यइच्छेत्पुष्करंगन्तुंसोनुसेवेतपुष्करम्। यथा लोमविलोमाभ्यां तथा व्यस्तसमस्तयोः
जो पुष्कराला जावं असं इच्छितो, त्याने पुष्कराची सेवा करावी, उलटसुलट आणि सर्व प्रकारे.
स्नातस्तु पुष्करे सम्यक्कोट्याश्च फलमुश्नुते। विधिवत्क्रियमाणेषु सर्वतीर्थेषु यत्फलम्
जो पुष्करात नीट स्नान करतो, त्याला कोटी वेळा स्नान केल्याचं फळ मिळतं; सर्व तीर्थांमध्ये विधिपूर्वक केलेल्या कर्माचं जे फळ आहे—
पुष्करालोकनादेव नरः प्राप्नोति तत्फलम्। दशकोटिसहस्राणि तीर्थानां वै महीतले
—ते फक्त पुष्कराचं दर्शन केल्यानेच मिळतं; पृथ्वीवर दहा अब्ज तीर्थस्थळं आहेत—
सान्निध्यं पुष्करे तेषां त्रिसंध्यं कुरुनन्दन। यावत्तिष्ठंति गिरयो यावत्तिष्ठन्तिसागराः
—ती सर्व पुष्करात तीन सांध्यांना उपस्थित असतात, हे कुरुनंदना; जोवर पर्वत आणि समुद्र आहेत—
तावत्पुष्कर मृत्यूनां ब्रह्मलोको न संशयः। जन्मान्तरसहस्रैश्च आजन्ममरणांन्तिकम्
—तोवर पुष्कर मृत्यूपासून मुक्त राहतो आणि ब्रह्मलोक निश्चित मिळतो, यात शंका नाही, हजारो जन्मांपर्यंत, जन्मापासून मृत्यूपर्यंत.
निर्दहेद्दुष्कृतं सर्वं सकृत्स्नात्वा तु पुष्करे। पुष्करं दुष्करं क्षेत्रं सर्वपापप्रणाशनम्
पुष्करात एकदाच स्नान केलं तरी सर्व पापं जळून जातात, अगदी अनेक जन्मांचीही; पुष्कर हे कठीण क्षेत्र आहे, सर्व पापांचा नाश करणारे.
इदानीं शृणु मे राजन्पञ्चपातकनाशनम्। यजनं देवदेवस्य ब्रह्मपुत्र वसुप्रदम्
राजन, आता माझ्याकडून पाच मोठ्या पापांच्या नाशाबद्दल ऐक. देवांचा देव, ब्रह्मदेवाचा पुत्र याची पूजा केल्याने संपत्ती मिळते.
इह जन्मनि दारिद्र्य व्याधिकुष्ठादिपीडितः। अलक्ष्मीवानपुत्रस्तु यो भवेत्पुरुषो भुवि
या जन्मात जो मनुष्य दारिद्र्य, रोग, कुष्ठरोग किंवा दुर्दैवाने त्रस्त असेल, किंवा ज्याला मुलं नसतील—
तस्य सद्यो भवेल्लक्ष्मीरायुः पूर्णं सुतास्सुखम्। कृत्वा तु मण्डलगतं लोकपालसमन्वितम्
—त्याला लगेच लक्ष्मी, पूर्ण आयुष्य, मुले आणि सुख मिळतं, जर त्याने दिशांच्या रक्षणासाठी मंडल तयार केलं—
ब्रह्माणं तु परं देवं यः पश्यति विधानतः। पूजितं नवनाभेन मन्त्रमूर्तिमयो निजम्
—आणि जो नियमाने, नव कमळांनी पूजिलेला, स्वतःच्या मंत्रमूर्तीने युक्त ब्रह्मदेवाचं दर्शन करतो—
कार्तिके मासि शुक्लायां पौर्णमास्यां विशेषतः। सर्वासु वा यजेदेवं पूर्णिमासु विधानतः
—विशेषतः कार्तिक महिन्यातील शुद्ध पौर्णिमेला, किंवा कोणत्याही पौर्णिमेला, जो नियमाने त्या देवाची पूजा करतो—
संक्रान्तौ च महाबाहो चन्द्रसूर्यग्रहेपि वा। यः पश्यति विभुं देवं पूजितं गुरुणा नृप
—किंवा संक्रांतीला, किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी, जो राजा, गुरूने पूजिलेला तो प्रभूचं दर्शन करतो—
तस्य सद्यो भवेत्तुष्टिः पापध्वंसश्च जायते। स मान्यो देवतानां च भवतीह नराधिप
त्याला लगेच समाधान मिळते आणि पापांचा नाश होतो; तो देवतांमध्ये आणि माणसांमध्येही मान मिळवतो.
ब्राह्मणक्षत्रियविशां भक्तानां तु परीक्षणम्। संवत्सरं गुरुः कुर्याज्जातिशौचक्रियादिभिः
ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांच्या भक्तीची एक वर्ष गुरुंनी त्यांच्या वंश, शुद्धता, विधी इत्यादींनुसार परीक्षा घ्यावी.
उपपन्नमिति ज्ञात्वा हृदये नावधारयेत्॥ तेपि भक्तियुता ध्यात्वा त्वाचार्यं परमेश्वरम्
ते योग्य आहेत असे समजल्यावर, मनात शंका ठेवू नये; ते भक्त, ध्यान करून, गुरूला परमेश्वर मानावेत.
