पद्मपुराणम्

विहाय मूर्च्छां संचित्य विष्णुं बाणैर्जघान सः । ततः क्रुद्धेन हरिणा स क्षितौ पातितो व्यसुः

मूर्च्छा जाऊन पुन्हा शुद्धीवर येताच, कालनेमिने बाणांनी विष्णूवर हल्ला केला; तेव्हा क्रोधित झालेल्या हरिने त्याला जमिनीवर आपटून ठार केले.

राजन्जघान संचिंत्य राहुं खड्गेन चंद्रमाः । राहुस्तु तं परित्यज्य तदा सूर्यमधावत

राजा, चंद्राने विचार करून राहुला तलवारीने मारले; पण राहु त्याला सोडून सूर्याकडे धावला.

सहस्राशुं रणे जित्वा राहुश्चंद्रमधावत । जघान तं च खङ्गेन समरे रजनीपतिः

राहुने युद्धात चंद्राला जिंकून लगेच त्याच्या मागे धाव घेतली; पण रजनीपतीने युद्धात राहुला तलवारीने मारले.

सैंहिकेयांगकाठिन्यात्खङ्गं चूर्णमभूत्तदा । जघान मुष्टिना गाढं कठिनेन विधुंतुदः

सिंहिकेच्या अंगाची कडकपणा इतकी होती की, तलवार तुटून गेली; मग विद्धुंतुदाने त्याला आपल्या कठीण मुठीने जोरात मारले.

चंद्रमुत्थाप्य तं कंठे धृत्वा वेगान्महामृधे । गिलित्वा राहुणा चंद्रोप्युद्गीर्णश्च ततः पुनः

राहुने चंद्राला उचलून त्याच्या गळ्यात पकडले आणि मोठ्या वेगाने युद्धात गिळले; नंतर राहुने पुन्हा त्याला थुंकून बाहेर टाकले.

मृगं स्वचिह्नमुरसि निधाय विससर्ज ह । स उच्चैःश्रवसं गृह्य हयरत्नं विधुंतुदः

चंद्राने आपल्या छातीवर मृगाचं चिन्ह ठेवून तेथून निघून गेला; विद्धुंतुदाने उच्छैःश्रवास हा घोड्यांमधला रत्न पकडला—

जालंधरांतिकं नीत्वा भक्त्या तस्मै न्यवेदयत् । दुर्वारणो रणे क्रुद्धस्तं यमं गदया हनत्

—त्याला जालंधराकडे नेऊन भक्तीभावाने त्याला अर्पण केला; पण युद्धात कोणीही थांबवू न शकणाऱ्या रागीट माणसाने यमाला गदेद्वारे मारले.

निशितैर्मार्गणैर्भिन्नः शक्रपुत्रेण चाहवे । धृत्वा जयंतं संह्रादः परिघाघातमूर्च्छितम्

युद्धात इंद्रपुत्राने धारदार बाणांनी संह्रादाला जखमी केले; मग संह्रादाने परिघाच्या आघाताने बेशुद्ध झालेल्या जयंताला पकडले.

ऐरावतं समारुह्य ययौ जालंधरं प्रति । हतवांश्चैव गदया निह्रादं धनदो रणे

तो ऐरावतावर बसून जालंधराकडे गेला; आणि युद्धात धनदाने गदेद्वारे निह्रादाला ठार केले.

रुद्रास्त्रिशूलनिर्घातैर्निशुंभं जघ्नुरोजसा । निशुंभो बाणजालैश्च पीडयामास तानति

रुद्राच्या त्रिशूळाच्या प्रचंड आघातांनी निशुंभाचा पराभव झाला; पण निशुंभाने बाणांच्या वर्षावाने त्यांना छळले.

शुंभासुरो देवगणान्पूरयामास मार्गणैः । मृत्युं मायामय मयो बद्ध्वा पाशैर्निनायतम्

शुंभ असुराने देवांच्या सैन्यावर बाणांचा मारा केला; मायाने, मायावी असुराने, मृत्यूला दोऱ्यांनी बांधून त्याला घेऊन गेला.

ददौ जालंधरायासौ पौलोम्ने सोऽपि सिंधवे । अब्धिना च मुखे क्षिप्तो लोको जीवतु निर्भयः

त्याने मृत्यूला जालंधराला दिले; पुलोमपुत्राने तो मृत्यू समुद्राला दिला; समुद्राच्या तोंडात टाकल्यावर, जग निर्भयपणे जगू लागले.

बद्ध्वा च नमुचिं पाशैर्वासवोऽपि रसातलम् । निन्ये विश्वस्य हंतारं अथ जालंधरो ययौ

इंद्रानेही नमुचीला दोऱ्यांनी बांधून पाताळात नेले; मग जालंधर, विश्वाचा संहार करणारा, पुढे गेला.

अथेंद्रबलयोर्युद्धमभूद्राजन्सुदारुणम् । बलांगरोचिषो भांति दिशो दश रवेरिव

मग, राजा, इंद्र आणि बल यांच्यात अतिशय भयंकर युद्ध झाले; बलाच्या अंगाचा तेज सर्व दिशांना सूर्याप्रमाणे चमकत होते.

सर्वाण्यस्त्राणि शक्रस्य शीर्णान्यंगे बलस्य च । बलीयसा बलेनेंद्रो मुद्गरेण हतो हृदि

इंद्राची सर्व अस्त्रे तुटून गेली, तसेच बलाचीही अंगे मोडली; मग इंद्राने अधिक बळाने गदेद्वारे बलाला हृदयात मारले.

