अथवा या कुमारीणां भक्त्या दद्याच्च भोजनम्। तस्याः कुले भवेद्वंध्या न कदाचिच्च दुर्भगा
किंवा, जर कुणी भक्तीने कुमारिकांना जेवण दिले, तर तिच्या कुळात कधीही वंध्या किंवा दुर्दैवी स्त्री होत नाही.
न कन्या जननी क्वापि न भर्तुर्या न वल्लभा। तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सावित्र्यग्रे तु भोजनम्
कुठेही मुलगी मायलेकी नसते, किंवा नवऱ्याच्या अप्रिय नसते; म्हणून सर्व प्रयत्नांनी सावित्रीसमोर जेवण द्यावे.
पारत्रमैहिकं वापि कामयद्भिर्नरैः सदा। दातव्यं सर्वदा भीष्म कटुतैलविवर्जितम्
या जगात किंवा परलोकात काहीही इच्छिणाऱ्यांनी नेहमी, हे भीष्मा, तिखट तेल टाळून, जेवण द्यावे.
न चाम्लं न च वै क्षारं स्त्रीणां भोज्यं कदाचन। भक्ष्यं पंचप्रकारं च रसैः सर्वैस्सुसंस्कृतम्
स्त्रियांना कधीही आंबट किंवा क्षारयुक्त अन्न देऊ नये; पाच प्रकारचे, सर्व रसांनी युक्त, नीट शिजवलेले अन्न द्यावे.
घृतपूर्यः सुपक्वाश्च बहुक्षीरसमन्विताः। शिखरिणी तथा पेया दधिक्षीरसमन्विता
ते तुपात भरपूर, नीट शिजवलेले आणि दूधाने समृद्ध असावे; तसेच शिखरिणी व दही-दूध मिसळून केलेले पेये द्यावीत.
आह्लादकारिणी पुंसां स्त्रीणां चातीव वल्लभा। धनधान्यां जनोपेतं नारीणां च शताकुलम्
ते अन्न पुरुषांना आनंद देणारे आणि स्त्रियांना विशेष प्रिय असावे; घरात धनधान्याची भरपूर संपत्ती येते आणि स्त्रिया शंभरांनी वेढल्या जातात.
पूपकं शष्कुलं तस्यां जायते नात्र संशयः। न ज्वरो न च संतापो न दुःखं न वियोगिता
पूप आणि शष्कुला तिथे निर्माण होतात—यात शंका नाही; ताप, दुःख, वेदना किंवा वियोग होत नाही.
असौ तारयते स्वानां कुलानामेकविंशतिं। बंधुभिश्च सुतैश्चैव दासीदासैरनंतकैः
ती एकवीस पिढ्या, नातेवाईक, मुले आणि असंख्य दासी-दास यांना तारते.
पूरितं च कुलं तस्याः पूरिकां या प्रदास्यति। एधते च चिरं कालं पुत्रपौत्रसमन्वितम्
जी स्त्री पूरिके अर्पण करते, तिचं घराणं भरभराटीने वाढतं, आणि तिच्या घरात दीर्घकाळ मुलं आणि नातवंडं सुखाने नांदतात.
कुलं च सकलं तस्य शष्कुलं यः प्रयच्छति। पुत्रिण्यो वै दुहितरो बंधुभिः सहितं कुलम्
जो कुणी संपूर्ण घराण्याला शशकुले देतो, त्याच्या घरात मुली आणि इतर स्त्री नातेवाईकांसह सर्वांना सौख्य लाभतं.
शिखरिणीप्रदात्रीणां युवतीनां न संशयः। मोदते तु कुलं तस्याः सर्वसिद्धिप्रपूरितम्
शिखरिणी अर्पण करणाऱ्या युवतींच्या घराण्यात सर्व सिद्धी प्राप्त होतात आणि तिथे नेहमी आनंद नांदतो, यात शंका नाही.
मोदकानां प्रदानेन एवमाह प्रजापतिः। एतदेव तु गौरीणां भोजनं हर शस्यते
प्रजापती म्हणतात, मोदक अर्पण केल्याने गौराईला प्रिय असं हेच भोजन मानलं जातं.
सुभगा पुत्रिणी साध्वी धनऋद्धिसमन्विता। सहस्रभोजिनी शंभो जन्मजन्म भविष्यति
ती स्त्री भाग्यवती, पुत्रवती, सध्वी, धन-समृद्धीने युक्त होते आणि प्रत्येक जन्मात शंभूसह हजारो लोकांना जेवण घालते.
पूपानि चैव पुण्यानि कृतानि मधुराणि च। द्राक्षारसप्रधानं च गुडखंडसमन्वितम्
पुण्यकारी, गोड आणि नीट बनवलेले पुप, द्राक्षरस मुख्य असलेले आणि गुळाच्या तुकड्यांनी युक्त असे असतात.
शारदेन तु धान्येन कृत्वा खंडं विमिश्रितत्। स्त्रीणां चैव तु पेयानि भक्ष्याणि च द्विजन्मनाम्
शरद ऋतूतील धान्य वापरून, तुकडे मिसळून तयार केलेली ही पेये आणि खाण्याच्या वस्तू स्त्रिया आणि द्विजांना उपयुक्त आहेत.