संवत्सरं गुरौ भक्तिं कुर्युर्विष्णौ यथा तथा। प्रसादयेयुश्च ततः पूर्णे संवत्सरे गुरुम्
एक वर्ष त्यांनी विष्णूला जशी भक्ती करावी तशीच गुरुंना भक्ती करावी; आणि वर्ष पूर्ण झाल्यावर गुरुंना प्रसन्न करावं.
भगवंस्त्वत्प्रसादेन संसारार्णवतारणम्। परब्रह्मोपासनेन विरिंच्याराधनेन च
भगवंत, तुमच्या कृपेने आम्हाला संसाराच्या समुद्रातून पार जाऊ द्या, परमब्रह्माची उपासना आणि ब्रह्मदेवाची पूजा करून.
सहस्रशीर्षजप्येन मण्डलब्राह्मणेन च। ध्यानेन स्यात्तथास्माकमुपदेशः प्रदीयताम्
सहस्रशीर्ष जप, मंडल ब्राह्मण आणि ध्यान यांच्या माध्यमातून आम्हाला उपदेश मिळू द्या.
इच्छामो वैदिकीं लक्ष्मीं विशेषेण प्रसीदताम्। अभ्यर्थितो गुरुस्त्वेवं मेधावी तैस्तदा ततः
आम्हाला विशेषतः वैदिक लक्ष्मी हवी आहे; असे विनंती केल्यावर त्या वेळी ज्ञानी गुरु—
यथाविधि समभ्यर्चेद्ब्रह्माणं विष्णुमग्रतः। ते बद्धनेत्राः स्वाप्यास्तु कार्तिकस्य चतुर्दशीम्1.34.
नियमाप्रमाणे ब्रह्मदेवाची पूजा करतो आणि पुढे विष्णू असतो; त्यांनी इंद्रिये आवरून कार्तिक महिन्याच्या चतुर्दशीला उपवास करावा.
ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्त्थाय बद्धपद्मासनास्तु ते। ध्यात्वा गुरुं सहस्रारे श्वेतवस्त्रोपवीतकम्
ब्राह्ममुहूर्ताला उठून, पद्मासनात बसावं; गुरुंचं ध्यान करावं, हजार पाकळ्यांच्या कमळावर, पांढऱ्या वस्त्र आणि उपवित घालून.
श्वेतमाल्यांबरधरं श्वेतगंधानुलेपनम्। निर्गम्य च बहिर्नद्यां कुर्युर्नित्यमतन्द्रिताः
पांढरी फुले आणि वस्त्रे घालून, पांढऱ्या चंदनाचा लेप लावून, बाहेर नदीवर जाऊन, त्यांनी नित्यकर्मे मन लावून करावीत.
क्षीरवृक्षोत्थमाचार्यो दापयेद्दन्तधावनम्। ते च तं भक्षयेयुर्हि नदीं गत्वा समुद्रगाम्
गुरूंनी त्यांना दूध येणाऱ्या झाडाची दात घासायची काडी द्यावी; ती चघळून, ते समुद्राकडे जाणाऱ्या नदीवर जावेत.
इतरद्वा तटाकं वा गृहे वापि विधानतः। तद्भक्षयेयुर्मंत्रेण मंत्रितं परमेष्ठिनः
किंवा नियमानुसार दुसऱ्या नदीवर, तळ्यावर किंवा घरीही; ती काडी परमेच्छ्वराने मंत्रित केलेल्या मंत्राने चघळावी.
आपोहिष्ठेति मंत्रेण सप्तकृत्वोभिमंत्रितं। देवस्य त्वेति वै जप्त्वा युंजानेति करे न्यसेत्
'आपोहि ष्ठ' या मंत्राने सात वेळा मंत्रित करून, 'देवस्य त्व' असे म्हणत, 'युंजान' असे उच्चारून ती काडी हातात घ्यावी.
इरावत्येति प्रक्षाल्य ब्रह्मोदनेति वै मुखे। भक्षयित्वा क्षिपेद्दूरं पतितं च निरीक्षयेत्
'इरावती' असे म्हणत धुवून, 'ब्रह्मोदन' असे तोंडात म्हणत, ती काडी चघळून दूर फेकावी आणि ती कुठे पडली ते पहावे.
सम्मुखं प्राङ्मुखं वापि विदिशं चापि वा गतम्। संमुखे देवतालब्धिर्मंत्रसिद्धिश्च जायते
ती काडी समोर, पूर्वेकडे किंवा शुभ दिशेला पडली, तर देवतेची प्राप्ती आणि मंत्राची सिद्धी होते.
पराङ्मुखे दंतकाष्ठे सर्वे देवाः पराङ्मुखाः। उत्तरेण गते तस्मिन्सिद्धिर्भवति वा न वा
काडी उलट दिशेला पडली तर सर्व देवता तोंड फिरवतात; उत्तर दिशेला गेली तर सिद्धी होईलच असे नाही.
दक्षिणेन भवेन्मृत्युर्गुरोस्तस्य न संशयः। प्रेक्ष्याशुभं स्वपेद्भूमौ देवदेवस्य सन्निधौ
दक्षिणेकडे गेली तर गुरुंसाठी मृत्यू निश्चित आहे; अशुभ चिन्ह दिसल्यास, देवदेवेश्वराच्या सान्निध्यात जमिनीवर झोपावं.
स्वप्नान्दृष्ट्वा गुरोरग्रे श्रावयेयुर्विचक्षणाः। ततः शुभाशुभं तत्र लक्षयेत्परमो गुरुः
गुरूंसमोर स्वप्न पाहिल्यावर, ज्ञानी व्यक्तींनी ते सांगावेत; मग परमगुरू त्यातलं शुभ-अशुभ ओळखतो.