रह्माणमहमुक्तवान्। भक्षिते च स्वके देहे पुनरन्यन्न मे विभो
अशा प्रकारे ब्रह्मदेवांनी सांगितल्यावर मी म्हटले, "भगवन्, मी माझे स्वतःचे शरीर खाल्ले, आता दुसरे काहीच उरले नाही."
क्षुधानिवारणं नैव देहस्यास्य विनौदनं। खादामि ह्यक्षयं देव प्रियं मे न हि जायते
"या शरीराला अन्नाशिवाय भुकेपासून सुटका नाही. मी माझेच अमर्याद मांस खातो, पण त्यात मला आनंद मिळत नाही."