ननादेंद्रस्ततो भीमं तच्छ्रुत्वा स बलोहसत् । हसतस्तस्य निश्चेरुर्मुखतो मौक्तिकानि च

मग इंद्राने भीषण गर्जना केली; ते ऐकून बल हसला, आणि हसताना त्याच्या तोंडातून मोती खाली पडले.

तस्यांगस्याभिलाषेण न युद्धमकरोत्तदा । तुष्टाव वासवोऽत्यर्थं तं बलं बलसागरम्

त्या अंगाची इच्छा असल्यामुळे त्याने तेव्हा युद्ध केले नाही; इंद्र अत्यंत प्रसन्न होऊन त्या बल, बळाचा सागर, याचे मोठ्या प्रेमाने स्तुती करू लागला.

वरं वृणु सुरश्रेष्ठेत्युक्तः प्राह बलं प्रति । यदि तुष्टोऽसि दैत्येश स्वं वपुर्दातुमर्हसि

देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या बलाला जेव्हा 'एक वर माग' असं सांगितलं, तेव्हा तो म्हणाला, 'जर तू समाधानी असशील, दैत्यराजा, तर मला तुझं स्वतःचं शरीर दे.'

तदिंद्र वचनं श्रुत्वा भित्त्वा शस्त्रैर्गृहाण माम् । इत्युवाच बलं सोऽपि किमदेयं महात्मनाम्

इंद्रानं ही वाक्यं ऐकून, 'शस्त्रांनी मला फोड आणि पकड,' असं सांगितलं. त्यावर बलाही म्हणाला, 'महान आत्म्यांना काय द्यायचं अशक्य आहे?'

सस्मारितो मातलिना वज्रेणांगं जघान तत् । तेन वज्रप्रहारेण बलांगं तद्व्यशीर्यत

मातलीनं आठवण करून दिल्यावर, इंद्रानं वज्रानं बलाचं शरीर फोडलं; त्या वज्राच्या आघातानं बलाचं शरीर तुकडे तुकडे झालं.

बलांगस्यैकभागस्तु पपात कनकाचले । तुहिनाद्रौ द्वितीयस्तु तृतीयो गोनगेऽपतत्

बलाच्या शरीराचा एक भाग सोन्याच्या डोंगरावर पडला, दुसरा हिमाचलावर, आणि तिसरा गोनग पर्वतावर पडला.

चतुर्थो देवनद्यां च पंचमो मंदरे तथा । वज्राकरे पपातांशः षष्ठश्च विजयांगजः

चौथा भाग देवांच्या नदीत पडला, पाचवा मंदार पर्वतावर, आणखी एक भाग वज्राकरावर पडला; सहावा विजयांगज झाला.

तस्य जातिविशुद्धस्य परिशुद्धेन कर्मणा । कायस्यावयवाः सर्वे रत्नबीजत्वमागताः

त्याच्या शुद्ध वंशामुळे आणि निर्मळ कर्मामुळे, त्याच्या शरीराचे सर्व अवयव रत्नांची बीजं बनले.

वज्रादस्थिकणाः कीर्णाः षट्कोणा मणयोऽभवन् । अक्षिभ्यामिन्द्रनीला वै माणिक्यं श्रुतिसंभवम्

वज्राच्या तुकड्यांपासून सहा कोनांचे मणी झाले; डोळ्यांपासून नीलम, कानांपासून माणिक निर्माण झाले.

क्षतजात्पद्मरागाः स्युः मेदसो मरकतास्तथा । प्रवालानि च जिह्वातो दंता मुक्तास्तथाभवन्

त्याच्या रक्तातून पद्मराग, मेदातून पाचू, जिभेपासून प्रवाळ, आणि दातांपासून मोती निर्माण झाले.

मज्जोद्भवं मरकतं गारुत्मतमभून्नसा । कांस्यं पुरीषं रजतं वीर्यं ताम्रं च मूत्रजम्

मज्जेतून तयार झालेली पाचू नाकात गारुत्मत झाली; विष्ठेतून कांस्य, वीर्यातून चांदी, आणि मुतातून तांबे झाले.

अंगस्योद्वर्तनाज्जातं पित्तलं ब्रह्मवीतिकाः । नादाद्वैदूर्यमुत्पन्नं रत्नं चारुतरं तथा

शरीर घासल्याने पितळ आणि ब्रह्मवितिका रत्नं निर्माण झाली; त्याच्या नादातून वैडूर्य आणि दुसरं सुंदर रत्न जन्माला आलं.

नखेभ्यः कनकोत्पत्ती रुधिराच्च रसोद्भवः । मेदसः स्फटिकं जातं प्रवालं मांससंभवम्

नखांतून सोनं, रक्तातून पारद, मेदातून स्फटिक, आणि मांसातून प्रवाळ निर्माण झालं.

बलदेहोद्भवान्यासन्रत्नानि पृथिवीतले । पुण्योपचयसंपत्त्या भोक्ष्यंते विमलैर्जनैः

बलाच्या शरीरातून निर्माण झालेली रत्नं पृथ्वीवर आली, आणि ती पुण्यवान लोकांनी त्यांच्या सुकृताच्या फळाने उपभोगली.