पुरंदर, महान आत्म्याचा, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी आणि तपस्वी असलेल्या राक्षसांच्या प्रमुखाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करत होता. तीनही लोकांचा भार पेलण्याची शक्ती पाहून इंद्र आश्चर्यचकित झाला आणि तो त्या राक्षस राजाच्या समोर आला. युद्धात प्रचंड उग्र असलेल्या राक्षसांनी आश्चर्य व्यक्त केले, "हे अद्भुत आहे—इंद्र स्वतः आपल्या नगरीत येतो आहे." पुढे, सर्वात श्रेष्ठ ब्राह्मण वामनासह, इंद्र एकटा आला. राक्षसांनी विचारले, "हे प्रभु, आम्हाला सांगावे, आता आम्ही काय करावे?" त्यावर राक्षसांचा प्रमुख म्हणाला, "तुम्ही सर्वजण नगरातच रहावे; देवांचा राजा इंद्र माझ्या घरी येणार आहे, आज मी त्याचा सन्मान करणार आहे." त्याच क्षणी वामन आणि वसव (इंद्र) तेथे आले, आणि राक्षसांचा प्रभु प्रेमाने त्यांच्याकडे पाहू लागला. स्वतःला पूर्णत्व मिळाल्याचे मानून, राक्षसांचा राजा आदरपूर्वक नमस्कार करून म्हणाला, "आज तीनही लोकांत माझ्यापेक्षा अधिक भाग्यवान कोणी नाही; समृद्धीने वेढलेला मी, शक्र माझ्या घरात येतो आहे." "कोणताही इच्छेने किंवा गरजेनुसार माझ्या घरी आलेला मागणारा, मी त्याला माझे जीवनही देईन. मला पत्नी, मुले किंवा घराची गरज नाही; तीनही लोकांत, मी त्याला समोर पाहिले आणि आदराने त्याला माझ्या मांडीवर बसविले." राजाने इंद्राला आलिंगन देऊन, स्वागत करून, घरात नेले; पाण्यासह अन्य पदार्थांनी स्वागत करून, त्याचा यथायोग्य पूजन केला. "आज माझा जन्म फलित झाला, सर्व इच्छा पूर्ण झाल्या; शक्र, तुम्ही स्वतः माझ्या घरात आला आहात. तुमच्या आगमनाने मी राक्षसांमध्ये प्रसिद्ध झालो आहे; घरात येऊन तुम्ही माझ्या पुण्याला सर्वोच्च केले आहे." "अग्निष्टोम यासारख्या यज्ञातून मिळणारे फळ, योग्य रीतीने केलेले, ते तुम्हाला पाहिल्याने मिळते, हे पुरंदर. भूमी दान, गायींचे दान, किंवा राजसूय यज्ञ—या सर्वांचे फळ आज मला मिळो. वसव, तुमचे दर्शन लहान तपाने मिळत नाही; आता तुम्ही माझ्या घरात आहात, तुम्हाला प्रिय काय आहे ते सांगा." "तुमच्या मनात दुसरी विचारणा असू नये; जे काही तुम्हाला हवे आहे, कितीही कठीण असो, ते आधीच पूर्ण झाले असे मानावे. मी धन्य आहे, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, तुम्हाला पाहून पुण्य मिळाले; देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुमच्या पायांचा मी सन्मान केला आहे." "हे प्रभु, तुमच्या येण्याचा हेतू काय आहे, सर्व काही सांगा; तुमचे आगमन मला अत्यंत अद्भुत वाटते." इंद्र म्हणाला, "मी तुम्हाला दानवांमध्ये प्रमुख मानतो, हे बाष्कला; तुम्हाला पाहून, हे असुरांमध्ये श्रेष्ठ, हे विशेष वाटत नाही." "तुमच्या घरात आलेले मागणारे निराश जात नाहीत; तुम्ही इच्छापूर्णी वृक्षासारखे आहात, आणि दुसरा देणारा कोणी नाही. तेजस्वीत तुम्ही सूर्यासारखे, गूढतेत समुद्रासारखे; सहनशीलतेत पृथ्वीप्रमाणे, आणि ऐश्वर्यात नारायणासारखे." "हा ब्राह्मण वामन, कश्यपाच्या वंशात जन्मलेला, माझ्याकडे तीन पावले भूमी मागितली आहे. माझ्या यज्ञासाठी, जिथे मी विधी करणार आहे, त्यासाठी हे मागणे आहे, हे प्रभु—हीच माझी इच्छा." "तुम्ही तीनही लोकांचा भार आपल्या पावलांनी घेतला आहे, हे बाष्कला; मी आता साधनहीन, संपत्तीहीन आहे—तुम्ही देऊ इच्छिते, ते माझ्याकडे नाही." "मी तुम्हाला, दुसऱ्याच्या किंवा स्वतःच्या कारणासाठी, मागतो; मीही मागणारा आहे, म्हणून या बाबतीत योग्य ते करा." "तुम्ही कश्यपाच्या वंशात जन्मलेले, वंशवृद्धी करणारे; तुम्ही दितीच्या गर्भातून जन्मलेले, आणि तुमचे वडील तीनही लोकांत पूजनीय आहेत." "हे जाणून, मी तुम्हाला मागतो: या यज्ञासाठी तीन पावले भूमी द्या." "या वामनाला, ज्याचे शरीर अत्यंत लहान आहे, हे दानव, मी दुसऱ्याची भूमी देऊ शकत नाही." "मी फक्त तुम्ही मला मागितले तेच देतो; माझ्या ज्येष्ठ किंवा सल्लागारांना मान्य असेल, तर त्याला तीन पावले भूमी मिळू द्या." "मागणारा मी असो, किंवा माझ्या कुटुंबासाठी, किंवा जे माझ्या घरात येतात—योग्य तेच करा." "तुम्हाला योग्य वाटत असेल, हे दानवांचा सामर्थ्यवान प्रभु, तर या वामनाला लगेच तीन पावले भूमी द्या." बाष्कली म्हणाला, "इंद्र, स्वागत आहे! तुम्हाला शुभत्व लवकर मिळो. तुम्ही स्वतःच विचार करा, सर्वांचा अंतिम आश्रय." "तुमच्यावर भार सोपवून, पितामह आरामात ध्यान आणि परम अवस्थेच्या चिंतनात मग्न आहे." "अनेक युद्धांनी थकून, जगाची चिंता बाजूला ठेवून, केशव क्षीरसागरातील द्वीपावर शांतपणे झोपलेला आहे." "इतर सर्व शक्तिशाली दानव, शस्त्रांनी सुसज्ज, तुम्ही एकटेच पराजित केले, हे शक्र, कोणत्याही मदतीशिवाय." "इथे बारा आदित्य, अकरा रुद्र, दोन अश्विन, वसू आणि धर्म, हा सनातन आहे." "तुमच्या बाहूंच्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवून, ते स्वर्गातील यज्ञात सहभागी होतात; तुमच्यामुळे शेकडो यज्ञ पूर्ण झाले, वर आणि दान देऊन." "वृत्र आणि नमुची तुम्ही मारले, हे देवांचा प्रभु; पूर्वी, विष्णूच्या आज्ञेने ते नष्ट झाले." "हिरण्याक्ष, हिरण्यकशिपूचा भाऊ, तोही मारला गेला; आणि इथे, हिरण्यकशिपू स्वतः, ज्या पायावर ठेवला गेला, त्यावर मारला गेला.