इह चाविकवासांसि वर्षायोग्यानि सर्वशः। यानियानि च पेयानि तानि योग्यानि दापयेत्
पावसाळ्यासाठी योग्य अशी सर्व लोकर वस्त्रे आणि योग्य अशी पेये येथे द्यावीत.
प्रतिपूज्य विधानेन वसुदानैः सकंचुकैः। कुंकुमेनानुलिप्तांग्यः स्रग्दामभिरलंकृताः
संपत्ती आणि वस्त्र देऊन, केशर लावून, फुलांच्या माळांनी सजवून त्यांचा सन्मान करावा.
दत्वा तूपानहावङ्घ्र्योर्नारिकेलं करे तथा। अक्ष्णोश्चैवांजनं दत्वा सिंदूरं चैव मस्तके
पायांसाठी उपानह, हातात नारळ, डोळ्यांसाठी काजळ आणि कपाळावर सिन्दूर देऊन त्यांना सन्मानित करावं.
गुडं फलानि हृद्यानि वांछितानि मृदूनि च। हस्ते दत्वा सपात्राणि प्रणिपत्य विसर्जयेत्
गूळ, मनाप्रमाणे हवी असलेली मऊ आणि रुचकर फळं, पात्रात ठेवून त्यांच्या हातात देऊन, नम्रपणे वाकून त्यांना निरोप द्यावा.
स्वयं भुंजीत वै पश्चात्सबंधुर्बालकैः सह। अथवा नैव संपत्तिस्तीर्थे दानं च भाजनम्1.34.
नंतर स्वतः, नातेवाईक आणि मुलांसह जेवावं; किंवा संपत्ती नसेल तर तीर्थक्षेत्री दान करणंही योग्य आहे.
गृहे गतः प्रदास्यामि हृष्टो देव प्रसीद मे। एवमेव पितॄणां च आगत्य स्वीय मंदिरे
घरी परतल्यावर मी आनंदाने अर्पण करीन, हे देवा, माझ्यावर कृपा कर; याचप्रमाणे आपल्या घरी पितरांसाठीही असंच करावं.
पिंडप्रदानपूर्वं तु श्राद्धं कुर्याद्विधानतः। पितरस्तस्य वै तृप्ता भवंति ब्रह्मणो दिनम्
पिंडदानाच्या आधी विधिपूर्वक श्राद्ध करावं; त्यामुळे पितरांना ब्रह्मदेवाच्या एका दिवसाएवढं समाधान मिळतं.
तीर्थादष्टगुणं पुण्यं स्वगृहे ददतां शिव। न च पश्यंति वै नीचाः श्राद्धं द्विजातिभिः कृतं
शिवा, घरात दिलेलं दान तीर्थापेक्षा आठपट पुण्य देतं; आणि नीच लोक द्विजांनी केलेलं श्राद्ध पाहू शकत नाहीत.
एकांते तु गृहे गुप्ते पितॄणां श्राद्धमिष्यते। नीचदृष्ट्या हतं तच्च पितॄन्नैवोपतिष्ठति
घरात एकांत आणि सुरक्षित ठिकाणी पितरांसाठी श्राद्ध करणं योग्य आहे; नीच लोकांनी पाहिल्यास ते विफल होतं आणि पितरांपर्यंत पोहोचत नाही.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं गुप्तं च कारयेत्। पितॄणां तृप्तिदं प्रोक्तं स्वयमेव स्वयंभुवा
म्हणून सर्वतोपरी प्रयत्न करून श्राद्ध गुप्तपणे करावं; कारण स्वतःबुवांनी सांगितलं आहे की हे पितरांना तृप्त करतं.
गौरीभक्त्याधिका या तु शस्ता ज्ञातक्रिया तु सा। राजसी मनसा ज्ञाता जनानां कीर्तिदायिनी
गौरीच्या भक्तीने जे कर्म केलं जातं आणि ज्ञानी लोकांना जे माहीत आहे, तेच श्रेष्ठ आहे; मनाने राजस मानलेलं हे कर्म लोकांना कीर्ती देणारं आहे.
गुप्तं दानं सदा देयमात्मनो हितमिच्छता। पक्वान्नं दृश्यतामेति दीयमानं जनैर्भुवि
जो आपल्या भल्याची इच्छा करतो, त्याने नेहमी गुप्तपणे दान द्यावे. पण शिजवलेले अन्न उघडपणे दिले, तर ते लोकांना दिसते.
दृश्यमानं तु तत्तुष्ट्यै दृश्यते नेह कर्हिचित्। एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता
उघडपणे दिलेले दान केवळ समाधानासाठीच दिसते, इथे त्याचा दुसरा अर्थ नाही. एक ब्राह्मण जेवला, तर जणू कोटी ब्राह्मण जेवल्यासारखे होते.
भवने नात्र संदेहः सत्यं पौराणिकं वचः। तीर्थे तु ब्राह्मणं नैव परीक्षेत कथंचन
यात काहीच शंका नाही, हे पुराणातील सत्य वचन आहे. तीर्थस्थळी ब्राह्मणाची कसोटी कधीच करू नये.
अन्नार्थिनमनुप्राप्तं भोज्यं तं मनुरब्रवीत्। सक्तुभिः पिंडदानं च संयावैः पायसेन वा
कोणी अन्न मागायला आला, तर मनू म्हणतात की त्याला सत्तू, पिंड, सांजा किंवा पायस यापैकी काहीही देऊन जेवू घालावे.