इंद्रपुर्यां देवनाथो द्यूतपायां पुरंदरः। हंसवाहस्तु लंबायां चंडायां गरुडप्रियः
इंद्रपुरात देवांचा स्वामी आहे, द्यूतपायात पुरंदर आहे. लांबेत हंसवाहन आहे आणि चंडात गरुडप्रिय आहे.
महोदये महायज्ञः सुयज्ञो यज्ञकेतने। सिद्धिस्मरे पद्मवर्णः विभायां पद्मबोधनः
महोदयात महान यज्ञ आहे, सुयज्ञात उत्तम यज्ञ आहे. यज्ञकेतनात यज्ञाचा ध्वज आहे, सिद्धिस्मरात कमळवर्ण आहे आणि विभेत कमळजागृत करणारा आहे.
देवदारुवने लिंगं महापत्तौ विनायकः। त्र्यंबको मातृकास्थाने अलकायां कुलाधिपः
देवदारूच्या अरण्यात लिंग आहे; महापत्तामध्ये विनायक आहे; त्र्यंबक येथे मातृकांच्या ठिकाणी, आणि अलकायामध्ये कुलाचा अधिपती आहे.
त्रिकूटे चैव गोनर्दः पाताले वासुकिस्तथा। पद्माध्यक्षश्च केदारे कूष्मांडे सुरतप्रियः
त्रिकूटमध्ये गोणार्द आहे; पाताळात वासुकी आहे; केदारामध्ये पद्माध्यक्ष आहे; कूष्मांडात सुरतेला प्रिय असलेला आहे.
कुंडवाप्यां शुभांगस्तु सारण्यां तक्षकस्तथा। अक्षोटे पापहा चैव अंबिकायां सुदर्शनः
कुंडवापीत शुभांग आहे; सारण्यात तक्षक आहे; अक्षोटात पाप नष्ट करणारा आहे; अंबिकेत सुदर्शन आहे.
वरदायां महावीरः कांतारे दुर्गनाशनः। अनंतश्चैव पर्णाटे प्रकाशायां दिवाकरः
वरदामध्ये महावीर आहे; कांतात दुर्गांचा नाश करणारा आहे; पर्णाटात अनंत आहे; प्रकाशात दिवाकर आहे.
विराजायां पद्मनाभः स्वरुद्रश्च वृकस्थले। मार्कंडो वटके चैव वाहिन्यां मृगकेतनः
विराजेत पद्मनाभ आहे; वृकस्थळात स्वरुद्र आहे; वटकामध्ये मार्कंडेय आहे; वाहिनीत मृगकेतन आहे.
पद्मावत्यां पद्मगृहो गगने पद्मकेतनः। अष्टोत्तरं स्थानशतं मया ते परिकीर्तितम्
पद्मावतीमध्ये पद्मगृह आहे; आकाशात पद्मकेतन आहे; मी तुला एकशे आठ पवित्र स्थळांची मोजणी सांगितली.
यत्र वै मम सांनिध्यं त्रिसंध्यं त्रिपुरांतक। एतेषामपि यस्त्वेकं पश्यते भक्तिमान्नरः
त्रिपुरांचा संहार करणारा, जिथे जिथे माझे सान्निध्य आहे, तिथे जो भक्त मनुष्य दिवसातील तीन सांध्यांना या स्थळांपैकी एक जरी पाहतो—
स्थानं सुविरजं लब्ध्वा मोदते शाश्वतीः समाः। मानसं वाचिकं चैव कायिकं यच्च दुष्कृतम्
तो शुद्ध स्थळ मिळवून अनंत काळ आनंदात राहतो; मन, वाणी किंवा शरीराने केलेले सर्व पाप—
तत्सर्वं नाशमायाति नात्र कार्या विचारणा। यस्त्वेतानि च सर्वाणि गत्वा मां पश्यते नरः
ते सर्व नष्ट होते; यात शंका करण्याचे काही कारण नाही. आणि जो मनुष्य ही सर्व स्थळे जाऊन मला पाहतो—
भवते मोक्षभागी च यत्राहं तत्र वै स्थितः। पुष्पोपहारैर्धूपैश्च ब्राह्मणानां च तर्पणैः
तो मुक्ती मिळवतो, कारण जिथे मी असतो तिथे तो राहतो; फुलांच्या, धूपाच्या अर्पणाने आणि ब्राह्मणांना तृप्त करून—
ध्यानेन च स्थिरेणाशु प्राप्यते परमेश्वरः। तस्य पुण्यफलं चाग्र्यमंते मोक्षफलं तथा
स्थिर ध्यानाने लवकरच परमेश्वर प्राप्त होतो; त्याचे पुण्य फळ श्रेष्ठ असते आणि शेवटी त्याला मुक्तीचे फळ मिळते.
स ब्रह्मलोकमासाद्य तत्कालं तत्र तिष्ठति। पुनः सृष्टौ भवेद्देवो वैराजानां महातपाः
तो ब्रह्मलोक गाठून तिथे त्या काळात राहतो; पुन्हा सृष्टीच्या वेळी तो वैराज्यांच्या महातपस्वी देवांमध्ये जन्म घेतो.
ब्रह्महत्यादि पापानि इहलोके कृतान्यपि। अकामतः कामतो वा तानि नश्यंति तत्क्षणात्
या जगात ब्रह्महत्या वगैरे जशी पापे जाणीवपूर्वक किंवा अजाणतेपणी केली असली, तरी ती त्या क्षणी नष्ट होतात.
