मृगशिरा नक्षत्रात, पुराचा शत्रू असलेल्या शिवाच्या जिव्हेला पूजा केली जाते; आर्द्रा नक्षत्रात, हराच्या दातांची पूजा होते; पुनर्वसू नक्षत्रात, शंकराच्या नाकाची पूजा "सावितृला नमस्कार" या शब्दांनी केली जाते. पुष्य नक्षत्रात, कमलमुख प्रिय असलेल्या शिवाच्या कपाळाची पूजा करावी; एलाका नक्षत्रात, वेदस्वरूप शरीर धारण करणाऱ्या शिवाची पूजा होते; आणि आश्लेषा नक्षत्रात, देवांना प्रिय असलेल्या शिवाच्या कानांची पूजा, डोक्यावर केली जाते. पूर्वफाल्गुनी नक्षत्रात, शंभूच्या डोळ्यांची पूजा करावी, हे गायी आणि ब्राह्मणांसाठी आनंददायक मानले जाते; उत्तरफाल्गुनीत, सर्वांच्या अधिपती असलेल्या शिवाच्या भुवयांची पूजा करावी. शिवाला, जो पाश, अंकुश, कमळ, त्रिशूल, कवटी, सर्प आणि चंद्राचा धनुष्य धारण करतो, आणि जो गयासुर, अनंग, पुरा, अंधक आणि इतरांचा नाश करतो, त्याला नमस्कार करावा. या प्रकारे सर्व अंगांची पूजा करून, सर्वांच्या अधिपती असलेल्या शिवाच्या डोक्याची पूजा करावी; आणि या काळात तेल, मांस, मीठ किंवा उरलेले अन्न खाऊ नये. राजन्, रात्रभर जागरण केल्यानंतर, पुनर्वसू नक्षत्रात, भात (पाणथळ शेतातला), अंजीर आणि तूप अर्पण करावे. हे पदार्थ एका पात्रात ठेवून, ब्राह्मणाला सोन्यासह द्यावे; सातव्या दिवशी, व्रताच्या समाप्तीला, वस्त्रांची जोडीही द्यावी. चौदाव्या दिवशी, व्रताच्या समाप्तीला, भारतीपासून सुरू करून, ब्राह्मणाला भक्तीपूर्वक गूळ, दूध, तूप आणि इतर पदार्थांनी भोजन द्यावे. आठ पाकळ्या आणि मध्यभागी बी असलेला, शुद्ध, आठ अंगुल आकाराचा, माणिकाच्या पाकळ्यांनी सजलेला सुवर्ण कमळ तयार करावा. त्यावर, गाठ नसलेला, दोषरहित, उशा आणि छत्रांनी सजलेला, मऊ अंथरुण व पांघरूण असलेला उत्तम पलंग तयार करावा. पलंगावर पाय ठेवण्याची जागा, चपला, छत्री, चवरी, आसन, आरसा, भांडी, फळे, वस्त्रे आणि उटणे ठेवावे. त्या पलंगावर कमळ ठेवून, त्याच्या गुणांनी शोभा वाढवावी; आणि त्यावर, चांगल्या आचाराची, दूधाने समृद्ध, वस्त्रांनी सजलेली, पिवळी गाय ठेवावी. त्या गायीला चांदीचे खुर, सोन्याचे शिंग, वासरासह, कांस्याचे दूध काढण्याचे भांडे द्यावे; आणि मंत्रोच्चार करून, सकाळच्या वेळेला दुर्लक्ष न करता, गाय द्यावी. "हे सूर्य, तुझे विश्रांतीस्थान कधी रिकामे नसते, त्याचप्रमाणे माझी समृद्धी, स्थैर्य, भाग्य आणि पोषण नेहमी वाढू दे." "देवांना तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ कोणी नाही, हे निष्कलंक, तू मला दुःखाच्या आणि संसाराच्या अथांग समुद्रातून उचल." असे प्रार्थना करावी. मग, प्रदक्षिणा करून, नमस्कार करून, पलंग, गाय आणि इतर सर्व वस्तू ब्राह्मणाच्या घरी पाठवाव्या. चंद्रशेखराच्या या व्रताचा उल्लेख असदाचारी, कपटी, गायी, ब्राह्मण, देव, ऋषी किंवा योगी यांना निंदणाऱ्यांना करू नये. हे गुप्त व्रत, जे आनंद आणि शुभता आणते, ते भक्त आणि संयमी व्यक्तीला सांगावे; वेदज्ञ सांगतात की, हे व्रत मोठ्या पाप्याचे पापही नष्ट करते. हे व्रत जो करतो, जरी त्याचा नातेवाईक, पुत्र, धन किंवा पत्नीपासून दूर असला, तरी तो देवांना आनंद देतो; त्याला रोग, दुःख किंवा भ्रम होत नाही, आणि भक्तीने हे व्रत करणाऱ्या स्त्रीलाही तसेच लाभ मिळतो. हे व्रत वसिष्ठ, प्राचीन अर्जुन, कुबेर आणि इंद्र यांनी केले होते; फक्त त्याच्या महिमेचे पठण किंवा श्रवण केले तरी सर्व पाप नष्ट होते—यात शंका