कदंब, कुब्जक आणि जाती या नेहमीच योग्य मानल्या जातात. आता, श्रेष्ठ ऋषी, गुळाच्या गायीच्या विधीचे वर्णन सांग. या गायीचा स्वरूप, तिला अर्पण करताना कोणता मंत्र म्हणावा, आणि त्या विधीचा परिणाम काय होतो, हे सर्व येथे स्पष्टपणे सांग. आता मी असे काही सांगतो, जे सर्व पापांचा नाश करते. जमिनीवर पूर्वेकडे मान असलेले, चार हात लांबीचे काळ्या कृष्णमृगाचे चामडं अंथरावं. गायीच्या शेणाने लिपलेल्या भूमीवर सर्वत्र कुशांची मांडणी करावी. त्याचप्रमाणे, एका लहान शेळीचे चामडं आणि वासरू देखील तयार करावे. पूर्वाभिमुख असलेली गायी मातीने किंवा वासरासह बनवावी. उत्तम गुळगायी नेहमीच चार प्रमाण वजनाची असावी. वासरू एक प्रमाणात केल्यास उत्तम, दोन प्रमाणात केल्यास मध्यम, अर्ध्या प्रमाणात केल्यास कनिष्ठ, आणि चौथ्या भागात केल्यास सर्वात कमी समजले जाते. घरातील संपत्तीप्रमाणे चौथ्या भागात वासरू ठेवावे. गायी आणि वासरू दोन्ही शुभ, स्वच्छ पांढऱ्या वस्त्रांनी वेष्टित असावेत. त्यांचे कान शंखासारखे, पाय ऊसासारखे, डोळे शुद्ध आणि मोत्यासारखे, पांढऱ्या दोऱ्यांनी आणि हारांनी अलंकृत, पांढऱ्या चादरींनी झाकलेले असावेत. गायी व वासरू यांच्या गाल व पाठ तांबूस, केस पांढऱ्या चवरीसारखे, भुवया प्रवाळासारख्या, आणि स्तन ताज्या लोण्यासारखे असावेत. त्यांचे डोळे सोन्याचे, डोळ्यांची बुबुळं निळ्या नवरत्नासारखी, शेपटी उत्तम वस्त्राची, पुढचे पाय कांस्यासारखे, फार सुंदर व तेजस्वी असावेत. त्यांच्या शिंगांना सोन्याचे अलंकार, खुरांवर चांदी, विविध फळांनी युक्त, नासिका सुवासिक पेटीसारखी असावी. अशा प्रकारे गायी व वासरू घडवून, त्यांची धूप, दीप इत्यादींनी पूजा करावी. सर्व प्राण्यांमध्ये व देवांमध्ये वास करणाऱ्या लक्ष्मी देवीस आवाहन करावे. ही गोमाता, देवी लक्ष्मी, माझे सर्व पाप दूर करो, अशी प्रार्थना करावी. हीच देवी विष्णूच्या वक्षस्थळी, स्वाहा आणि अग्निमध्ये वास करते. चंद्र, सूर्य, इंद्र, शक्ती यांची जी ऊर्जा आहे, तीच ही इच्छा पूर्ण करणारी गायी आहे. पितरांसाठी स्वधा, यज्ञासाठी स्वाहा तिला अर्पण करावी. गायी सर्व पापांचा नाश करते, म्हणून ती मला धन-समृद्धी देवो, अशी प्रार्थना करून, ती गायी ब्राह्मणाला द्यावी. सर्व गायींच्या दानाची हीच पद्धत आहे. आता मी पापांचा नाश करणाऱ्या दहा गायी सांगतो. त्यांची रूपे व नावे सांगतो, राजन! पहिली गुळगायी, दुसरी तुपगायी, तिसरी तीळगायी, चौथी जलगायी, पाचवी दूधगायी, सहावी