इहलोके दरिद्रो यो भ्रष्टराज्योथवा पुनः। स्थानेष्वेतेषु वै गत्वा मां पश्यति समाधिना
या जगात जो मनुष्य गरीब आहे किंवा ज्याचे राज्य गेले आहे, तो या स्थळांवर जाऊन एकाग्रतेने मला पाहतो—
कृत्वा पूजोपहारं च स्नानं च पितृतर्पणम्। कृत्वा पिंडप्रदानं च सोचिराद्दुःखवर्जितः
पूजा, अर्पण, स्नान आणि पितरांना तृप्त करून, पिंडप्रदान केल्यावर तो लवकरच दुःखमुक्त होतो.
एकच्छत्रो भवेद्राजा सत्यमेतन्न संशयः। इह राज्यानि सौभाग्यं धनं धान्यं वरस्त्रियः
तो एकछत्री राजा होतो—हे खरे आहे, यात शंका नाही; या जगात त्याला राज्य, सौभाग्य, धन, धान्य आणि उत्तम स्त्रिया मिळतात.
भवंति विविधास्तस्य यैर्यात्रा पुष्करे कृता। इदं यात्राविधानं यः कुरुते कारयेत वा
पुष्करात यात्रा करणाऱ्याला ही सर्व विविध सुखे मिळतात; जो हा यात्राविधी स्वतः करतो किंवा करवतो—
शृणोति वा स पापैस्तु सर्वैरेव प्रमुच्यते। अगम्यागमनं येन कृतं जानाति मानवः
किंवा फक्त ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो; जर एखाद्या माणसाने अयोग्य कृत्य केले आहे हे त्याला माहीत असेल—
ब्रह्मक्रियाया लोपेन बहुवर्षकृतेन च। यात्रां चेमां सकृत्कृत्वा वेदसंस्कारमाप्नुयात्
ब्रह्मकर्मेची दीर्घकाळ उपेक्षा जरी केली असेल, तरी या यात्रेला एकदाच गेल्यावर वेदशुद्धी मिळते.
किमत्र बहुनोक्तेन इदमस्तीह शंकर। अप्राप्यं प्राप्यते तेन पापं चापि विनश्यति
हे शंकरा, या विषयी जास्त बोलण्याची गरज नाही. इथे जे अप्राप्य आहे ते मिळते आणि पापही नष्ट होते.
सर्वयज्ञफलैस्तुल्यं सर्वतीर्थफलप्रदम्। सर्वेषां चैव वेदानां समाप्तिस्तेन वै कृता
ही यात्रा सर्व यज्ञांच्या फळासारखी आणि सर्व तीर्थांच्या फळासारखी फळ देते; यामुळे सर्व वेदांचे फलप्राप्ती होते.
यैः कृत्वा पुष्करे संध्यां सावित्री समुपासिता। स्वपत्नीहस्तदत्तेन पौष्करेण जलेन तु
जे लोक पुष्कर येथे संध्यावंदन करून, स्वतःच्या पत्नीच्या हातून दिलेल्या पुष्कर पात्रातील पाण्याने सावित्रीची पूजा करतात—
भृंगारेण वरेणैव मृण्मयेनापि शंकर। आनीय तज्जलं पुण्यं संध्योपास्तिर्दिनक्षये
लोखंड, तांबे किंवा मातीच्या भांड्यातून जरी ते पवित्र पाणी आणले, तरी त्या पाण्याने संध्याकाळी संध्योपासना केली—
समाधिना समाधेया सप्राणायामपूर्विका। तस्यां कृतायां यत्पुण्यं तच्छृणुष्व हराद्य मे
ती संध्योपासना एकाग्रतेने, प्राणायामपूर्वक करावी; अशा प्रकारे केल्याने जे पुण्य मिळते ते मी तुला सांगतो, हे हर.
तेन द्वादशवर्षाणि भवेत्संध्या सुवंदिता। अश्वमेधफलं स्नाने दाने दशगुणं तथा
त्यामुळे बारा वर्षांची संध्योपासना केल्याचे पुण्य मिळते; स्नान व दान यांना अश्वमेध यज्ञाच्या दहापट पुण्य मिळते.
उपवासेप्यनंतं च स्वयं प्रोक्तं मयानघ। सावित्र्याः पुरतो यस्तु दंपत्योर्भोजनं ददेत्
उपवासातही अमाप पुण्य मिळते, हे मी स्वतः सांगितले आहे, हे निष्पापा; आणि जो सावित्रीसमोर दांपत्याला जेवण देतो—
तेनाहं भोजितस्तत्र भवामीह न संशयः। द्वितीयं भोजयेद्यस्तु भोजितस्तेन केशवः
त्यामुळे मी तिथे तृप्त होतो—यात शंका नाही; आणि जो दुसऱ्या दांपत्याला जेवण देतो, त्याच्यामुळे केशव तृप्त होतो.
लक्ष्मीसहायो वरदो वरांस्तस्य प्रयच्छति। उमासहायस्तार्तीये भोजितोसि न संशयः
लक्ष्मीसमवेत वर देणारा त्याला इच्छित वर देतो; आणि तिसऱ्या दांपत्याला जेवण दिल्यास, उमेसह तू तृप्त होतोस—यात शंका नाही.