त्रैलोक्यातील सर्वश्रेष्ठ गोष्टींचा सर्जनकर्ता, ब्रह्माने, त्या कन्येत एकत्र करून तिच्या स्वरूपात स्थापित केल्या होत्या. एकदा इंद्राने, तिच्या सौंदर्याने आकृष्ट होऊन, विचारले, "तू कोण आहेस? कोणाची कन्या आहेस? आणि कुठून आली आहेस, सुंदर भुवया असलेल्या कन्ये? सांग ना, तू रस्त्याच्या मध्यभागी एकटी का उभी आहेस?" इंद्राला तिच्या अंगावरचे दागिने पाहून वाटले, "हे दागिने तुला सजवण्यासाठी नाहीत; उलट, तूच या दागिन्यांची शोभा वाढवतेस." तो म्हणाला, "मी पूर्वी कोणत्याही देवीला, गंधर्वीला, असुरीला, नागकन्येला किंवा किन्नरीला पाहिले आहे, पण तुझ्या डोळ्यांसारखे सुंदर डोळे कुणाकडेच नाहीत." इंद्राने वारंवार विचारले, पण ती उत्तर देत नव्हती. शेवटी, थरथरत आणि लाजत, त्या कन्येने शक्राला सांगितले, "हे वीर, मी गवळण आहे, येथे गायीचे दूध, शुद्ध लोणी, दही आणि ताक विकते." ती म्हणाली, "दही, ताक आणि दूध घे, हे शत्रूंच्या संहारक, तुला जे हवे आहे ते घे." तिच्या या बोलण्यावर शक्राने तिचा हात घट्ट पकडला आणि तिला ब्रह्मा जिथे उपस्थित होता तिथे नेले. ती नेत असताना, ती आपल्या आई-वडिलांना आणि भावाला हाक मारत म्हणाली, "आई, बाबा, भाऊ, हा पुरुष मला जबरदस्तीने घेऊन जात आहे." ती पुढे म्हणाली, "तुम्हाला माझ्याशी काही काम असेल, तर माझ्या वडिलांना विचारा; ते नक्की मला तुम्हाला देतील—हे मी सत्य बोलते आहे." ती म्हणाली, "कोणती कन्या प्रेमळ पतीची इच्छा करीत नाही? माझे वडील धर्मनिष्ठ आहेत, ते तुम्हाला काहीच नकार देणार नाहीत. मी त्यांना नम्रपणे प्रसन्न करेन; ते समाधानी झाले, तर मला देतील. त्यांच्या मनाची इच्छा न कळता, मी स्वतःला तुम्हाला कसे देऊ?" ती पुढे म्हणाली, "धर्म विशाल आहे आणि तो नष्ट होईल, म्हणून मी तुम्हाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करत नाही. माझे वडील मला दिल्यास, मी तुमच्या अधीन राहीन." या प्रकारे बोलून, शक्राने तिला ब्रह्मा समोर नेले आणि तिच्या हितासाठी बोलला. तो म्हणाला, "तुला येथे आणले आहे, विशाल डोळ्यांची कन्ये; दुःखी होऊ नकोस, शोभायमान सुंदर स्त्री." त्या गवळणीचे सौंदर्य, गायीसारखे उजळ आणि तेजस्वी होते. तिचे डोळे निळ्या कमळासारखे, तिच्या उरोज सुवर्णाच्या भित्तीप्रमाणे, आणि कमलानेही तिला स्वतःच्या समकक्ष मानले. तिचे जांघ मदाने भरलेल्या हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे, तिचे नख लाल आणि चमकदार होते; हे पाहून कमलाचा मन मोहून गेले आणि तिला स्वतःपेक्षा श्रेष्ठ वाटले. मिळवण्याची इच्छा मनात ठेवून, कमला जणू हृदय हरवून गेली; आणि गवळणही देण्यात स्वतःला श्रेष्ठ मानत होती. गवळण विचार करू लागली, "जर तो मला माझ्या सौंदर्यासाठी घेऊ इच्छित असेल, तर पृथ्वीवर माझ्यापेक्षा भाग्यवान स्त्री नाही. तो मला आणून आपल्यासमोर ठेवला आहे; त्याने मला नाकारले, तर मृत्यू, आणि स्वीकारले, तर