मधगायी, सातवी साखरगायी, आठवी दहीगायी, नववी रसगायी, दहावी नैसर्गिक गायी. रसगायींसाठी भांडी वापरतात, इतर गायी त्यांच्या मूळ पदार्थांनी बनवतात. काही लोक सुवर्णगायीची इच्छा करतात. ताज्या लोण्याने, तेलाने आणि इतर पदार्थांनीही, महर्षींनी हाच विधी सांगितला आहे; हेच योग्य साधन मानले जाते. मंत्र व योग्य आवाहनासह, प्रत्येक सणास, श्राद्धाच्या वेळी, या गायी द्याव्यात, ज्यामुळे भोग व मोक्ष दोन्ही प्राप्त होतात. गुळगायीच्या संदर्भात हे सर्व मी सांगितले; त्या सर्व यज्ञाचे फळ देतात, पाप दूर करतात, आणि शुभफलदायक आहेत. सर्व व्रतांमध्ये विशोक द्वादशी हे श्रेष्ठ व्रत आहे; आणि त्यात गुळगायीचे दान विशेष महत्त्वाचे आहे. शुभ संक्रांती, विषुव, ग्रहयोग, ग्रहण, अशा पवित्र काळात गुळ, गायी इत्यादींचे दान करावे. ही विशोक द्वादशी शुभ, सर्व पापांचा नाश करणारी, आणि आनंददायी आहे. जो कुणी हे व्रत पाळतो, तो विष्णूच्या परमधामाला पोहोचतो. या जगात त्याला सौभाग्य, दीर्घायुष्य, उत्तम आरोग्य लाभते; मृत्यूनंतर तो वैष्णव नगरीत जाऊन, हरीचे स्मरण करतो. राजन, जो धर्म जाणतो, त्याला नऊ हजार आठशे अठरा कल्पपर्यंत दुःख, शोक, किंवा आपत्ती येत नाही. स्त्रीनेही ही विशोक द्वादशी नृत्य-गानात रमून केली, तरी तिला हेच फळ मिळते. कारण ती हरीसमोर अनंत नृत्य, गान, वाद्य किंवा मधुसूदन, मुर, नरक यांची पूजा पाहते. जो इंद्रलोकातील लोकांना ज्ञान देतो—भीष्म म्हणतो: प्रभो, मला दानाचे श्रेष्ठत्व ऐकायचे आहे. जे उच्चतम लोकात अक्षय आहे, देव व ऋषी ज्याचा सन्मान करतात, ते मेरूचे दहा प्रकारचे दान मी सांगतो, राजन! हे दान केल्याने देवांनी पूजलेले लोक मिळतात; पुराण, वेद, यज्ञ, मंदिरे—या सर्वांमध्येही हे फळ मिळत नाही. म्हणून, मी पर्वतदानांची योग्य पद्धती सांगतो. पहिला धान्याचा पर्वत, दुसरा मीठाचा पर्वत, तिसरा गुळाचा पर्वत, चौथा सोन्याचा पर्वत, पाचवा तीळाचा पर्वत, सहावा कापसाचा पर्वत, सातवा तुपाचा पर्वत, आठवा रत्नांचा पर्वत, नववा चांदीचा पर्वत, दहावा साखरेचा पर्वत—त्यांची योग्य पद्धती मी क्रमाने सांगतो. संक्रांती, विषुव, ग्रहयोग, दिवसाचा अंत, शुक्ल पक्षातील तृतीया, ग्रहण, आणि योग्य वेळी, विवाह, उत्सव, यज्ञ, द्वादशी, किंवा पुन्हा शुक्ल पक्षातील पंधरावा दिवस, शुभ नक्षत्रावर, नियमाने, हे पर्वतदान करावे. धान्याचे व इतर पर्वतदान कार्तिकी, ज्येष्ठ पुष्कर, पवित्र स्थळी, मंदिरे, गोशाळा किंवा घराच्या अंगणात द्यावे.