नाही. सूर्याच्या विश्रांतीस्थानाच्या या कथेला जो वाचतो किंवा ऐकतो, तो इंद्राचा प्रिय बनतो; आणि जरी त्याचे पूर्वज नरकात गेले असतील, तरी हे व्रत केल्याने त्यांना स्वर्गात नेतो. महर्षींनी अश्वत्थ, वट, उडुंबर, नंदीश, जांभू आणि बिल्व या वृक्षांना योग्य मानले आहे. या प्रत्येक वृक्षाचा, मार्गशीर्ष आणि पुढील महिन्यांत, अनुक्रमे दात घासण्याचा काडी तयार करावी. शेवटी, दहीभात, छत्री, ध्वज, चवरी आणि पाच रत्नांनी सजलेली पाण्याची भांडी ब्राह्मणांना द्यावी. संपत्तीबद्दल कपट करू नये; अन्यथा दोष लागतो. भीष्म विचारतो: "कुठल्या व्रतामुळे, प्रत्येक जन्मात पुनःपुन्हा केल्याने, मनुष्य दीर्घायुष्य, आरोग्य, मोठ्या कुटुंबाची समृद्धी आणि सौंदर्य मिळवतो? कृपया शीत किरण असलेल्या चंद्राच्या व्रताचे तपशील सांगावे." पुलस्त्य उत्तर देतो: "तू उत्तम प्रश्न विचारला आहेस, जो अक्षय पुण्य आणि स्वर्ग देतो. आता मी पुराणज्ञांना ज्ञात असलेले गुप्त व्रत सांगतो." येथे 'रोहिणी-चंद्र-शयन' व्रत सांगितले आहे. यात, चंद्राच्या नावांनी नारायणाच्या मूर्तीची पूजा करावी. जेव्हा पौर्णिमा सोमवारला येते, किंवा पौर्णिमेला ब्रह्म नक्षत्र उदय होते, तेव्हा मनुष्याने गायीच्या पाच पदार्थांनी आणि मोहरीने स्नान करावे. ज्ञानी व्यक्तीने "आप्यायस्व" मंत्र आठशे वेळा म्हणावा. शूद्रानेही, उच्च भक्तीने आणि अपवित्र वचन टाळून, शांत सोमाची पूजा करावी: "हे अनंत निवास, तुझ्या पायांना आणि पिंडांना नमस्कार." दोन्ही मांड्या जलोदरा म्हणून, आणि जननेंद्रिय कामाचा निवास म्हणून पूजा करावी. सुख आणि आनंद देणाऱ्या चंद्राला पुन्हा पुन्हा नमस्कार; चंद्राचा कंबरा नेहमी पूजावा. पोट अमृतोदरा म्हणून, आणि नाभी चंद्र म्हणून श्रद्धेने पूजा करावी. चंद्राला नमस्कार; चेहरा नेहमी पूजावा; दात द्विजाधिप म्हणून सन्मानित करावे. हास्य चंद्रमास म्हणून, आणि ओठ कुमुदवनाला प्रिय म्हणून पूजावे. नाक उत्तम औषधींचा अधिपती म्हणून, भुवया आनंदाचा स्रोत म्हणून पूजाव्या. दोन्ही कमलासारखे डोळे चंद्राचे मानावे, आणि हात निळ्या कमळांचे निर्माता म्हणून पूजावे. सर्व यज्ञात पूज्य असलेल्या चंद्राला नमस्कार; दोन्ही कान राक्षसांचा नाश करणारे म्हणून पूजावेत. कपाळ चंद्राधिपतीला प्रिय म्हणून, आणि केस सुषुम्नाधिपती म्हणून पूजावे. डोके चंद्राचे म्हणून पूजावे; मुरारी आणि विश्वाधिपतीला नमस्कार करावा. मुकुट लक्ष्मीला प्रिय, रोहिणी नावाने, कमळाला प्रिय, भाग्य, आनंद आणि अमृताचा समुद्र म्हणून पूजावा. चंद्राच्या पत्नी देवीची सुगंधी फुले, नैवेद्य, धूप इत्यादींनी पूजा करून, जमिनीवर झोपावे. उठल्यावर, स्नान करून, ब्राह्मणाला अन्न द्यावे. सकाळी, सोन्याचे पाण्याचे भांडे "पापांचा नाश करणाऱ्या"ला नमस्कार म्हणत द्यावे. गायीचे मूत्र चाखून, मांस आणि मीठ नसलेले अन्न आठ किंवा वीस वेळा खावे. तूप मिसळून तीन घास घ्यावे, उपवास करावा, आणि काही काळ कथा ऐकावी. कदंब, निळे कमळ, केतकी, जाई, लाल कमळ, शतदल कमळ वापरावे. कोमल फुले, सिंदुवारा, मल्लिका, पांढरी फुले, करवीर, श्रीचंपक ही फुले चंद्रमास अर्पण करावीत. या प्रकारे, व्रताच्या सर्व अंगांची पूजा, नियम, अर्पण, आणि ब्राह्मणांना दान, भक्तीने, श्रद्धेने आणि शुद्धतेने करावी. हे व्रत केल्याने, मनुष्याला दीर्घायुष्य, आरोग्य, सौंदर्य, कुटुंबाची समृद्धी, आणि सर्व पापांचा नाश मिळतो.