जीवनाचा आनंद. जर तो मला नाकारतो, तर मी अपमानित होईन, दुःख आणणारी ठरेन; पण ज्याला तो आपुलकीने पाहतो, ती स्त्री खरोखर भाग्यवान आहे." ती म्हणाली, "ती निश्चितच भाग्यवान आहे; पण ज्या स्त्रीला तो आलिंगन देतो, ती तर अधिकच भाग्यवान, कारण तो संपूर्ण विश्वाचा स्वरूप असून सर्वत्र स्वतंत्रपणे फिरतो. हे सौंदर्य फक्त येथेच एकत्र झाले आहे, आणि विश्वाच्या मूळाने ते प्रकट केले आहे; तिची तुलना फक्त स्मराच्या धर्मपत्नीशी, किंवा कामाच्या तेजाशीच होऊ शकते." ती पुढे म्हणाली, "हे दुःख आई-वडिलांमुळे नाही, तर नकारामुळे; जर त्याने मला स्वीकारले नाही, किंवा थोडेसेही बोलले नाही—तर त्याची आठवण करून दुःखातून मृत्यू मला गाठेल; आणि मी निर्दोष पत्नी असूनही, अशा अवस्थेत मी लवकरच नष्ट होईन." ती म्हणाली, "पवित्र कमळाचा तेज, त्याच्या छातीवर असलेल्या रत्नांच्या तेजासारखा आहे; त्याचे मुख पाहताना, माझे मन ध्यानात गुंतले आहे. जर त्याच्या अंगस्पर्शाचा आणि संगतीचा कोणी आदर करत नसेल, तर त्याच्या सहवासात असूनही, तिचे शरीर व्यर्थ आहे." "किंवा कदाचित तुझ्यात काही दोष नाही; तू संयोगानुसार वागतेस. नक्कीच, प्रेमाने तुझा आनंद लुटला आहे—तू आपल्या प्रिय आनंदाचे रक्षण कर." "ज्याच्या स्वरूपामुळे प्रेमसुद्धा तुझ्यावर मात करतो, त्याने माझे मन, माझा अनमोल रत्न, आणि माझ्या अस्तित्वाचा सर्व भाग पूर्णपणे चोरून घेतला आहे." "त्याच्या चेहऱ्यात दिसणारे सौंदर्य—ते शशांकाच्या चेहऱ्यात कसे मिळेल? अशा निर्दोष व्यक्तीसाठी कोणतीही तुलना प्रशंसनीय नाही." "कमळ त्याच्या डोळ्यांच्या समतेला जुळू शकत नाही; जलमधील शंखच त्याच्या शंखासारख्या कानांची तुलना करू शकतो." "मूंगा त्याच्या खालच्या ओठाच्या समतेला जुळू शकत नाही; आणि खरंच, त्याच्यातून अमृत बाहेर पडते, शंका नाही." "मी शेकडो जन्मात काही पुण्य केले असेल, तर त्याच्या कृपेने, हा पुरुष, ज्याची मी इच्छा करते, पुन्हा माझा पती होवो." अशा विचारात ती गवळण पूर्णपणे मग्न होती, आणि त्याच क्षणी ब्रह्माने यज्ञासाठी हरिला त्वरित बोलावले. "ही पुण्यवान देवी गायत्री आहे, हे प्रभु," असे ब्रह्माने सांगितले. विष्णूने ब्रह्माला सांगितले, "म्हणून, आज तिला पत्नी म्हणून स्वीकारा, हे विश्वाचे प्रभु; मी तिला तुला दिली आहे. गंधर्व पद्धतीने तिच्याशी विवाह करा, आणि निर्णय घेण्यात विलंब करू नका." "आजच तिचा हात पकडा, हे देव, अजिबात संकोच करू नका." आणि ब्रह्मा, पितामह, गंधर्व पद्धतीने तिच्याशी विवाह केला. तिला मिळवून, ब्रह्माने मुख्य पुरोहिताला सांगितले, "ती माझी पत्नी झाली आहे; तिला माझ्या घरात स्थापन करा." तरुण कन्या, हिरण्याच्या शिंगांचे दागिने घालून आणि लिननच्या वस्त्रात गुंडाळून, वेदात पारंगत असलेल्या पुरोहितांनी तिला पत्नींच्या घरात नेले. उदुंबर काठी आणि मृगचर्माने झाकलेला, ब्रह्मा त्या महान यज्ञात आपल्या तेजात उजळून निघाला.